Azər Həsrət: “İlkin mərhələdə ola bilər ki, onminlərlə adam sərhəddi keçib Türkiyəyə sığınmaq məcburiyyətində qalar”
“Türkiyə ilk mərhələdə İrandan gələcək 90 min qaçqını qəbul etmək üçün imkanlar yaradıb”. Türkiyənin daxili işlər naziri Mustafa Çiftçi bunu Van, Hakkari, İğdır və Ağrı şərq vilayətlərinin qubernatorları ilə görüşdən sonra açıqlayıb. Nazirin sözlərinə görə, Ankara sərhəd keçid məntəqələrində vəziyyəti diqqətlə izləyir. “Mart ayının əvvəlindən bəri Türkiyəyə gələn İran vətəndaşlarının sayı artmaqdadır. Martın 1-də Türkiyəyə 1224 İran vətəndaşı gəlib və 1591 nəfər gedibsə, martın 3-nə qədər bu rəqəmlər müvafiq olaraq 2032 və 1966 olub”, - deyə nazir bildirib.
O qeyd edib ki, hazırda Türkiyə-İran sərhədi boyunca heç bir əhəmiyyətli qanunsuz miqrasiya fəaliyyəti qeydə alınmayıb.
Hətta o da bildirilir ki, Türkiyənin bu istiqamətdə təcrübəsi var və 2011-ci ildə Suriyada hadisələr başlayanda da Türkiyə bunu yaşayıb və hadisələrin ani baş verdiyi məlumdur. Belə görsənir ki, Türkiyə kimi bir ölkənin belə bir hazırlıq içində olması çox real bir təhlükədən xəbər verir.
İran əhalisinin kütləvi köçmək məcburiyyətində qalması nə qədər real təhlükədir?
Siyasi şərhçi Azər Həsrət baki-xeber.com-a bildirdi ki, İrandan milyonlarla insanın qaçmaq məcburiyyətində qalması ehtimalı azdır. “Sadəcə olaraq qardaş Türkiyə bu istiqamətdə təcrübəlidir. Əlbəttə ki, bir müharibə, münaqişə varsa tam olmasa da bəzən minlərlə, onminlərlə, bəzən də milyonlarla insan öz ölkələrindən qaçmaq məcburiyyətində qala bilər. Yəni bu bir ehtimaldır. Türkiyə də məhz ona görə qüdrətli, güclü dövlətdir ki, o ehtimalları düzgün hesablaya bilir. Ona görə də, hazırlıq görürlər. Fikir verirsiz ki, orada 90 min qaçqını qəbul etmək üçün düşərgə hazırlayır. Yəni bu nə deməkdir? İlkin mərhələdə ola bilər ki, onminlərlə adam sərhəddi keçib Türkiyəyə sığınmaq məcburiyyətində qalar. Amma ümumilikdə düşünmürəm ki, İran əhalisi ölkəni tərk edib xaricə köçmək məcburiyyətində qalacaq. Çünki hazırkı molla rejimi son günlərini yaşayır, bitirləcək. Yəni bu rejim davam edə bilməyəcək. Yeni sistem qurulacaq. Düşünmürəm ki, İrandakı molla rejimi uzun müddət duruş gətirə bilsin. Yeni sistem qurulandan sonra Türkiyə də, Azərbaycan da daxil olmaqla koalisiya gücləri artıq İranda normal bir hakimiyyətin formalaşmasını təmin edəcəklər”.
A.Həsrətin fikrincə, o hakimiyyət də prezident Məsud Pezekianın başçılığı altında qurulacaq. O, hesab edir ki, Pezeşkian dünyəviliyə meyilli insandır, dünyaya açıqdır, elmin gücünü bilir, Qərblə danışmaq imkanları da az deyil, üstəlik də Azərbaycan və Türkiyə vasitəsilə Amerika Birləşmiş Ştatları ilə də, İsraillə də danışmaq üçün onun pəncərəsi açıqdır. “Yəni Azərbaycan bu imkanı özəlliklə də İsraillə bağlı təmin edə biləcək. ABŞ-la bağlı isə həm Azərbaycan, həm də Türkiyə İrana yardımçı ola biləcək. Düşünürəm ki, bu məsələlərin həlli nəticə etibarı ilə insanların ölkədən qaçmamasına şərait yaradacaq. Yəni milyonlarla qaçqınının olacağını proqnozlaşdırmağa tələsmirəm. Əldə olan məlumatları təhlil edib bu qənaətə gəlmişəm ki, hələlik biz belə bir proqnoz verməyə tələsməyək”-deyə A.Həsrət bildirdi.
İradə SARIYEVA
