Azərbaycanda nəinki yerli vətəndaşların, hətta əcnəbilərin belə qanunsuz ovla məşğul olduğuna dair məlumatlara rast gəlirik. Xüsusən də ərəb turistlərin bizim qoruq və yasaqlıqlarda qanunsuz ovçuluqla məşğul olduğu haqda saysız məlumatlar, faktlar var. Bəzən elə hallar olur ki, ov mövsümü bağlandıqdan sonra da ərəblərin öv sevdası “sönmr”, onlar ov etmək həvəsinə düşürlər. Bu günlərdə mətbuatda ərəblərin qanunsuz ov etdikləri barədə informasiyalar yayılıb.
Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin Bioloji Müxtəlifliyin Qorunması Xidmətinin rəisi Firuddin Əliyev bildirib ki, Azərbaycanda qanunsuz ov edən ərəblər cəzalandırılıb. Onun sözlərinə görə, xarici turistlərin qanunsuz ov etməsi ilə bağlı sosial şəbəkədə yayılan foto və video görüntülər əsasında aparılan araşdırma başa çatıb: “Araşdırma zamanı ovun Qətər vətəndaşı Nayef EID M.T.AL-THANI tərəfindən ona icazə verilən ovçuluq təsərrüfatının ərazisində deyil, kənarda Hacıqabul rayonunun Padarçöl ərazisində baş verdiyi, bəzgək və digər çöl quşlarının ovlandığı müəyyən edilib. Faktla bağlı qanun pozucusu barəsində İnzibati Xətalar Məcəlləsinin müvafiq maddəsi ilə 2 950 manat məbləğində cərimə tətbiq olunub”.
Xidmət rəisi qeyd edib ki, Azərbaycan ərazisində 2021-2022-ci illər üzrə ov mövsümü ərzində ov qaydalarını pozan 37 xarici vətəndaş cərimələnib.
Qanunsuz ov edən əcnəbilərin cəzalandırılması müsbət haldır, onlar faunaya vurduqları ziyana görə cəza almalıdırlar. Bəs qanunsuz ov edən əcnəbilərə şərait yaradan məmurlar niyə məsuliyyətdən kənarda qalır? Çox zaman iddia olunur ki, xarici vətəndaşlara pul müqabilində qanunsuz ov şəraitini yerli iri və kiçik məmurlar yaradır...Hər halda bu iddalar daha geniş yayılıb və təəssüflər olsun ki, hələ də buna rəsmi açıqlama verilməyib.
İradə İbrahimova: “Bu ərəblər ova icazəni özləri alıblar”
Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin mətbuat xidmətinin rəhbəri İradə İbrahimova “Bakı-Xəbər”in sorğusuna cavab olaraq bunları dedi: “Biz əvvəllər də demişdik. Bunlar gəlib birbaşa bizim xəttimizlə “ASAN” Xidmətdən ova icazə ala bilirlər. Bu ərəblər ova icazəni özləri alıblar”.
Elçin Sultanov: “...Ərəbləri bura gətirən turizm şirkətlərinin lazım gələndə icra hakimiyyətlərinə də gücləri çatır...”
Azərbaycan Ornitoloji Cəmiyyətinin sədri Elçin Sultanov bizimlə söhbətində bildirdi ki, yerli məmurların xarici tutristlərə qanunsuz ov üçün şərait yaratdığı barədə deyilənlər doğru deyil, proses tamam başqa cür baş verir. E.Sultanov qeyd etdi ki, Azərbaycanda qanunsuz ovla məşğul olan əcnəbilərin sayı elə də çox deyil, onlarla müqayisədə öz vətəndaşlarımız daha çox qanunsuz ov edirlər. Azərbaycan vətəndaşlarının quşlara əcnəbilərdən çox ziyan vurduğunu deyən E.Sultanovun sözlərinə görə, əsas problemi vətəndaşlarımız yaradır və quşları satış məqsədilə güllə ilə vururlar. “Düzdür, ərəb turistlər qanunu pozurlar və qanunsuz ov etdikləri üçün onlar cərimələnirlər. Yerli əhali əcnəbilərdən qat-qat çox qanunsuz ovla məşğul olurlar. Bu məsələdən də danışmaq lazımdır. Bizimkilərin nə etdiklərini gedib görün. Söküb dağıdırlar. Amma bu barədə heç kim heç nə yazmır. Ərəb gəlib iki dənə, on dənə quş tutur, özü də tüfənglə vurmur quşları quşla tutur. Ərəblər bizə yerli əhalidən az ziyan vurur. Sadəcə, ərəbin ölkəmizin ərazisində qanunsuz ov etməsi bizi qıcıqlandırır ki, ərəb gəlib bizim torpaqda ov edir, biz niyə gedib onların torpağında ov edə bilmirik. Belə hallar olur. Biz öz əhalimizin vurduğu ziyanın qarşısını ala bilmirik. Bir kənd birləşib təbiətə hücum edir, amma heç kəs bundan xəbərsizdirlər”.
Yerli qurumların əcnəbi və yerli əhalinin qanunsuz ovla məşğul olmasının qarşısını hansı səbəbdən ala bilməməsinə gəlincə, E.Sultanov dedi ki, bəzən xarici turstlər rayonlara elə gəlir, elə gedir heç bundan yerli qurumların xəbəri olmur. “O turizm şirkətləri ki, ərəbləri bura gətirir o turizm şirkətlərini elə-belə adamlar yaratmır. Bu şirkətləri çox imkanlı və əlləri çox yerlərə çatan adamlar yaradır. Ona görə də, ərəbləri bura gətirən turizm şirkətlərinin lazım gələndə icra hakimiyyətlərinə də gücləri çatır ki, zəng edib “sakit otur sən onları görmürsən” deyirlər. Bu variantlardan biridir. Mənə bir yaxın tanışım danışıb ki, mənim yanımda götürüb “yuxardan” zəng etdilər və “o ərəblə işiniz olmasın” dedilər. Amma qanunsuz ova edən ərəblərin əksəriyyətini cərimələyirlər. Bilirsiz, məsələ necədir? Özü də cəriməni ərəblər vermir ki, onları bura gətirən turizm şirkətləri ödəyir. Çünki ərəb şirkətin istədiyi qədər pul verir və onunla müqavilə imzalayır, müqaviləyə və şərtə görə də cərimələri bizim turizim şirkətləri ərəblərin yerinə ödəyirlər. Turizm şirkətləri özləri o ərəbləri hara lazımdır gətirir,”palatka” təşkil edir, on dənə nökər tutur. Yəni ərəb yaxşı pul verir. Yerli qurumların da çox zaman ərəbin gəlib getməsindən xəbəri olmur, xəbər tutanda da zəng edib deyirlər ki, bir-iki günlük gəliblər, işiniz olmasın. Yerli məmurun, yerli rəhbərliyin əvvəl ərəbin gəlişindən xəbəri olmur, sonra xəbəri olanda da heç edə bilmir”-deyə E.Sultanov qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
