Məhəmməd Əsədullazadə: "Benyamin Netanyahunun və onun administrasiyasının üzvləri Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsi tərəfindən hərbi cinayətkar kimi tanınıb"
Benyamin Netanyahu belə çıxışlarında adətən iki əsas mesajı birləşdirir: birincisi, Xolokost yaddaşının yalnız tarixi anım kimi deyil, siyasi və təhlükəsizlik dərsi kimi qəbul edilməl olduğunu vurğulayır; ikincisi isə Avropanın bugünkü siyasətini bu tarixi dərslə ziddiyyətli göstərməyə çalışır.
"Avropa əxlaq çürüməsi yaşayır" kimi sərt ifadələrlə o, əsasən Avropa ölkələrinin İsrailə qarşı tənqidlərini, xüsusilə də Qəzza zolağı ilə bağlı siyasətlərini və humanitar mövqelərini hədəfə alır. Netanyahuya görə, Avropa Xolokostdan sonra yəhudilərin təhlükəsizliyinin nə qədər həssas məsələ olduğunu anlamalı idi, amma indi İsrailin hərbi addımlarını daha çox tənqid etməklə bu tarixi dərsi “unutmuş kimi” davranır.
Onun “Avropa unudub” deməsi əslində belə bir iddiadır: Avropa dövlətləri antisemitizmin nəticələrini tarixdə görsə də, bu gün İsrailin təhlükəsizlik arqumentlərini kifayət qədər ciddiyə almır. Bu, siyasi ritorikadır və hamı tərəfindən qəbul olunan obyektiv fikir deyil.
"Böyük bir qitə ilə vuruşmaq" məsələsinə gəldikdə isə bu daha çox ritorik qarşıdurmadır, real hərbi və ya birbaşa qarşıdurma deyil. Netanyahu öz mövqeyini bir neçə dayağa söykəyir: İsrailin təhlükəsizlik prioritetləri, daxili siyasi dəstək, bəzi Qərb ölkələri ilə strateji münasibətlər və xüsusilə ABŞ-la yaxın ittifaq. O, həm də beynəlxalq ictimaiyyətdə “təhlükəsizlik və humanitar tənqid” müzakirəsini öz xeyrinə çərçivələməyə çalışır.
Yəni burada məsələ faktiki olaraq Avropa ilə “vuruşmaq” deyil, daha çox siyasi təzyiq, narrativ və beynəlxalq rəy uğrunda mübarizədir.
Məsələ ilə bağlı politoloq Məhəmməd Əsədullazadə "Bakı-Xəbər" qəzetinə açıqlamasında deyib ki, Bünyamin Netanyahunun Avropanı tənqid etməsi qeyri-obyektiv yanaşmadır: "O, hesab edir ki, İran müharibəsinə Avropa ölkələri də qoşulmalı idi. Amma məhz Netanyahunun siyasətinə görə Qərb ölkələri bu müharibədə neytral qaldı. O, bu məsələdə Xolokost faciəsindən sui-istifadə edir. Halbuki, bu günlərdə Bünyamin Netanyahunun Qəzzada, eyni zamanda Livanda mülki əhaliyə qarşı həyata keçirdiyi hərbi cinayətlar heç də Xolokostdan geri qalmır. Belə bir beynəlxalq hərbi cinayətkarın bu cür açıqlama verməsi, Avropanı tənqid etməsi nə hüquqi, nə də siyasi-mənəvi baxımdan məntiqə uyğun deyil.
Hazırda Bünyamin Netanyahu və onun administrasiyasının üzvləri Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsi tərəfindən hərbi cinayətkar kimi tanınıb. O, çalışırdı ki, İsrailin planlarında Avropa ölkələri də yer alsın, amma onlar kifayət qədər sivil ölkələrdir, beynəlxalq hüquqa hörmətlə yanaşırlar. Buna görə də Bünyamin Netanyahu cinayətlərinə şərik olmaq istəməyən bu dövlətlərin ünvanına tənqidi fikirlər səsləndirir.
Əslində Bünyamin Netanyahu bu məsələdə Donald Trampa da güvənir. Çünki Donald Trampla Avropa arasında münasibətlər gərgindir. Bünyamin Netanyahun bu soyuqluqdan da suyi-istifadə edərək açıqlamalarında Amerikaya güvəndiyi açıq şəkildə hiss olunur.”
Dəniz NƏSİRLİ
