Azərbaycanda məscidlərə dini rəhbərlərin təyinatı səlahiyyətini həyata keçirəcək qurum məlum olub. “Dini etiqad azadlığı haqqında” qanunun 8-ci maddəsinə təklif olunan dəyişikliklə bu səlahiyyət Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinə verilir.
Qeyd edək ki, dəyişikliklə İslam dininə aid ibadət yerlərinə və ziyarətgahlara rəhbərlik edən din xadimlərinin təyinatı səlahiyyəti müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqana (qurum) verilir.
Qanunun 8-ci maddəsinin hazırkı variantı belədir: “İslam dininə aid ibadət yerlərinə və ziyarətgahlara rəhbərlik edən din xadimləri müvafiq icra hakimiyyəti orqanına məlumat verilməklə Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi tərəfindən təyin olunur və hər beş ildən bir attestasiyadan keçir”.
“Dini etiqad azadlığı haqqında” qanuna edilən dəyişikliklər bu sahədə nə kimi yeniliklərə səbəb olacaq?
Tural İrfan: “Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin həyata keçirə bilmədiyi, müəyyən səbəblərdən dini qurumlarla bağlı boşluqlara yol verdiyi qüsurlara görə bu səlahiyyətlət dövlət komitəsinə keçib”
İlahiyyatçı Tural İrfanın sözlərinə görə, qanuna edilən dəyişikliklər yeni islahatların təməlidir: “Mən ilahiyatçı kimi təkliflər sürmüşdüm ki, hər sahədə islahatlar aparıldığı kimi din sahəsində də islahatlar aparılsın. İndi Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin həyata keçirə bilmədiyi, müəyyən səbəblərdən dini qurumlarla bağlı boşluqlara yol verdiyi qüsurlara görə bu səlahiyyətlət dövlət komitəsinə keçib. Bunlar din sahəsində doğru-dürüst nəzarətin həyata keçirilməsi, dini radikalizmin qarşısının alınması, tolerantlıq ənənələrinin inkişaf etdirilməsi və inanclı şəxslərin öz ibadətləri və ayinlərini rahat şəkildə həyata keçirməsi üçün vacibdir. Nəzərə almaq lazımdır ki, Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin həm səlahiyyətləri çoxdur, həm də fəaliyyəti müsbətdir. Həmçinin, orada həm kadr potensialı baxımından savadlı, həm də dövlətçilik ənənələrimizi bilən adamlar toplaşıb. Onu da qeyd edim ki, qanuna edilən dəyişiklikdən sonra yığılan və xərclənən pullar şəffaf şəkildə tənzimlənəcək. İanə məsələsi də həmişə cəmiyyət arasında narahatlıq doğuran qeyri-şəffaf sahələrdən biri olub. Bu, dini məsələ olduğundan bununla ruhanilər, din xadimləri məşğul olublar. Bizdə milli mentalitetdən irəli gələn bir şeydir ki, din xadimlərinə hər zaman hər yerdə hörmət olunub. Onun fəaliyyəti araşdırılmayıb, işinin şəffalığına yetərincə diqqət yetirilməyib. Bunun nəticəsində də pirlər, nəzir ocaqları, nəzir yerləri istismara məruz qalıb. Nəzir yerlərinin bir çoxu biznes mənbəyinə çevrilib”.
Cəmişid Əliyev: “Qanuna edilən dəyişiklik din sahəsində doğru-dürüst nəzarətin həyata keçirilməsinə səbəb olacaq”
İlahiyyatçı Cəmişid Əliyev qeyd etdi ki, bir sıra ölkələrdə, o cümlədən, qonşu Türkiyədə də məscidlərin dərnəkləri olur və orada nəzir, sədəqə verənlərə rəsmi şəkildə mədaxil qəbzi verirlər: “Sabah onlar həmin mədaxil qəbzlərinə uyğun olaraq, yığılan pullarla bağlı Vakflar Genel Başkanlığına hesabat verirlər. Həmçinin, dünyada müxtəlif qurumlar var ki, onlara sayt vasitəsi ilə yardım olunur. Qanuna edilən dəyişiklik din sahəsində doğru-dürüst nəzarətin həyata keçirilməsinə səbəb olacaq”.
Günel CƏLİLOVA
