Azərbaycanın vergi orqanları Azərbaycan vətəndaşlarının İsveçrə banklarındakı hesabları ilə bağlı müvafiq informasiyaları ala biləcəklər. Belə ki, İsveçrə parlamenti müvafiq sazişlər imzaladığı 36 dövlətdən əlavə, 19 ölkəyə, o cümlədən, Azərbaycana bank və vergilərlə bağlı informasiya verməyə başlamağa dair qərar qəbul edib.
Azərbaycan və İsveçrə arasında faktiki bank və vergi məlumatları mübadiləsi 2021-ci ildə başlayacaq. Nəticədə İsveçrənin təxminən yüz dövlətlə avtomatik vergi və maliyyə məlumatları mübadiləsi ilə bağlı fəaliyyət göstərəcəyi gözlənir. Bu qərar sözügedən ölkədə vergidən yayınma ilə mübarizə bank sirrindən üstün tutulduğuna görə qəbul edilib. 2014-cü ildə "Böyük iyirmilik" (G20) İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Təşkilatının dəstəyilə bütün növ maliyyə cinayətlərinə, o cümlədən, “çirkli pulların yuyulmasına” və vergidən yayınmağa qarşı yeni standartlar hazırlayaraq qəbul edib. Bu standartların əsasını bank, vergi və digər müvafiq məlumatların avtomatik mübadiləsi mexanizmi təşkil edir.
Yüzə yaxın dövlət bu standartları tətbiq etmək qərarına gəlib və onlardan bəziləri 2017-ci ildən etibarən avtomatik olaraq məlumat mübadiləsinə başlayıb. Beləliklə, söhbət aşağıda qeyd olunan məlumatlardan gedir: hesab nömrələri, vergi ödəyicisinin eyniləşdirmə nömrələri (VÖEN), vergi rezidentinin adı, soyadı, ünvanı, doğum tarixi, gəlir növləri və vergi məlumatlarının verildiyi tarixdə hesabın vəziyyəti. Azərbaycanla yanaşı, 2021-ci ildən etibarən Çin, Səudiyyə Ərəbistanı, Livan, Pakistan, Qazaxıstan, Qana, Nigeriya və Kolumbiya da İsveçrədən bank məlumatlarını alacaqlar.
Bununla yanaşı, qeyd etmək lazımdır ki, Azərbaycan Maliyyə Monitorinqi Xidmətinin məlumatına görə, Avropa Şurasının Çirkli Pulların yuyulmasına Qarşı Mübarizə Tədbirlərinin Qiymətləndirilməsi Komitəsi (MONEYVAL) Azərbaycanın “çirkli pulların yuyulmasına” və terrorizmin maliyyələşdirilməsinə qarşı mübarizə sistemini müsbət qiymətləndirir.
Bütövlükdə, İsveçrə parlamentinin qərarını ekspertlər necə dəyərləndirirlər? Bunun nə kimi əhəmiyyəti var?
“...aidiyyəti orqanlar tərəfindən bunun araşdırılması aparılacaq”
Məsələyə münasibət bildirən iqtisadçı-ekspert Fuad İbrahimov buna bir necə kontekstdən yanaşdı: “Bu qərarın qəbul edilməsi mühüm əhəmiyyət kəsb edir. O baxımdan ki, ora qoyulan vəsaitlərin tarixçəsi təmizdirsə, o zaman vəsait sahibləri üçün bir problem olmayacaq. Yox, əgər İsveçrə banklarında yerləşdirilən vəsaitlərin tarixçəsində kölgə sala biləcək hansısa məqam olarsa, bu o deməkdir ki, həmin vəsaitlərin mənbəyi təftiş ediləcək. Belə olduğu halda, şübhəsiz ki, aidiyyəti orqanlar tərəfindən bunun araşdırılması aparılacaq. Ancaq düşünmürəm ki, İsveçrə bankında hər hansı bir vəsaitin qaranlıq bir tarixçəsi ola bilsin. Şübhəsiz ki, sözügedən vəsait ora gedib çatıbsa, vəsaiti ora qoyanlar lazımi tədbirləri görüb. Çünki İsveçrə banklarına tamamilə mənbəsi qaranlıq olan vəsaitləri yerləşdirmək olmur. Həmin banklara hardasa bünövrəsi olmuş vəsaitlər yerləşdirilir. Hesab edirəm ki, orada yerləşdirilən vəsaitlərə amnistiya verilsə, o zaman banklarda olan həmin vəsaitlərin investisiya formasında Azərbaycana qayıtması ehtimalı artacaq”.
Vidadi ORDAHALLI
