Bu günlərdə Tarif (qiymət) Şurasının qərarı ilə Azərbaycanda yeni dövlət qeydiyyatına alınan 168 dərman vasitəsinin qiyməti təsdiq edilib. Ticarət adı, farmasevtik forması, təsiredici maddəsinin adı, dozası, ticarət qablaşdırması, qablaşdırma miqdarı, istehsal ölkəsi nəzərə alınmaqla indiyədək topdan və pərakəndə satış qiymətləri və qüvvəyə minmə tarixi təsdiq olunan 13 032 dərman vasitəsinin tam siyahısı Tarif (qiymət) Şurasının rəsmi internet saytının (www.tariff.gov.az) “Dərman vasitələri” bölməsində (//tariff.gov.az/documents/DVA.pdf) yerləşdirilib.
Son günlər ölkədə digər məhsullarla yanaşı, dərman qiymətlərində də artım müşahidə edilir. Qonşu ölkədə isə bunun əksinə, dərman qiymətlərinin ucuzlaşacağı bildirilir.
Qeyd edək ki, Azərbaycanda hələ ötən ilin son aylarından apteklərdə bir sıra dərmanları tapmaq mümkün deyildi. Bunun səbəbini soruşduqda isə satıcılar əsasən bir cavab verirdilər: “Bu dərman depoda da yoxdur”. Artıq bir sıra dərmanların “depodan tapılması” nəticəsində baha qiymətlərə apteklərə “axın” etməsi isə onu göstərir ki, demək səbəb elə qiymət məsələsidir. Yəni dərman qiymətlərində də artım müşahidə edilir. Məsələn, Türkiyədə istehsal edilən dərmanlardan biri həmin ölkədə 9 manatdırsa, Bakıda onu 20-25 manata almaq mümkündür.
Apteklərdə qiyməti bahalaşan tək dərmanlar deyil, eyni zamanda, sistemin vurulması üçün lazım olan avadanlıqların da qiyməti artıb. Apteklərdə venoz kateterin (göy kəpənək) qiymətində kəskin artım müşahidə olunur. Belə ki, bu günə kimi 5-10 qəpiyə satılan göy kəpənəg hazırda apteklərdə 20-50 qəpik arasında satılır. Bundan əlavə apteklərdə göy kəpənəyi tapmaq da çətinləşib. Bu isə alıcıların böyük narazılığına səbəb olub.
“Zəfəran” apteklər şəbəkəsində göy kəpənəy 50 qəpiyə satılır. Satıcılar kəpənəyin qiymətinin belə kəskin qalxmasının səbəbini onun Almaniya istehsalı olduğu ilə əlaqələndiriblər.
“Həyat” apteklər şəbəkəsindən kəpənəyin satışda olduğunu dedilər. Satıcılar kəpənəyin qiymətinin 20 qəpiyə satıldığını bildirsələr də, satışda olan kəpənəyin yaşıl rəngdə olduğunu əlavə ediblər.
“Dərman və tibbi ləvazimatların satış qiyməti əhalinin büdcəsinə uyğun olmalıdır”
Dərman preparatları ilə yanaşı, tibbi ləvazimatların qiymətinin artması barədə fikir bildirən həkim ekspert Pərvanə Mustafayeva bildirdi ki, Azərbaycanda dərman industriyası yoxdur, ölkə tamamilə idxaldan asılıdır: “Bu gün virus, immun sisteminin zəifləməsi və bununla əlaqədar müxtəlif xəstəliklərin çoxalması ilə dünyada, o cümlədən ölkəmizdə xəstəliklərin aktuallaşmaşı nəticəsində dərman sənaye qazanıb. Dərman bazarında isə istədikləri qiyməti diqtə edirlər. Digər tərəfdən, ölkəmizdə müharibədən əvvəl hökumətin dərman zavodunun açılması ilə bağlı qərarı var idi. Bu gün dünyada dərman sənayesi silah satışından sonra ikinci yerdə durur. Maraqlıdır ki, heç bir nefti, qazı olmayan Gürcüstan alıb ucuz satır, bizdə isə əksinədir. Tarif Şurası ancaq qiyməti artırmaq üçündürsə, onda heç bu quruma ehtiyac yoxdur. Sadəcə bildirsinlər ki, qiymət belədir. Ancaq digər məqam odur ki, əgər xaricdən dərman gətiririksə, qiymət artır. Bununla yanaşı, dərman idxalında monopoliya olmamalıdır. Çünki o dərmanları almağa pul lazımdır. İmmun sistemi də zəifdir, ərzağın da çoxu xaricdən idxal edilir və əksəriyyət də keyfiyyətsizdir. Nəticədə insanlar həkimlərə müraciət edirlər. Yəqin ki, dərman satışı ilə bağlı bir gün çox ciddi qərarlar olacaq, əks təqdirdə Tarif Şurası gündə bir qərar verir. Əhalinin vəziyyətini nəzərə almaq lazımdır. Nəticədə də həkimlər ortada qalır. Ancaq həkimlər dərman gətirmir, qiymət müəyyənləşdirmir. İnsanın sağlam olması üçün yaşadığı mühitin təmiz ərzağı ilə qidalanmalı, suyunu içməli, havasını qəbul etməlidir”.
Günel CƏLİLOVA
