Mehman Muradlı: “Çalışmalıyıq ki, xarici dillərdə internetə həmin ərazilərə olunan səfərlərin hansı fəsada səbəb ola biləcəyilə əlaqədar materiallar yerləşdirək”
Azərbaycanın işğal olunmuş ərazilərinə qanunsuz səfərlərin sayı ciddi şəkildə azalıb. Bunu mətbuat konfransında Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyinin (XİN) mətbuat xidmətinin rəhbəri Hikmət Hacıyev deyib.
H.Hacıyevin sözlərinə görə, Azərbaycan Respublikası tərəfindən "arzuolunmaz şəxslər" siyahısının tətbiq olunması və bu istiqamətdə görülən tədbirlərin nəticəsidir ki, Azərbaycanın işğal olunmuş ərazilərinə qanunsuz səfərlərin həyata keçirilməsində ciddi şəkildə azalma tendensiyası var: "Kifayət qədər ciddi və sağlam düşüncəli insanlar bu kimi səfərlərdən maksimum çəkinməyə çalışırlar və bunun hüquqi, siyasi və mənəvi fəsadlarını da çox yaxından dərk edirlər. Lakin Ermənistan tərəfi bu kimi səfərlərin azaldığını görərək tamamilə qeyri-ciddi insanlara müraciət etməklə onların səfərlərini təşkil etmək və guya "işğal olunmuş ərazilərə səfərlərin sayı artır" deyə fon yaratmağa çalışırlar. Əgər həmin insanlara baxsaq, həqiqətən də obyektiv faktlarla görərik ki, onar tamamilə qeyri-ciddi və müəyyən dərəcədə qeyri-peşəkar fəaliyyət göstərən insanlardır".
Göründüyü kimi, Azərbyacan dövlətinin gördüyü qabaqlayıcı tədbirlər nəticəsində işğal altında olan ərazilərə qanunsuz səfərlərin sayında azalma müşahidə olunur. Belə bir nəticənin əldə edilməsində Azərbaycan diplomatiyasının və hüquq-mühafizə orqanlarının apardığı işlər necə rol oynayıb?
Ekspert Mehman Muradlının sözlərinə görə, bu sahədə doğrudan da irəliləyiş nəzərə çarpır: “Əvvəl bütün təbəqənin təmsilçiləri istədikləri vaxt işğal altındakı ərazilərə gedə bilirdilər. Yəni onlar bunun hansı məsuliyyətə səbəb ola biləcəyini belə anlamırdılar. Ya da ki, anlamaq istəmirdilər. Biz şahidi olmuşuq ki, hətta Rusiyanın bir çox tanınmış müğənniləri bizdən icazə almadan gedib orada konsertlər veriblər. Sonra Azərbaycan XİN “arzuolunmaz şəxslər” siyahısı hazırladı və həmin qəbildən olan adamların adını ora saldı. Nəticəni gördük. Həmin müğənnilər Bakıda keçirilən nüfuzlu tədbirlərə buraxılmadılar. Bundan sonra onlar əfv diləyərək, səhvlərini anladıqlarını dedilər. Bu artıq başqa incəsənət nümayəndələri üçün də bir mesaj oldu və onlar belə məsələlərə xüsusi diqqət etməyə başladılar. Bu istiqamətdə hüquq-mühafizə orqanlarının da səyini təqdirələyiq hal kimi dəyərləndirməliyik. Belə qanunsuz səfərlər olan kimi Azərbaycan Prokurorluğu dərhal cinayət işi başlayır. Sosial mənşəyindən, haranın vətəndaşı olmağından asılı olmayaraq, həmin şəxslər barədə cinayət işi açılır. Bunun ən bariz nümunəsi kimi Lapşin işini əsas gətirə bilərik. Üç nüfuzlu ölkənin vətəndaşı olan həmin bloger Azərbaycan qanunlarını pozub işğal altındakı ərazilərə qanunsuz səfər etdiyinə görə ölkəmizin hüquq-mühafizə orqanları tərəfindən axtarışa verildi və İnterpol xəttilə həbs edilərək Azərbaycana gətirildi. Bütün beynəlxalq təzyiqlərə baxmayaraq, Azərbaycan onu öz qanunları əsasında mühakimə etdi və Lapşin azadlıqdan məhrum olundu. Səhvini anladıqdan sonra isə Lapşin ölkə başçısına müraciət edib əfv edilməsini xahiş etdi və ölkə başçısının humanist addımı ilə azadlığa qovuşa bildi. Eyni zamanda, Azərbaycan XİN öz xətti ilə qondarma qurum ərazisinə səfər edən ölkələrin yerli subyektləri ilə bağlı da yetərincə işlər aparıb. Məsələn, biz daha çox şahidi olurduq ki, Fransanın hansısa yerli subyektlərilə qondarma qurum arasında əməkdaşlıqlar qurulur. Mərkəzi hakimiyyət bunu yerli subyektlərin müstəqilliyi ilə izah etsə də, sonradan bizim diplomatik səylərimiz nəticəsində həmin mövzuya da aydınlıq gəldi. Bu sahədə XİN-lə hüquq-mühafizə orqanlarımızın koordinasiyalı fəaliyyəti belə bir irəliləyişin əldə olunmasına səbəb olub. Burada maarifləndirmənin də rolunu qeyd etməliyik. Bu istiqaməti daha da gücləndirməliyik. Yəni çalışmalıyıq ki, xarici dillərdə internetə həmin ərazilərə olunan səfərlərin hansı fəsada səbəb ola biləcəyilə əlaqədar materiallar yerləşdirək. Əcnəbilər adətən harasa səfər etməzdən əvvəl internetdə həmin yerlə bağlı axtarış verirlər. Onda belə məlumatlar çıxacaq və onlar fikirlərindən daşınacaqlar, bu da nəticəyə çox yaxşı təsir edəcək”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
