Yeganə Hacıyeva: “Küçələrdə etirazlar pafosla idarə olunsa da, dövlət idarəçiliyi xüsusi səriştə və təcrübə tələb edir”
Məlum olduğu kimi, Ermənistanda baş nazir Nikol Paşinyan hakimiyyətdəki 100 günü ilə bağlı mitinq keçirib. Bu mitinq bundan öncə İrəvan küçələrində vətəndaşların Paşınyanın və Ermənistanin yeni hökumətinin əleyhdarlarının “teatr bitdi - çörək istəyirik” sloqanlı təşkil etdikləri etiraz mitinqinə cavab olaraq keçirilib.
Bu mitinqin keçirilməsi Paşinyanın hakimiyyətə gələndən sonra reytinqi ilə bağlı enişin və ya yüksəlişin olması baxımından hansı nəticəni ortaya qoydu?
Politoloq Yeganə Hacıyeva qəzetimizə açıqlamasında bildirdi ki, Nikol Paşınyan bu mitinqə sıravi erməni vətəndaşları ilə ünsiyyət adı versə də, əslində, bu onun narahatlığının ifadəsi idi və bu mitinqlə keçən 100 gün ərzində reytinqinin hələ də yüksək olmasını nümayiş etdirmək məqsədi daşıyırdı: “Bu son 100 gün ərzində N.Paşınyanın reytinqini müzakirə etsək, istər ölkə daxilində, istərsə də ölkə xaricində reytinqinin azalmasının və güvənin sarsılmasının şahidi oluruq. Öncə ondan başlayaq ki, proseslər zamanı demokrat, qərbpərəst imici formalaşdırmış N.Paşınyan baş nazir kimi 100 günlüyü zamanı bu imicini itirdi.
Bu günlər ərzində, etirazlar zamanı kifayət qədər Qərb dairələrindən maliyyə və digər formalarda dəstəklənən, qərbpərəst elan edilən Paşınyan hakimiyyətinin 100 günlüyündə Rusiyaya daha çox səfər etmiş baş nazir kimi yadda qaldı” .
Politoloqun sözlərinə görə, hələ etirazların pik vaxtında cəmiyyətdə və beynəlxalq dairələrdə qərbpərəst kimi qələmə verilən Paşınyan iki dəfə Moskvaya səfər etdi: “Səfərlərdə görüşlərin ana xəttini Ermənistanın Rusiya tərəfindən hansı səviyyədə dəstəklənməli olması, bu dəstəyin mühüm olması haqqında, Rusiyanın tarixən Ermənistan dövlətinin mövcudluğunun qarantı olması və erməni xalqının bunun davam etməsini arzulaması haqqında mesajlar təşkil etdi. Qeyd edim ki, etirazlar və küçədə proseslər davam edən dövrdə Sarkisyan hakimiyyətinin Rusiya yönümlü olması haqqında manipulyasiya edən “qərbpərəst” Paşinyanın bu tip mesajları istər ölkə daxilində cəmiyyətdə, istərsə də beynəlxalq siyasi və analitik dairələrdə soyuq duş effekti yaratdı.
Paralel olaraq istər Paşınyan, istərsə də yeni hökumət nümayəndələri bu yüz gün ərzində Azərbaycanın işğal olunmuş ərazilərinə səfər etməklə, ənənəvi erməni hakimiyyətləri kimi, beynəlxalq hüquqa hörmət etməmək siyasətini davam etdirdilər”.
Yeganə Hacıyeva hesab edir ki, daha öncələr də qeyd etdiyi kimi, özünün baş nazir kimi ilk mətbuat konfransını BMT-nin işğal olunmuş Azərbaycan ərazisi kimi tanıdığı torpaqlarda keçirməsi, oğlunu başqa dövlətin ərazisində ön cəbhəyə əsgərliyə göndərməsi ilə Paşinyan beynəlxalq hüquqa hörmət etmədiyini sübut edib: “Bu müddət ərzində Paşinyanın Ermənistan-Azərbycan Dağlıq Qarabağ konflikti ilə bağlı verdiyi mesajlar Cənubi Qafqaz kimi strateji bir regionda sülhün bərqərar olması üçün çalışan, Ermənistan-Azərbaycan Dağlıq Qarabağ konfliktinin həllində bütün maraqlı tərəfləri, nizamlayıcı missiya daşıyan beynəlxalq qurumları da dərindən narahat etdi.
Beynəlxalq qurumlarda kuluarlarda Qarabağ klanı, hərbi cinayətkar Serj Sarkisyan hakimiyyətdən gedəndən sonra Ermənistan-Azərbaycan Dağlıq Qarabağ konfliktində gərginliyin aradan qalxacağı, hakimiyyətə gələn yeni qüvvələrin loyal ola biləcəyi, o cümlədən, Paşinyanın müəyyən kompromislərə gedə biləcəyi haqqında gözləntilər alt-üst oldu”.
Politoloqun qənaətincə, Paşinyan Azərbaycan da daxil olmaqla, hamını maraqlandıran və əsas məsələ olan Dağlıq Qarabağ probleminə də diqqət yönəldib: “Bu 100 gün ərzində diqqətçəkən məqamlardan birincisi, əlbəttə, yeni baş nazir Paşinyan və hökumətinin Azərbaycanla danışıqlar aparmağa konfliktin həlli baxımından konseptual yanaşmasının mövcud olmaması oldu. Ölkə daxilinə gəlsək, 100 gün ərzində daxildə gedən proseslərin analizi onu göstərir ki, "demokrat" Paşinyanın rəqiblərinin məxsus olduğu cəbhələrə qarşı güc nümayiş etdirməklə, həbslər aparmaqla rəqiblərini sıradan çıxarmaq xəttini tutub. Bu isə istər ölkə daxilində, istərsə də xaricdə diqqətdən kənarda qalmadı. Ermənistanda aparılan son həbslərin heç də konstitusiyanı pozmuş və ya cinayət törətmiş, mənfi halların yaşanmasına səbəb olan insanları cəzalandırmaq məqsədi üçün deyil, sırf göz qorxutmaq üçün müəyyən dairələrlə hesablaşma cəhdi olduğu aydınlaşdı”.
Ekspert hesab edir ki, daxildə gedən proseslərdən ən birincisi iqtisadi islahatlar adı ilə hakimiyyətin 4-cü ongünlüyündə Ermənistanda qəbul edilən bir sıra qanunlar və xüsusilə də enerji daşıyıcılarının qiymətinin qalxması, ərzaq məhsullarının bahalaşması ilə müşayiət olundu və baş nazirliyinin 79-cu günündə çörəyin qiymətində bahalaşma qeydə alındı: ”Paralel olaraq Paşinyan hakimiyyətinin ölkəsindəki siyasi-iqtisadi qrupların İrana qarşı bərpa edilməsi nəzərdə tutulan sanksiyalardan yararlanması istiqamətində atmaq istədiyi addımlar nəzərə çarpır.
Qeyd edim ki, bundan öncə İrana qarşı tətbiq olunan sanksiyalar zamanı İranın sərhəd dövləti olan Ermənistan vasitəsilə bir sıra əməliyyatlar aparması haqqında faktlar mövcud olub.
Hələ 201-ci ildə bu faktlar haqqında ABŞ Konqresində xüsüsi müzakirələrin təşkili nəzərdə tutulmuş, Erməni Milli Assambleyasının və Erməni Milli Komitəsinin birlikdə səyi nəticəsində bu müzakirələr qapalı şəraitdə keçirilmiş və məhz bu faktın özü ABŞ-da Serj Sarkisyana və hökumətinə qarşı güvən limitini tükəndirmişdi.
Yeni Paşinyan hakimiyyətində də eyni trend müşahidə olunmaqdadır. Müharibə şəraitinin əsas gətirilərək yeni qüvvələrin lobbiçiliyini apardığı "sərhəd bölgələri və onların infrastruktur inkşafı” qanun layihəsinin ilkin analizi təhlükəsizlik üzrə təhlilçilərdə belə bir təəssürat yaradıb.
Məhz bu məsələlər may ayında ABŞ-da səfərdə olan Ermənistanın yeni prezidentinin Pompeo ilə görüşündə müzakirə olundu.
Paşinyan hazırda siyasi səriştəsiz, təhlükəsizlik proseslərində təcrübəsiz, dövləti şübhəli iqtisadi dairələrlə işbirliyinə təhrik edən populist bir baş nazir təəssüratı bağışlayır və onun ölkə daxilində ilk 6 ay ərzində planlaşdırdığı proseslər cəmiyyət üçün çox böyük gərginliklə müşayiət olunacaq, ümumiyyətlə isə belə bir səriştəsiz personanın baş nazirlik postunda müddətin sonuna qədər qalmayacağı qənaəti formalaşır.
Küçələrdə etirazlar pafosla idarə olunsa da, dövlət idarəçiliyi xüsusi səriştə və təcrübə tələb edir. Bu isə Paşınyanda yoxdur”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
