Hörmüz boğazını "tam açıq" elan etdikdən bir neçə saat sonra İran İnqilab Keşikçiləri boğazı yenidən bağlayacağını açıqlayıb. Tasnim Xəbər Agentliyi isə İranın ABŞ-la yeni sülh danışıqlarında iştirak etməkdən imtina etdiyini və ABŞ dəniz blokadasını ləğv edənə qədər Amerika diplomatlarıla görüşməyəcəyini iddia edib.
Vaşinqtonun vədini pozduğunu iddia edən İnqilab Keşikçiləri Korpusunun sözçüsü Hörmüz boğazının yenidən bağlandığını və strateji su yolu üzərində "ciddi nəzarətin" başlandığını elan edib.
Dövlət televiziyasında canlı yayımlanan bəyanatda deyilir: "ABŞ İran limanlarına daxil olan və çıxan bütün gəmilərin sərbəst hərəkətinə zəmanət verənə qədər Hörmüz boğazındakı vəziyyət ciddi nəzarət altında qalacaq. İran, xoşməramlı şəkildə, əvvəlki danışıqlarda əldə edilən razılaşmalara uyğun olaraq, məhdud sayda neft və ticarət gəmisinin Hörmüz boğazından nəzarətli keçidinə icazə verib. Lakin təəssüf ki, keçmişdə təkrarlanan xəyanətləri ilə amerikalılar sözdə blokada adı altında piratçılıq və dəniz oğurluqlarını davam etdirirlər. Buna görə də Hörmüz boğazına nəzarət bərpa edilib və o, silahlı qüvvələrin ciddi idarəetməsi və nəzarəti altında qalır. ABŞ İrana və İrandan gəmilərin tam sərbəst keçidinə son qoymayana qədər Hörmüz boğazındakı vəziyyət ciddi nəzarət altında qalacaq".
“Tasnim” Xəbər Agentliyi isə İranın ABŞ-la yeni sülh danışıqlarında iştirak etməkdən imtina etdiyini və ABŞ dəniz blokadasını qaldırana qədər Amerika diplomatları ilə görüşməyəcəyini iddia edib. Danışıqların ABŞ-ın radikal tələblərindən imtina etməsindən asılı olduğu və İranın "zəiflədici və nəticəsiz" danışıqlara qatılmayacağı bildirilib və bu mesaj Pakistan vasitəsilə ABŞ rəsmilərinə də çatdırılıb.
ABŞ mediası, Hörmüz boğazı ilə bağlı qərarın Pakistanda bazar ertəsi günü keçirilməsi planlaşdırılan ABŞ-İran danışıqlarından əvvəl verilməsini Tehranın danışıqlar masasında mövqeyini gücləndirmək cəhdi kimi qiymətləndirir.
Bir neçə gün əvvəl ABŞ prezidenti Trampın "əgər razılaşma olmazsa, bombalamağa başlayacağıq" xəbərdarlığına cavab olaraq İran Hörmüz boğazını bağlamışdı.
Vaşinqtonla yeni danışıqlarda Tehran, qəfil qarşıdurmanın diplomatik prosesi pozmasının qarşısını almaq üçün Hörmüz boğazındakı bütün gəmiçilik hərəkətini müvəqqəti olaraq dayandıracaq.
“Bloomberg”ə danışan mənbələr bildiriblər ki, "İran bir tərəfdən ABŞ-ın tətbiq etdiyi dəniz blokadasına qarşı "qətiyyət" nümayiş etdirməklə güc nümayişi etməyi hədəfləyir, digər tərəfdən prosesi tamamilə pozmamaq üçün kifayət qədər ehtiyatlı davranmağa çalışır.
Planın ən vacib komponenti isə bölgədəki "Kölgə Donanması" və İnqilab Keşikçiləridir. Diplomatik münasibətlərə təhlükə yarada biləcək bir hadisənin qarşısını almaq üçün daşınmaların dayandırılması ən təhlükəsiz seçim kimi görünsə də, İnqilab Keşikçilərinin istənilən an kursu dəyişdirərək blokadaya müdaxilə edə biləcəyi ehtimalı da var.
Bu arada, Beynəlxalq Enerji Agentliyi (BEA) qlobal neft tələbatının təchizat məhdudiyyətləri səbəbindən azalacağını proqnozlaşdırır. Bölgədə 700-dən çox gəmi hələ də ilişib qalsa da, Hapag-Lloyd kimi gəmiçilik nəhəngləri risk qiymətləndirmələri səbəbindən boğazdan yayınmağa çalışırlar.
Tahir TAĞIYEV
