1992-1995-ci illərdə Ermənistan prezidentinin xüsusi tapşırıqlar üzrə səfiri, Milli Təhlükəsizlik Xidmətinin keçmiş direktoru və parlamentin keçmiş üzvü David Şahnazaryan ölkəsinin gələcəyi ilə bağlı qorxulu proqnozlar verib. Öncə Rusiya və Ermənistan liderləri arasında keçirilən son görüşə şərh verən ekspert Rusiyanın indi Ermənistanla bağlı tamamilə fərqli bir gündəminin olduğunu qeyd edib: "Belə illüziya var idi ki, Putin özü Trampın Süniklə bağlı irəli sürdüyü ABŞ təşəbbüsü barədə olduqca hörmətlə danışıb.
Amma Overçuk TASS-a verdiyi əsas müsahibədə əvvəlcə onu "Zəngəzur dəhlizi" adlandırıb və "kənar şəxslərin" (ABŞ-ı nəzərdə tutaraq) mövcudluğunun mənfi nəticələrə gətirib çıxardığını deyib. Yəni Rusiya ilk dəfə olaraq bu təşəbbüsə olduqca sərt cavab verib. Və Overçukun müsahibəsindən aydın görünən odur ki, Rusiyanın Ermənistanla bağlı olduqca məkrli planları var. Bəs Rusiya indi nə planlaşdırır? Təbii ki, Paşinyanı əvəz etmək üçün heç bir plan yoxdur. Yalnız sadə bir səbəbə görə ki, əgər onlar açıq-aşkar Rusiyapərəst bir qüvvəni hakimiyyətə gətirsələr, Ermənistana nəsə verilməli olacaq. Rusiyanın planları nədir? ABŞ-ın özünü çox çətin vəziyyətə (İranda və beynəlxalq səviyyədə, müttəfiqləri olmadan) saldığı bu geosiyasi andan istifadə edərək, birincisi, 9 noyabr 2020-ci il tarixli Bəyannamənin doqquzuncu bəndini, yəni Mehri (və ya Zəngəzur) dəhlizini həyata keçirmək. İkincisi, bundan sonra, təbii ki, Ermənistanla Avropa Birliyi arasındakı bütün əlaqələrin tamamilə kəsilməsini təmin etmək”.
Şahnazaryan əmindir ki, Paşinyanın Ermənistanı Avropa İttifaqına aparmaq üçün həqiqətən heç bir şansı yoxdur: "Ermənistan rəsmiləri dəfələrlə Rusiyada yaşayan minlərlə erməninin səs vermək üçün Ermənistana gəlməsini planlaşdırdıqlarını bildiriblər. Dərhal deyirəm ki, bu, Kremlin planıdır. Onlar hər birinə bunun üçün 100.000 rubl vəd edilmiş 100.000 ermənini İrəvana daşımağı planlaşdırırlar və hər biri İrəvandan seçki məntəqələrinə daha iki və ya üç nəfər gətirməlidir... Təbii ki, Samvel Karapetyanın partiyasına səs versinlər". Lakin onun sözlərinə görə, bu, Ermənistanda hökuməti dəyişdirmək məqsədilə edilmir: "Əslində Rusiyadan Ermənistana 100.000 ermənini gətirmək mümkün olmayacaq, amma 30.000 tamamilə real rəqəmdir. Bu, seçki resursu deyil! Bütün sorğulara görə, Paşinyan seçkilərdə qalib gəlir. Gələn ermənilər isə seçki resursu deyil, sabitliyi pozan resursdur! Seçkilərdən sonra onlar küçələrə axışır, böyük gərginlik yaradırlar və eyni zamanda hakimiyyətin güc tətbiq etdiyi bir vəziyyət yaradacaqlar. Yəni kobud desək, burada qan tökülməsini təmin etmək üçün ikinci "1 Mart" olacaq. Bundan sonra hər şey Avropa ilə bağlanacaq. Paşinyan bütün şərtləri qəbul edəcək: Sünikin təslim olması və təbii ki, Rusiya-Belarus ittifaqında hər şey. Moskva həmçinin güclü mövqe və kifayət qədər ciddi geosiyasi əks-hücumla Cənubi Qafqaza qayıtmaq üstünlüyünü qazanacaq, kifayət qədər yaxşı geosiyasi dividendlər əldə edəcək. Bundan sonra Türkiyəyə deyə biləcək: "Sünik mənimdir, indi Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı mənimlə danışıqlar aparın, Paşinyanla yox. Çünki son iki-üç ildə Türkiyə Azərbaycanla birlikdə sadəcə Rusiyanı Cənubi Qafqazdan qovur. Rusiyadan gətirilən ermənilər isə ümumiyyətlə toqquşmaya meylli deyillər. Toqquşmalar üçün başqa bir resurs var. Bunun üçün bir neçə yüz nəfər lazımdır. Bunun üçün Ukraynaya qarşı Rusiya tərəfində döyüşən bir neçə yüz Ermənistan vətəndaşı Ermənistana qaytarılacaq. Onlar bu qeyri-sabitliyi yaradacaqlar; hakimiyyəti güc tətbiq etməyə və qan tökməyə məcbur edəcəklər. Bu əsl təxribatdır. Mən bütün bunları Moskvanın məkrli planlarının qarşısını almaq üçün deyirəm. Bütün bu bədnam planların seçkilərdən dərhal sonra - 8-9 iyunda həyata keçirilməsi planlaşdırılır. Hakimiyyətin bunun qarşısını almaq niyyətində olduğundan əmin deyiləm. Birincisi, onlar bunu necə edəcəyini bilmir. İkincisi, bunu etmək üçün potensialları və zəkaları varmı?". Rusiyanın müdaxiləsinin qarşısını almaq üçün bir addım olaraq Şahnazaryan Ermənistanda daimi yaşamayan, lakin seçkilərdən ən azı bir ay əvvəl Ermənistanda olan Ermənistan vətəndaşlarına seçkilərdə səs verməyə icazə verən qanunun dərhal qəbul edilməsini tövsiyə edir.
Samirə SƏFƏROVA
