Azər Həsrət: “Rza Pəhləvi gələrsə, o zaman İran parçalanacaq”
Birləşmiş Ştatlar prezidenti Donald Tramp bəyan edib ki, İranın müxalifət fiquru Rza Pəhləvi "çox xoş biri kimi görünür", amma onun İranda yetərincə dəstək toplayıb hakimiyyəti ələ ala biləcəyinə əmin deyil:
“O, çox xoş biri kimi görünür, amma öz ölkəsində necə qarşılanacağını bilmirəm. Və biz hələ o mərhələdə deyilik. Mən onun ölkəsinin onun liderliyini qəbul edib-etməyəcəyini bilmirəm. Əlbəttə, əgər qəbul etsəydilər, bu, mənim üçün problem olmazdı”.
Bu, çox önəmli məqamdır. Bununla ABŞ əslində rəsmən etiraf edir ki, Pəhləvi sülaləsi hakimiyyət üçün alternativ ola bilməz, xalq içində ciddi güclü dəstəyi yoxdur.
Sözügedən məsələni baki-xeber.com-a şərh edən siyasi şərhçi Azər Həsrət hesab edir ki, nəinki ABŞ, bütün dünya Pəhləvi sülaləsinin alternativ olmadığını bütün dünya görür və bilir: “Xüsusən də ABŞ bunu yaxşı bilir. Vaşinqton bununla bağlı kifayət qədər təhlillərə və kəşfiyyat məlumatlarına malikdir. Bilirlər ki, şah rejimi, molla rejimini əvəz etsə İran yenə də əvvəlki kimi problem yaradacaq. Pəhləvilər İran əhalisinin az qala yarısı tərəfindən qəbul edilmir. Şah rejiminin türk düşmənçiliyi var. Rza şahın babasının dövründən – 1925-ci ildən başlayaraq bütün mövcudluqları dövründə İranda problemlərə, repressiyalara bais olublar. Düzdür, indiki Rza Pəhləvi belə bir şansa malik olmayıb. Ancaq onun atası da, babası da İranda daim problemlər yaradıblar, cəmiyyətə zülm ediblər. Bu problemlər də etnik zəmində olub. Yəni İran üçün sabitliyə xidmət edən bir fəaliyyətləri olmayıb. İndinin özündə də molla rejimi gedərsə və yerinə Rza Pəhləvi gələrsə, o zaman İran parçalanacaq. Nəticədə etnik qarşıdurmalar dərinləşəcək. ABŞ-ın məqsədi isə İranı dünyanın danışa biləcəyi bir dildə idarə olunan dövlətə çevirməkdir. Yəni İranla ABŞ danışa bilmək istəyir. Mollalarla danışa bilmir. Üstəlik, Rza Pəhləvi gələrsə, ölkə daxilində növbəti qarşıdurmalar, ikitirəlik olacaq. Nəticədə Vaşinqton bu ölkə ilə normal münasibətlər qura bilməyəcək. Ona görə də Trampın Rza Pəhləvi ilə bağlı sözləri tam da yerinə düşdü. Etiraz aksiyaları fonunda biz də davamlı şəkildə deyirik ki, Pəhləvi İran üçün uyğun və uğurlu alternativ deyil. İranın daha ciddi bir alternativə ehtiyacı var. Onu da qıraqda axtarmağa ehtiyac yoxdur. Həmin alternativ xalqın seçib vəzifə başına gətirdiyi prezident Məsut Pezeşkiandır. Pezeşkian nağıllarla dövlət idarə etməyə meylli deyil. O, ağlı başında olan, elmə söykənən və həqiqətən də dünya ilə danışa biləcək birisidir. Bu saat İranın tək qurtuluşu Pezeşkianın səlahiyyətlərini tanımaq, bütün hakimiyyəti ona təhvil verməkdir. O halda İran böhrandan çıxa bilər”.
Vidadi ORDAHALLI
