ABŞ mediası Prezident Trampın İranla müharibəni dayandırmaq və nüvə böhranını həll etmək üçün "gizli planını" ortaya çıxarıb. Hörmüz boğazındakı blokadanın xərcləri və qarşıdan gələn seçkilər səbəbindən Tehrana "güzəştlərə" getməyə hazır olduğu iddia edilən Trampın, Netanyahunu pərdə arxasında necə dayandırdığı da ortaya çıxıb.
Tramp İranla müharibəni bitirmək üçün hər yola əl atır. Livanda atəşkəs əldə edərək Tehranın sövdələşmə imkanlarından birini əlindən alan Tramp, indi nüvə danışıqlarında "güzəştlər" etməkdə ittiham olunur. ABŞ mətbuatına sızdırılan məlumatlara görə, artan xərclər və azalan sorğu anketləri Trampı Tehranın tələblərinə daha da yaxınlaşdırır.
Bundan əvvəl açıqlama verən Tramp "İran razılaşmaq istəyir, onlarla çox yaxşı yola gedirik" deyərək barışdırıcı mesaj vermişdi. Lakin pərdəarxası reallıq daha mürəkkəbdir.
Tramp nüvə silahlarına qarşı "qırmızı xətti" qoruduğunu desə də, indi artıq İranın mülki məqsədlər üçün uranı zənginləşdirməsinə imkan verən bir formula isti yanaşır.
"Politico"nun məlumatına görə, ötən həftə İsrailin Hizbullaha qarşı əməliyyatlarını "ayrı münaqişə" kimi qiymətləndirən Tramp qəfildən Netanyahunu bombardmanı dayandırmağa məcbur edib. Bununla İranın danışıqlar masasındakı böyük tələblərindən birini yerinə yetirən ABŞ prezidenti, əslində Tehrana "razılığa gəlməyə hazıram" mesajı göndərib.
Danışıqlar masasında ən böyük maneə isə uranın zənginləşdirilməsinin nə qədər müddətə dayandırılacağıdır. Ağ Evin gizli planında 20 illik moratorium nəzərdə tutulsa da, İranın yalnız 5 il təklif etdiyi iddia edilir. Tramp sonrakı açıqlamasında isə "20 illik məhdudiyyət yoxdur" deyərək, əslində müddət məsələsində də güzəştə gedə biləcəyi mesajını verib.
Digər tərəfdən, ABŞ-ın Hörmüz boğazını blokadaya alması İranı iqtisadi cəhətdən boğsa da, bunun zərərləri ABŞ-a da təsir etməyə başlayıb. Hörmüz boğazının blokadası uzandıqca, yanacaq qiymətlərinin artması Ağ Evi çox çətin vəziyyətə salıb. Bundan əlavə, əməliyyatda 10 min Amerika əsgərinin iştirakı və atılan hər raket ABŞ-ın Çinə qarşı çəkindiricilik qabiliyyətini zəiflədir.
Finlandiya prezidenti Aleks Stubb bu yaxınlarda maraqlı bir açıqlama verərək "Qorxuram ki, kozırların çoxu İranın əlindədir" deyib. İran blokadaya baxmayaraq Çinə neft göndərməyə davam etməklə müqavimət göstərir.
Tahir TAĞIYEV
