Müxtəlif nazirliklərdə çalışmaq üçün dövlət qulluğu üzrə vətəndaşların imtahandan keçməsi tələb olunur. Bu imtahanlar Dövlət İmtahan Mərkəzi tərəfindən həyata keçirilir. Qeyd edək ki, imtahanda iştirak etmək istəyən namizədlər DİM-in portalında “Şəxsi kabinet”lərini (şəxsi kabineti olmayanlar) yaratmalıdırlar. Kabinet yaradılan zaman pul hesabı açılır. İmtahanlarda iştirak üçün ödəniş tarifi həmin hesaba ödənilir. İmtahanda iştirak üçün ödəniləcək məbləğ isə 110-120 manat arasında dəyişir.
İmtahanın nəticəsinin necə olmasından asılı olmayaraq, iştirakçı əvvəldən qeyd edilən məbləği ödəməlidir. Məbləğin böyük olması imtahan iştirakçılarının sayına təsir edir.
“Yaşayış minimumunu, əhalinin ortaq əmək haqqının aşağı olmasını nəzərə alsaq, imtahanların bu qədər baha olması düzgün deyil”
Təhsil eksperti Kamran Əsədov qeyd etdi ki, dövlət qulluğuna qəbul müsabiqə əsasında həyata keçirilir: “Müsabiqə test imtahanından və müsahibədən ibarətdir. Azərbaycan Respublikasının Dövlət İmtahan Mərkəzi dövlət qulluğuna qəbul prosesində şəffaflığı və obyektivliyi təmin etmək məqsədilə inzibati vəzifələrin təsnifat toplusuna uyğun olaraq dövlət qulluğuna qəbul üçün ayda bir dəfədən az olmayaraq test imtahanları təşkil edir. AA vəzifə qrupu üzrə test imtahanı bir iştirakçı üçün 110 manat, AB vəzifə qrupu üzrə test imtahanı bir iştirakçı üçün 100 manat, AC vəzifə qrupu üzrə test imtahanı bir iştirakçı üçün 90 manat, BA vəzifə qrupu üzrə test imtahanı bir iştirakçı üçün 80 manat, BB vəzifə qrupu üzrə test imtahanı bir iştirakçı üçün 80 manatdır.
Onu da qeyd edim ki, DİM-in elan etdiyi qiymətlər çox bahadır. DİM-in keçirdiyi müxtəlif təyinatlı imtahanlarda yüz minlərlə insan iştirak edir və qurum kifayət qədər gəlir əldə edir. Nəzərə alsaq ki, DİM avadanlıqları TQDK-dan qalıb, test bank bazası TQDK-nın dövründən mövcuddur, deməli, 110 manatlıq xərc yoxdur. Bundan başqa, qəbul imtahanından fərqli olaraq, dövlət qulluğu imtahanında mühafizə və digər xidmətlərdən istifadə edilmir. İmtahan mərkəzlərinin müəyyənləşdirilməsindən tutmuş imtahan rəhbərləri və zal nəzarətçilərinin imtahanlara hazırlığı, test bankının zənginləşdirilməsi, proqram təminatının hazırlanmasınadək və digər istiqamətlərdə geniş hazırlıq işlərinin xərci 110 manat deyil. Hazırkı dövlət qulluğu imtahanının büdcəsi bütün abituriyentlər üçün əlçatan deyil. Bu da çox sayda aztəminatlı ailələrdən olan şəxsləri dövlət qulluğunda işləmək imkanından məhrum edəcək. Hazırda Azərbaycanda yaşayış minimumunu, əhalinin ortaq əmək haqqının aşağı olmasını nəzərə alsaq, imtahanların bu qədər baha olması düzgün deyil. Nəzərə alaq ki, imtahan verən şəxslər hələ imtahanlara qədər hazırlıq mərkəzlərində hazırlaşır və ona da pul ayırmalı olurlar. Daha bir məsələ ondadır ki, insanlar birinci turda pul ödədikdən sonra ikinci mərhələyə keçib-keçməyəcəklərini bilmirlər. Eyni zamanda, qanunvericilikdə deyilir ki, hər bir vətəndaşın dövlət qulluğuna iddia etmək hüququ var. Amma bu tariflər bəzi vətəndaşların yolunu bağlamaq deməkdir”.
Günel CƏLİLOVA
