Əhəd Məmmədli: “Baş nazir-parlament qarşıdurması ən azı gizli şəkildə davam edəcək”
Ermənistanda yaranan konstitusiya böhranı hələ də davam edir. Nikol Paşinyanla parlamentin sədri Ara Babloyan arasında baş tutan görüşdə belə bu məsələ həllini tapmayıb. Daha doğrusu, Paşinyanın 17 avqust mitinqində səsləndirdiyi fikirlər parlamentin sədri tərəfindən rədd edilib.
Erməni mətbuatı bəzi bəndlər üzrə razılığın əldə edildiyini bəyan etsə də, bunların heç biri Paşinyanın konstitusiyanı öz xeyrinə dəyişmək cəhdini reallaşdırmağa imkan vermir. Babloyan konstitusiyanın parlamentdə dəyişdirilməsinə razı olmayıb. Paşinyanın ümidi referendum yolu ilə konstitusiyanı dəyişməyə qalıb. Bunun isə nə ilə nəticələnəcəyi bəlli deyil. Bu vəziyyət Ermənistanın gələcəyi və Paşinyanın vəziyyəti üçün nə vəd edir?
Politoloq Əhəd Məmmədli qəzetimizə açıqlamasında bildirdi ki, belə vəziyyətin yaranacağı gözlənilən idi: “Son müsahibələrimin birində Rusiyanın ilk öncə parlamentin əli ilə Paşinyana güc göstərəcəyini söyləmişdim. Artıq bu güc göstərməni görürük. Ermənistanda indiki vəziyyət mənə 1990-ların ilk yarısının Rusiyada prezident-parlament qarşıdurmasını xatırlatdı. Sonda o vaxtkı prezident Yeltsin məcbur oldu parlamenti bombalasın. Hakimiyyətdə ikitirəlik həmişə qeyri-sabit vəziyyətə səbəb olur. Xüsusən də problemli ölkələrdə iqtidar bölünməsi arzuolunmaz haldır. Eyni prosesi inqilabdan sonra Ermənistanda izləyirik. Baş nazir və nazirlər bir siyasi qüvvəni, parlament isə digər siyasi güvvəni təmsil edir. İndiki halda, Ermənistanda Nazirlər Kabineti Qərbyönümlü, parlament isə Rusiyayönumlüdür.
Yəni belə mənzərə Rusiya üçün tanışdır. Paşinyan bunu bilir. Paşinyan ona görə parlamenti lüstrasiya ilə qorxutmaqa başladı. Bununla Paşinyan bir il müddətində, təyin edilən gələn seçkilərə gədər parlament tərəfindən iqtidarının fəaliyyətinin sabotaj edilməsinin qarşısını aldı. Parlament çoxluğu öz legitimliyini qoruyaraq, Paşinyan iqtidarının bir il ərzində fəaliyyətinin hər uğursuzluğunu öz xeyrinə çevirməyə çalışacaq. Baş nazir-parlament qarşıdurması ən azı gizli şəkildə davam edəcək. Bu da Ermənistanı gərginlikdə saxlayacaq. Köçəryanın siyasətə qayıtması, yenidən Ermənistan, ya Qarabağa qayıdıb hakimiyyətə qayıtmağa hazırlaşması Ermənistanı yeni çalxalanmalara gətirib çıxara bilər”.
Politoloqun sözlərinə görə, xalq Paşinyandan islahatlar, köhnə məmurların cəzalandırılmasını tələb edir: “Parlament isə buna müqavimət göstərəcək. Bir tərəfdən parlament, Qarabağ klanı, Ermənistanda dislokasiya olunan rus ordusu, digər tərəfdən isə yeniliklər tələb edən erməni xalqı. Paşinyan iqtidarına çox çətin olacaq. Üstəlik, hakimiyyətə gəlməsində Paşinyana dəstək verən və Qərbdən idarə olunan erməni lobbisini də yaddan çıxarmamalıyıq. Erməni lobbisinin öz maraqları var. Bu maraqlar, əslində, Amerikanın maraqlarıdır. Bu cür vəziyyətdə Paşinyan məcbur olacaq tərəf tutsun, mövqe ortaya qoysun. Bu tərəf, mövqe də onu iqtidara gətirməyə kömək edən Qərbin maraqlarına uyğun olacaq. Bu olan halda da Rusiya təcili surətdə işə keçəcək. Moskva hər vəchlə çalışacaq Paşinyanı iqtidardan devirsin. Seçki yolu ilə bunu edə bilməsə, digər yollara da əl atacaq. Digər yolların ən sonu da Qarabağ kartıdır. Bu olan halda, Azərbaycan üçün torpaqlarını işğaldan azad etməsi üçün tarixi şans yaranacaq. Azərbaycan bu tarixi şansın yaxınlaşmasını daha da tezləşdirməlidir. Azərbaycan bütün diplomatiyasını işə salıb Rusiya ilə Ermənistan arasında yaranan çatları daha da dərinləşdirməlidir. Azərbaycan Rusiyanı inandırmağa bacarmalıdır ki, Bakı Moskvaya İrəvandan daha yaxın, lazımlı müttəfiqdir. Bunları etmək asan deyil, amma mümkündür. Ermənistandakı mövcud durum da buna imkan verir”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
