Qabil Hüseynli: “Çünki belə olsaydı, Moskva 2013-cü ildə buna icazə verərdi”
Son günlər Ermənistan KIV-ləri belə bir təbliğat aparırlar ki, guya ölkələri Avrasiya İttifaqı ilə Avropa Birliyi arasında ən məqbul əməkdaşlıq formatıdır. Məlum olduğu kimi, Ermənistan Avrasiya İqtisadi İttifaqının bərabərtərəfli üzvüdür və eyni zamnda Avropa Birliyi ilə əməkdaşlıq sahəsində addımlar atır. Ermənistanın bu eyforiyasının kökünü və gələcəyini necə izah edə bilərik?
Politoloq Qabil Hüseynlinin fikrincə, bu iki əməkdaşlıq formatı bir yerdə bir qədər mücərrəd görünə bilər: “Bilirsiniz ki, Ermənistanın Şərq Tərəfdaşlığı ilə bağlı Avropa Birliyi ilə əməkdaşlığı mövcuddur. Qeyd edək ki, Şərq Tərəfdaşlığı Avropa İttifaqının üzv dövlətləri, həmçinin, Azərbaycan, Belarus, Ermənistan, Gürcüstan, Moldova və Ukrayna daxil olmaqla, altı tərəfdaş ölkəni bir araya gətirən birgə təşəbbüsdür. Avropa Qonşuluq Siyasəti 2004-cü ildə Aİ-nin qonşu ölkələri ilə münasibətləri üçün çərçivə kimi ərsəyə gətirilib.
Aİ ilə onun altı Şərq Tərəfdaş ölkəsi arasında münasibətlərinin çərçivəsini assosiasiya sazişləri, eləcə də assosiasiya gündəlikləri və tərəfdaşlıq prioritetləri kimi müvafiq ikitərəfli anlaşmalar tənzimləyir. 2014-cü ildə imzalanmış assosiasiya sazişləri, eləcə də dərin və hərtərəfli azad ticarət zonalarına dair sazişlər Aİ ilə Gürcüstan, Moldova və Ukrayna arasında münasibətləri yeni səviyyəyə daşıyıb. Bu sazişlərin məqsədi siyasi assosiasiya və iqtisadi inteqrasiyanı gücləndirməkdir. Bunlar tərəfdaş ölkələrin qanunvericiliyi və standartlarının Aİ-yə uyğunlaşdırılması istiqamətində ciddi islahatların həyata keçirilməsini nəzərdə tutur. Bu münasibətlərin davam və daha da inkişaf etdirilməsi üçün Brüsseldə 5-ci Şərq Tərəfdaşlığı sammiti keçirildi. Aİ-nin üzv dövlətləri və altı tərəfdaş ölkənin dövlət və ya hökumət başçıları sammitdə gələcək əməkdaşlığı müzakirə etdilər. Onlar, həmçinin, Şərq Tərəfdaşlığı ölkələrinin vətəndaşlarına təsirli faydaların verilməsinə xüsusi diqqət yetirərək, Riqada keçirilən sammitdən sonrakı nailiyyətləri qiymətləndirdilər”.
Politoloqun sözlərinə görə, Ermənistan tərəfindən Aİ ilə assosiativ üzvlüyə dair saziş imzalanıb: “Təbii ki, istənilən dövlətin hansısa beynəlxalq qurumla və ya ölkə ilə istənilən sazişi imzalaması onun öz işidir. Lakin söhbət işğalçı dövlətdən, Rusiyanın forpostu Ermənistandan gedirsə, burada vəziyyət bir qədər fərqlidir. Çünki 2013-cü ildə Ermənistanın Şərq Tərəfdaşlığı çərçivəsində assosiasiya sazişi imzalamasına son anda Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin qadağa qoyduğu heç kimə sirr deyil. Məhz həmin ərəfədə Moskvaya səfər edən Serj Sarkisyan Ermənistana qayıdandan sonra ölkəsinin Avrasiya İqtisadi İttifaqına üzv olacağını bəyan etdi. Belə olan halda, maraqlı suallar yaranır: Ermənistan hər iki qurumla bərabər səviyyədə əməkdaşlıq edə bilərmi? Təbii ki, yox. Çünki belə olsaydı, Moskva 2013-cü ildə buna icazə verərdi. Demək ki, bu, Paşinyan hakimiyyətinin sadəcə ürəyindən keçən məsələdir”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
