Xaqani Cəfərli: "Bu cür iddiaların arxasından Rusiya kəşfiyyatının izi də üzə çıxa bilər"
ABŞ prezidenti Donald Trampın vasitəçiliyi ilə 2025-ci ilin avqustunda Ermənistan və Azərbaycan arasında imzalanmış sülh sazişinin uzunmüddətli və dayanıqlı sülh təmin etməyə biləcəyi ehtimal olunur. Bu qiymətləndirmə ABŞ-ın Filadelfiya şəhərində yerləşən “Middle East Forum” analitik mərkəzinin təhlilinə əsaslanır. Sözügedən təşkilat Yaxın Şərq siyasəti, təhlükəsizlik və beynəlxalq münasibətlər sahəsində araşdırmalar aparan beyin mərkəzi kimi fəaliyyət göstərir.
Analitiklər hesab edirlər ki, sənəd regionda mövcud olan əsas və dərin problemləri tam şəkildə aradan qaldırmır. Onların fikrincə, tərəflər arasında tarixi ziddiyyətlər, qarşılıqlı etimadsızlıq və təhlükəsizliklə bağlı narahatlıqlar qalmaqda davam edir. Bu səbəbdən imzalanmış razılaşmanın yalnız formal xarakter daşıya və real sabitliyə gətirib çıxara bilməyəcəyi vurğulanır.
Təhlildə qeyd olunur ki, belə sazişlər kağız üzərində mühüm görünsə də, onların praktikada işlək olması üçün tərəflərin siyasi iradəsi və uzunmüddətli əməkdaşlıq istəyi həlledici rol oynayır. Əks halda, bölgədə yenidən gərginliyin yaranması ehtimalı qalır.
Ümumiyyətlə, təhlilin əsas ideyası ondan ibarətdir ki, mövcud razılaşma müəyyən ümidlər yaratsa da, regionda davamlı sülhün əldə olunması üçün daha geniş və dərin həll yollarına ehtiyac var.
Ermənistan və Azərbaycan arasında sülh sazişinin uğursuz ola biləcəyi barədə “Middle East Forum” analitik mərkəzinin qənaəti müəyyən müzakirələr doğurur.
Politoloq Xaqani Cəfərli “Bakı-Xəbər” qəzetinə açıqlamasında bildirib ki, bu, qərəzlə yazılmış və sülh prosesini pozmağa yönəlmiş bir yanaşmadı. Onun sözlərinə görə, “Middle East Forum” ABŞ-dakı çoxsaylı beyin mərkəzlərindən sadəcə biridir və indiyə qədər ciddi istinad mərkəzi kimi tanınmayıb. O hesab edir ki, belə yanaşmalar təsadüfi deyil.
Cəfərli qeyd edib ki, əgər ciddi araşdırma aparılsa, bu cür iddiaların arxasında Rusiya kəşfiyyatının izi də üzə çıxa bilər. Onun sözlərinə görə, ötən il 8 avqustda sülh müqaviləsinin paraflanması və TRIPP layihəsi ilə bağlı anlaşmalar Azərbaycanla Ermənistan arasında düşmənçiliyə son qoymaq və əməkdaşlığın yolunu açmaq baxımından mühüm addım olub.
O əlavə edib ki, Azərbaycan heç bir hüquqi öhdəlik olmadan, sülh və əməkdaşlıq məqsədilə Ermənistana müəyyən sahələrdə dəstək göstərib. Bu isə regionda sabitliyin güclənməsinin göstəricisidir. Onun fikrincə, Ermənistanın hazırkı hakimiyyəti və cəmiyyətin mühüm bir hissəsi də sülh və əməkdaşlıqda maraqlıdır.
Cəfərli hesab edir ki, “Middle East Forum”un bu mövzudakı mövqeyi prosesə təsir göstərə bilməz və yalnız ictimai rəydə narahatlıq yarada bilər.
Akif NƏSİRLİ
