Artıq 10 ildən çoxdur ki, Bakı və Abşeronda tikinti bumu yaşanır. Yəni şəhərdə daha çox yarımçıq tikililərə rast gəlinir, 3-5, bəzən isə 10 ilə başa gələn çoxmərtəbəli binalar yavaş-yavaş şəhərin görkəmini dəyişir. Lakin inkişaf etmiş dünya ölkələri ilə müqayisədə Azərbaycanda tikinti sürəti çox aşağıdır.
Dünyanın inkişaf etmiş ölkələrində tikinti artıq aylarla və həftələrlə davam edir, illə davam edən tikintiyə nadir hallarda təsadüf edilir. Tikinti sürəti ilk baxışdan o qədər də əhəmiyyətli amil kimi nəzərə çarpmır, yalnız yaşayış sahəsi gözləyən əhalinin arzusu kimi görünür. Ancaq bu belə deyil, tikinti sürətinin aşağı olması bir sıra məsələlərə mənfi təsir göstərir.
Qeyd etdiyimiz kimi, tikinti bumu paytaxt Bakı ilə yanaşı, Abşeronda da müşahidə olunur. Qeyd olunan ünvanda tikinti bunu tək boş ərazilərdə deyil, yaşayış binalarının qarşısında, ətrafında da yaşanır. Bu da sakinlərin haqlı narazılığına səbəb olur Abşeron rayonu Masazır qəsəbəsinin sakinləri qeyd edir ki, həyət evlərinin ortasında bina tikilməsi onların vəziyyətini daha da ağırlaşdırıb.
Sakinlərin sözlərinə görə, Abşeronun keçmiş icra hakimi vəzifəsindən uzaqlaşdırıldıqdan sonra onun yaratdığı problemlər bitib tükənmək bilmir: “Yeni gələn icra hakimi Abdin Fərzəliyevdən çox şey gözləyirik, gərək bu qanunsuzluqlara son qoyulsun”.
Qeyd edək ki, fərdi yaşayış evlərinin yanında hündürmərtəbəli binanın tikintisi Bakı- Novxanı yolunda da müşahidə edilir. Adıçəkilən ərazidə yolun hər iki kənarındakı evlər iş adamları tərəfindən sökülüb və yerində çoxmərtəbəli binalar tikilir. Həmin ərazidə dayanacaq sahəsi demək olar yoxdur, yol daralıb və qeyd edilən ünvanda dəhşətli vəziyyət yaranıb. Bu yoldan istifadə edən sürücülər hər gün saatlarla probkada qalmalı olur.
Sakinlərin dediyinə görə, bütün bu qanunsuz tikililərin müqəssiri isə keçmiş icra başçısı İradə Gülməmmədovadı. Məlumata görə, bu binaların böyük əksəriyyəti keçmiş icra başçısı İradə Gülməmmədovanın qohumları tərəfindən tikilir.
Sakinlər onu da deyir ki, 3 il əvvəl Bakı - Novxanı yolu ətrafında başlanan qanunsuz tikililər o həddə çatıb ki, fərdi yaşayış evlərinin, hətta məhəllələrin arasına da keçib.
Həmin ərazidə yaşayan insanlar onu da qeyd edir ki, ərazidə inşaat işləri aparılan zaman heç kimə məlumat verilmir: “Hətta təhlükəsizlik tədbirləri ilə heç inşaat işçiləri də əhatə olunmur. Başımıza daş-palçıq yağır. Bizə demişdilər ki, burada üçmərtəbəli fərdi yaşayış evi olacaq. İndi isə məlum olur ki, burada 10 mərtəbəli böyük bir bina tikilir. Binanın hüdudları tam bizim hasarlarımıza bitişikdir. Kimə deyiriksə də bizi eşitmək istəmir”.
Ekspertlər qeyd edir ki, Bakı - Novxanı yolu və rayonu Masazır qəsəbəsində qanunsuz tikililərin sayı normadan çox olduğu üçün kanalizasiya xəttini hansı istiqamətə çıxarılması mümkünsüz vəziyyətdədir. Belə olan vəziyyətdə çirkli su yollara, küçələrə, məhəllələrə axır.
Bir sözlə adını qeyd etdiyimiz ünvanlarda tikinti gedir, lakin heç bir qayda-qanuna əməl edilmir.
Qeyd edək ki, qanunvericiliyə əsasən fərdi yaşayış evlərinin yanında hündürmərtəbəli bina deyil, 3 mərtəbəli bina tikilə bilər. Ancaq qeyd edilən ünvanlarda qanunvericiliyə əməl olunmur.
Nüsrət İbrahimli: “Bəzi tikinti şirkətləri harda boş ərazi görürsə, oranı alıb, həmin ərazidə tikinti həyata keçirir, ancaq…”
Daşınmaz əmlak məsələləri üzrə ekspert Nüsrət İbrahimli qeyd etdi ki, fərdi yaşayış evlərinin arasında çoxmərtəbəli binaların tikintisi yolverilməzdir: “Yaşayış evlərinin qarşısında çoxmərtəbəli bina tikilirsə, bu hal həmin ərazidə yaşayan sakinlərlə yanaşı, tikinti şirkətlərinin biznesinə mənfi təsir edəcək. Bəzi tikinti şirkətləri harda boş ərazi görürsə, oranı alıb, həmin ərazidə tikinti həyata keçirir. Ancaq unutmaq lazım deyil ki, ev almaq istəyənlər fərdi yaşayış evlərinin arasında tikiliyə maraq göstərmir. Beləliklə, həmin ərazidə yarımçıq tikili olacaq”.
Ekspert onu da əlavə etdi ki, aidiyyəti qurumlar fərdi yaşayış evlərinin yaxınlığında olan ərazini tikinti şirkətinə satmamalıdır, əksinə, orda sakinlərin rahatlığı üçün şərait yaratmalıdır.
Mayis Əliyev: “Yaşayış binalarının qarşısında istənilən obyekti tikmək olmaz”
Sosial sahə üzrə ekspert Mayis Əliyev qeyd etdi ki, yaşayış binalarına hansı məsafədə obyekt tikilməsi üçün şəhərsalma və tikinti məcəlləsində konkret ölçülər var. Bəzi sahibkarlıq obyektləri yaşayış binalarının qarşısında - binaya çox yaxın məsafədə tikilir. Şəhərin müxtəlif ərazilərində bu mənzərəyə rast gəlmək mümkündür. Bu isə belə binaların aşağı mərtəbələrində yaşayan sakinlərin haqlı narazlığına səbəb olur: “Ümumiyyətlə, yaşayış binalarının qarşısında istənilən obyekti tikmək olmaz. Tikililər arasındakı məsafə ilə bağlı qayda var. Şəhərsalma və Tikinti Məcəlləsinə əsasən tikililər arasındakı məsafələrin ölçüsü müəyyən edilib. Tikinti standartlarında belə bir norma var ki, tikilən binalar arasındakı məsafə divarın hündürlüyünün ən azı 1/3-dən az olmamalıdır. Bu qaydalara riayət olunmadan tikilmiş bina ilə bağlı problem yalnız məhkəmə qaydasında həll oluna bilər”.
Həmsöhbətimiz onu da əlavə etdi ki, Abşeron kəndlərində tikinti bunu yaşanır. Bu haldan əziyyət çəkənlər isə sadə vətəndaşlardır.
Günel CƏLİLOVA
