Fikrət Sadıqov: “Hesab edirəm ki, Aİ, gec-tez, bu məsələyə yenidən qayıtmış olacaq”
Almaniya və Fransa bəyanat verərək Türkiyənin Avropa Birliyinə qəbul olunmasının indiki şəraitdə məqbul olmadığını bildiriblər.
Fransa hökumətinin rəsmi nümayəndəsi Kristof Kastener Türkiyə ilə Avropa Birliyi arasında danışıqların qeyri-müəyyən müddətə dondurulduğunu açıqlayıb: “Türkiyədəki real vəziyyət bu ölkənin Birliyə üzv qəbul olunmasını, inteqrasiya prosesinin güclənməsini və s. nəzərdən keçirməyə imkan vermir”. Kastener Brüsselin Ankara ilə bu illər ərzində apardığı danışıqları vaxt itkisi adlandırıb.
Eyni vaxtda Almaniya kansleri Angela Merkel Bundestaqda çıxışı zamanı Türkiyə ilə danışıqların tam dayandırılması ilə bağlı müzakirələrin başlanacağını demişdi. Türkiyənin hüquq dövləti anlayışından uzaq düşdüyünü deyən Merkel Ankaradakı ab-havanı narahatedici adlandırmışdı.
Qeyd edək ki, Almaniya və Türkiyə arasında münasibətlər son 2 ayda sürətlə pisləşirdi. Hətta avqustda Ərdoğan Almaniyanın əsas partiyalarını – Sosial-Demokrat, Yaşıllar və Merkelin Xristian-Demokrat İttifaqı partiyalarını “Türkiyənin düşməni” elan etmişdi və türk icmasını onlara səs verməyəyə çağırmışdi.
Buna cavab olaraq almaniyalı deputatlar Ərdoğanın ailə üzvlərinin xarici bank hesablarını dondurmağı, türk nazirlərinə qarşı viza sanksiyaları tətbiq etməyi məsləhət bilmişdilər.
Fransa və Almaniyanın Türkiyəyə qarşı prinsipial “yox” mövqeyi bundan əvvəl də özünü büruzə verirdi. Belə ki, hələ 2007-ci ildə Fransa prezidentliyinə namizəd Nikola Sarkozi “Avropa Birliyi sərhədsiz deyil və Türkiyənin Birlikdə yeri yoxdur: İttifaqın sürətlə genişlənməsi Avropa siyasi çöküşü deməkdir” - bildirmişdi. Avropadakı elektorat Türkiyənin Birliyə qəbul olunmasını 80 milyonluq müsəlman ölkəsinin Brüsseldə güc mərkəzlərini dəyişəcəyi fikrindədir. Bu üzvlüyün reallaşmasını istəyən avropalılar isə Ankaranın üzvlüyü sayəsində Avropa Birliyinin geostrateji mövqeyinin möhkəmlənəcəyini, Şərqi Aralıq dənizi və Qara dənizdə sabitliyə xidmət edəcəyini deyirlər.
Türkiyə əhalisinin də Avropa Birliyinə münasibəti 2015-ci ildən sonra dəyişib. Türkiyə vətəndaşları Brüsselin niyyətlərinin təmiz olmadığı fikrindədirlər.
Fransa və Almaniyanın Türkiyənin Aİ-yə üzv olmasına qarşı bu cür mövqe sərgiləməsi nə vəd edir? Ümumilikdə sözügedən məsələnin axırı necə olacaq?
Məsələyə münasibət bildirən keçmiş diplomat, politoloq Fikrət Sadıqovun sözlərinə görə, reallıq ondan ibarətdir ki, Türkiyə müsəlman dövləti olduğuna görə Almaniya və Fransa bu dövləti Aİ-yə buraxmaq istəmirlər: “Ona görə də hər dəfə danışıqlarda yeni şərtlərlə çıxış edirlər. Həmçinin, Türkiyənin qarşısında yeni tələblər qoyurlar. Təbii ki, Türkiyə bütün bunları yerinə yetirə bilməz. Şərtlər Şimali Kiprlə bağlıdır, eyni zamanda, Ermənistanla sərhədlərin açılması tələb olunur. Reallıq ondan ibarətdir ki, Türkiyəni Aİ-də görmək istəmirlər. Çünki müsəlman dövlətidir. Ancaq onu da danmaq olmaz ki, Türkiyə Aİ-yə lazımdır. Çünki Türkiyə inkişaf etmiş bir dövlətdir. NATO-nun aparıcı güc mərkəzidir. Lakin Qərb dövlətləri sadəcə olaraq bir sıra subyektiv faktorlardan çıxış edərək Türkiyəni kənarda qoymaq istəyirlər. Hesab edirəm ki, Aİ, gec-tez, bu məsələyə yenidən qayıtmış olacaq. Ancaq Türkiyə onların tələb etdiyi bütün şərtləri yerinə yetirməyəcək”.
Vidadi ORDAHALLI
