Seyid Camal Əzimbəyli: “Bütün bunlar ölkəmizdə tolerant mühitin necə yüksək səviyyədə olmasının göstəricisidir”
“Bizim üçün ilk növbədə milli, etnik kimlik gəlir. İkincisi, vətəndaşlıqdır. Yaxud ola bilər ki, vətəndaşlıq birinci, etnik kimliklə yanaşıdır”. Bunu Prezident İlham Əliyev “Əl-Ərəbiyyə” telekanalına müsahibəsində deyib.
Ölkə başçısının sözlərinə görə, azərbaycanlıların mütləq əksəriyyəti üçün məzhəb məsələsinin ümumiyyətlə yeri yoxdur: “Heç 100-cü yerdə də deyil. Azərbaycanlılar etnik qrup kimi İslamın müxtəlif qollarından olan nümayəndələrdən ibarətdir. Lakin biz hamımız etnikliyimizlə, dilimizlə və dövlətimizlə birləşmişik. Təkcə müsəlmanlar deyil, Azərbaycanda digər dinlərin nümayəndələri də özlərini eyni cür hiss edirlər. Müstəqillik dövründə bu sahədə gördüyümüz işlər həmin müsbət tendensiyaları gücləndirməkdən ibarət olub. Azərbaycan şiə və sünni müsəlmanların eyni vaxtda eyni məsciddə ibadət etdikləri az sayda ölkələrdən biridir. Biz fərq qoymuruq. Biz düşünürük ki, müsəlman dünyası üçün ən böyük təhlükə məzhəblərə ayrılmaqdır. Müsəlman dünyasına ən böyük ziyanı məzhəb ayrılığını təbliğ edən insanlar vururlar. Biz bir olmalıyıq”.
Göründüyü kimi, Azərbaycanda insanlar arasında münasibətlərin qurulmasında kimin hansı dinə, məzhəbə etiqad etməsi heç bir önəm kəsb etmir.
“Bütün ölkə vətəndaşlarına dinindən, etnik kimliyindən asılı olmayaraq bərabər münasibət var”
Sözügedən məsələyə aydınlıq gətirən şərqşünas Seyid Camal Əzimbəyli “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, bütün bunlar Azərbaycanda tolerant mühitin necə yüksək səviyyədə olmasının göstəricisidir: “Nəinki yüksək səviyyədədir, hətta bir sıra ölkələrə örnək sayılacaq səviyyədədir. Çünki Azərbaycanda tolerant münasibətlər dini, milli və mədəni müxtəlifliyə əsaslanan, dövlət tərəfindən dəstəklənən yüksək səviyyədədir. Ölkədə tarixən formalaşmış multikultural ənənələr, müxtəlif xalqların və dini konfessiyaların birgəyaşayışına dövlət səviyyəsində göstərilən diqqət və beynəlxalq tədbirlər bu tolerantlığın nümunələridir. Azərbaycanda başlıca olaraq vətəndaşlıq gəlir. Bütün ölkə vətəndaşlarına dinindən, etnik kimliyindən asılı olmayaraq bərabər münasibət var. Bu bizim dinimizdə də var. Qurani-Kərimdə etnik və mədəni müxtəliflik tanınır. İslam etnik və mədəni fərqliliyi təbii və qəbuledilən bir hal kimi görür. Peyğəmbər dövründə də tolerantlıq nümunələrinə kifayət qədər rast gəlinir. Məsələn, Mədinə Sazişi müsəlmanlarla yanaşı yəhudilərin və digər icmaların hüquqlarını tanımış, birgəyaşayış prinsipləri üzərində qurulmuşdu. İslam fərqli mədəniyyətlərin yaşamasını qəbul edir, əgər bu mədəniyyətlər insan haqlarına zidd deyilsə, ictimai əxlaq və ədalətə qarşı deyilsə, zorla yayılmağa çalışılmırsa. İslam dini ədalət, bərabərlik və insan ləyaqəti kimi universal dəyərləri əsas tutur. Azərbaycanda bütün bu deyilənlərin rasional harmoniyası mövcuddur. Birincisi, xalqımız tolerantdır, birgəyaşayışa xüsusi önəm verib tarix boyunca. İkincisi, ölkədə bununla bağlı çox mükəmməl dövlət siyasəti mövcuddur”.
Vidadi ORDAHALLI
