Firdovsi Şahbazov: “ABŞ-ın alternativ enerji, süni intellekt və s. sərmayə qoyması təhlükəsizlik baxımından da mühüm əhəmiyyətə malikdir”
Prezident İlham Əliyev Cənub Qaz Dəhlizi Məşvərət Şurası çərçivəsində nazirlərin 12-ci və Yaşıl Enerji Məşvərət Şurası çərçivəsində nazirlərin 4-cü iclaslarında çıxışı zamanı deyib ki, ABŞ-la imzalanan Strateji Tərəfdaşlıq Xartiyası süni intellekt, enerji, bağlılıq və bir çox digər məsələləri əhatə edir:
“Bunlar anlaşma memorandumları deyil, müqavilələrdir, beləliklə, tərəflərin müqavilə öhdəlikləri var. Biz 2032-ci ilə qədər alternativ enerji mənbələrindən 6-8 giqavat elektrik enerjisi əldə etməyi gözləyirik. Əlbəttə ki, bu, böyük aktivdir. Beləliklə, biz onu ixrac etməliyik. Hazırda elektrik enerjisi istehsalı üçün istifadə etdiyimiz təbii qazı əvəzləmək məqsədilə daxili tələbat üçün istifadə etməliyik. Kommunikasiya sektoru, süni intellekt, data mərkəzləri ilə bağlı planlarımız da daxil olmaqla artan iqtisadiyyat və sənaye üçün şəraiti təmin etməliyik. Bütün bunlar mənim və ABŞ-ın Vitse-prezidenti tərəfindən imzalanan Amerika Birləşmiş Ştatları və Azərbaycan arasında Strateji Tərəfdaşlıq Xartiyasından sonra artıq üzərində iş gedən layihələrdir. Bu Xartiya bir çox sahələri, o cümlədən süni intellekt, enerji, bağlılıq və bir çox digər məsələləri əhatə edir. Dünyanın ən qüdrətli dövləti Amerika Birləşmiş Ştatlarının strateji tərəfdaşımız kimi çıxış etməsini nəzərə alaraq bizim planlarımızın gerçəkləşməsi tamamilə real görünür”.
Bu çərçivədə Birləşmiş Ştatların Azərbaycanda alternativ enerji mənbələrinə kapital qoyuluşunun yaxın vaxtlarda bir fəaliyyət sahəsi kimi açılmasını, gücləndirilməsini gözləmək olarmı? Çünki buna çox böyük ehtiyac var. Azərbaycanın alternativ enerji mənbələrinin yaradılmasında hələ ABŞ-ın iştirakını görmürük.
Sözügedən məsələni baki-xeber.com-a şərh edən iqtisad üzrə fəlsəfə doktoru Firdovsi Şahbazovun fikrincə, ABŞ-ın sadalanan sahələrə sərmayə qoyacağı gözlənilir, amma bu məsələdə bizim də üzərimizə böyük iş düşür: “Birləşmiş Ştatları alternativ enerji mənbələrinə sərmayə qoymağa həvəsləndirmək üçün biz də üzərimizə düşən işləri görməliyik. Birinci növbədə buna hərtərəfli zəmin yaratmalıyıq. Vergi, gömrük qanunvericiliyi təkmilləşdirilməlidir. Bununla bağlı qanunvericilikdə proseduralar sadələşdirilməlidir. ABŞ şirkətləri bu sahələrə sərmayə qoyuluşunda maraqlı olmalıdırlar. İlkin mərhələdə xarici şirkətlərə vergi güzəştləri edilməlidir. ABŞ-ın alternativ enerji mənbələrinə kapital qoyuluşu imkanları kifayət qədər böyükdür. Nəzərə alsaq ki, Azərbaycan regionda son dərəcə strateji bir mövqeyə malikdir, o baxımdan ABŞ bu istiqamətdə səylərini artıra bilər. Çünki ABŞ Azərbaycan vasitəsi ilə Mərkəzi Asiyaya çıxış əldə edəcək. Orada bir sıra layihələrin həyata keçirilməsində, zəngin resurslara çıxışın əldə edilməsində iştirak edəcək. Haradan baxsaq görərik ki, Azərbaycansız ABŞ-ın ora optimal yol tapması mümkünsüzdür. Ona görə ki, Mərkəzi Asiya üç tərəfdən ABŞ-a rəqib olan dövlətlərlə əhatə olunub. ABŞ-ın Azərbaycanda alternativ enerji, süni intellekt, data mərkəzlərinə sərmayə qoyması ölkəmizin təhlükəsizliyi baxımından da mühüm əhəmiyyətə malikdir. Yəni ABŞ hansı ölkədə mühüm sahələrə sərmayə qoyursa, həmin ölkənin xarici təhdidlərdən qorunmasına da öz töhfəsini verir”.
Vidadi ORDAHALLI
