Zaur İbrahimli: “Demarkasiya və delimitasiya olduqca mürəkkəb prosesdir və burada çoxlu texniki detalları dəqiqləşdirmək lazımdır”
Keçən həftə Azərbaycan və Ermənistan arasında dövlət sərhədinin delimitasiyası üzrə Dövlət Komissiyasının və Ermənistan ilə Azərbaycan arasında dövlət sərhədinin delimitasiyası və sərhəd təhlükəsizliyi məsələləri üzrə Komissiyanın 12-ci görüşü keçirildi.
Azərbaycanın Qəbələ şəhərində keçirilən görüş Azərbaycanın Baş nazirinin müavini Şahin Mustafayev və Ermənistanın Baş nazirinin müavini Mher Qriqoryanın sədrliyi ilə baş tutub.
Komissiyaların 12-ci görüşünün tərəflərdən birinin ərazisində - Azərbaycanın Qəbələ şəhərində keçirilməsi məmnunluqla qeyd olunub.
Görüş zamanı tərəflər 16 yanvar 2025-ci il tarixində keçirilmiş 11-ci görüşün yekunları üzrə əldə olunmuş, delimitasiyası üzrə kompleks işlərin dövlət sərhədinin şimal sahəsindən başlayaraq Azərbaycan Respublikasının, Ermənistan Respublikasının və Gürcüstanın sərhədlərinin qovuşma nöqtəsi ərazisindən cənub istiqamətində, şimaldan cənuba, Azərbaycan Respublikasının və Ermənistan Respublikasının İran İslam Respublikası ilə sərhədinə qədər başlanması barədə razılaşmanı qeyd ediblər.
Tərəflər delimitasiya tədbirləri ilə bağlı təşkilati və texniki məsələlər üzrə ətraflı fikir mübadiləsi aparıblar.
Həmçinin delimitasiya işlərinin həyata keçirilməsi qaydasına dair müvafiq təlimat layihələri müzakirə olunub.
Azərbaycan Respublikasının Baş nazirinin müavini Şahin Mustafayev və Ermənistan Respublikasının baş nazirinin müavini Mher Qriqoryan qarşılıqlı maraq doğuran məsələlər üzrə ayrıca fikir mübadiləsi aparıblar.
Tərəflər növbəti görüşün tarixini iş qaydasında Ermənistan Respublikasının şəhərlərindən birində müəyyən etmək barədə razılığa gəliblər.
Azərbaycan və Ermənistan arasında 11-ci görüş ilə 12-ci görüşlərin arasından təxminən 9 ay keçib. Proses niyə belə ləng gedir? Bu görüşün Qəbələdə keçirilməsi nə deməkdir?
“Bu, tərəflərin ilk uğur əldə etdiyi prosesdir”
"Prioritet" Sosial İqtisadi Araşdırmalar Mərkəzi" İctimai Birliyinin rəhbəri Zaur İbrahimli “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, Azərbaycan və Ermənistan arasında şərti dövlət sərhədinin delimitasiyası və demarkasiyası ilə bağlı sərhədlərarası delimitasiya üzrə komissiyaların 11-ci görüşündə delimitasiya prosesinin Şimaldan Cənuba qədər davam etməsi qərara alınmışdı. “Yəni Gürcüstan sərhədindən Arazdəyənə, Ağbəndə qədər. Demarkasiya və delimitasiya olduqca mürəkkəb prosesdir və burada çoxlu texniki detalları dəqiqləşdirmək lazımdır. Həmçinin burada siyasi məsələlər də var. Əvvəlcə siyasi razılıqlar əldə olunmalıdır, daha sonra texniki detallar müəyyənləşdirilməlidir. Yəni bu kifayət qədər uzun sürən prosesdir. Bu baxımdan, 11-ci və 12-ci görüş arasındakı məsafənin bu qədər uzun olmasına təəccüblənmək lazım deyil. Bu ləngimələr həmçinin Ermənistanın daxilindəki siyasi proseslərlə də bağlıdır”. Z.İbrahimli qeyd etdi ki, avqustun 9-da keçirilən Vaşinqton görüşündən sonra delimitasiya komissiyalarının qarşısında daha yeni vəzifələr durur: “Onlar yeni şəraitə uyğunlaşmalıdırlar və işin dinamikası artmalıdır. Eyni zamanda biz yeni trendləri də görürük. Ermənistan nümayəndə heyəti geniş tərkibdə Azərbaycana gəldi. Qəbələdə görüşlər keçirildi. Bundan əvvəl də Qriqoriyan Azərbaycan ərazisinə gəlmişdi, amma onun gəlişi sərhədyanı bölgəyə idi. İndi isə biz onları Qəbələ şəhərində müzakirə apararkən gördük. Bu o deməkdir ki, tərəflər bu görüşlərlə ümumilikdə dinamikada olan sülh prosesinə töhfə verməyə çalışırlar. Yəni artıq sərhədlərin demarkasiyası və delimitasiyası ümimi sülh prosesinin əsas istiqamətlərindən biridir. Ehtimal etmək olar ki, tərəflər bu istiqamətdə 12-ci görüşdən sonra işləri daha da sürətləndirəcəklər. Eyni zamanda bu, tərəflərin ilk uğur əldə etdiyi prosesdir. Ölkələrimiz arasında 12,5 kilometr sərhəd delimitasiya və demarkasiya olunub. İlk olaraq tərəflər bunda razılaşıblar. Komissiyaların reqlamentləri ölkədaxili qanunvericiliyə uyğun olaraq təsdiqlənib. Yəni ilk uğurlu anlaşmalar məhz bu istiqamətdə əldə olunub, tərəflər indiki mərhələdə bu prosesləri daha da intensivləşdirə bilərlər. İkincisi, qarşıda yeni vəzifələr dura bilər. Bu, həmçinin, prosesi Cənib istiqamətindən başlamaqdı. Çünki nəqliyyat - kommunikasiya yollarının açılması artıq gündəlikdədir. Bu istiqamətdə tərəflər işləyirlər. Yaxın vaxtlarda bu yöndə, xüsusən Zəngəzur dəhlizinin açılması ilə bağlı praktiki addımlar atılarsa, artıq burada sərhədlərin müəyyənləşdirilməsi məsələsi ön plana çıxacaq. Tərəflər indidən bu istiqamətdə məsləhətləşmələr apara bilərlər. Yəni tərəflər, zərurətə çevrildiyi halda artıq buna hazır olmalıdırlar.
Bildiyiniz kimi, bu məsələlərə Avropa İttifaqı ciddi maraq göstərir, çoxtərəfli müzakirələr gedir. Bu müzakirələr praktiki addımlara keçən zaman artıq sərhəd nöqtələrinin dəqiqləşməsi məsələsi də həllini tapmalıdır. Ümumilikdə biz bu prosesi müsbət qiymətləndirə bilərik. Bu, sülh danışıqlarının dinamikasını daha da gücləndirir. Ən vacibi, Azərbaycan və Ermənistan arasında artıq paraflanmış sülh sazişinin maddələrinə əsasən də etimad mühiti yaradır, tərəflərin bir-birinə inamını möhkəmləndirir”.
İradə SARIYEVA
