Bu, daha çox siyasi manevr və vaxt qazanmaq strategiyasıdır - həm daxili ictimaiyyətə, həm də beynəlxalq aləmə balanslı görünmək məqsədi güdür
Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan, Azərbaycanla paraflanmış sülh müqaviləsi Ermənistan Respublikasının Əsas Qanununa zidd olarsa, konstitusiya dəyişikliyi təşəbbüsü ilə çıxış edəcəyini bildirib.
"Hazırda buna ehtiyac yoxdur, amma xatırlatmaq istərdim ki, gündəliyə 2027-ci ildə yeni Konstitusiyanın qəbulu məsələsi də daxildir. Hazırda yeni Konstitusiya layihəsi üzərində iş gedir və o hazır olduqdan sonra, böyük ehtimalla, referendum keçiriləcək, bu proseslə heç bir əlaqəsi yoxdur", - Paşinyan keçirdiyi brifinqdə qeyd edib.
Ermənistanda növbədənkənar seçkilərin keçirilməsi ehtimalına gəlincə, Paşinyan cavab verib ki, bu cür çağırışlar edilir, lakin “bu fikirlərin əsaslılığını hələ də yoxlamaq lazımdır”.
Qeyd edək ki, gələn il Ermənistanda növbəti parlament seçkiləri keçiriləcək. Ermənistan qanunlarına görə, parlamentdə çoxluq qazanan qüvvələr hökuməti formalaşdırır.
Baş nazirin sözlərindən belə anlaşılır ki, o, konstitusiyadan Azərbaycana qarşı ərazi iddialarını çıxarmağı seçkidən sonraya - 2027-ci ilə saxlamaq fikrindədir.
Paşinyan nəyə görə konstitusiyaya dəyişiklikləri - Azərbaycana qarşı ərazi iddialarını aradan qaldirmağı seçkidən sonraya saxlayır?
Baki-xeber.com-a görə, Nikol Paşinyanın konstitusiya dəyişikliklərini, xüsusilə də Azərbaycanla bağlı ərazi iddialarını aradan qaldırmaq məsələsini 2027-ci ildən sonrakı dövrə saxlamaq qərarının arxasında bir neçə siyasi və strateji motivasiya dayanır. Bu qərarın səbəblərini aşağıdakı kimi izah etmək olar.
Əvvala, baş nazirin bu məqsədinin arxasında seçki riskqərini azaltmaq niyyəti durur. Paşinyan anlayır ki, Ermənistan konstitusiyasında hələ də Azərbaycan ərazilərinə, xüsusilə Qarabağa - iddialar yer alır. Bu maddələrin dəyişdirilməsi daxili siyasətdə çox ciddi mübahisələr və narazılıqlar doğura bilər. Məsələn, müxalifət onu "vətənə xəyanət"də ittiham edə bilər. Millətçi və revanşist qüvvələr küçə etirazlarına başlaya bilər. Reytinqi ciddi şəkildə enə bilər və bu, 2026-cı ildəki parlament seçkilərində onun və ya partiyasının məğlubiyyəti ilə nəticələnə bilər. Bu səbəbdən Paşinyan əvvəlcə seçkiləri keçirmək, parlamentdə üstünlüyünü qorumaq, daha sonra isə rahat bir siyasi atmosferdə konstitusiya dəyişikliklərinə getmək istəyir.
Eyni zamanda, Ermənistan hakimiyyəti vaxt qazanarsq, cəmiyyəti dəyişikliyə hazırlamaq istəyir. Konstitusiyadan ərazi iddialarının çıxarılması Ermənistanda siyasi və psixoloji baxımdan böyük dönüş nöqtəsidir. Paşinyan bunu tələsik etməklə cəmiyyətdə ciddi sarsıntı və bölünmə yaradar ki, bu da sülh müqaviləsinin legitimliyinin sorğulanamasına gətirib çıxara bilər. Digər tərəfdən, cəmiyyətin dəstəyi olmadan aparılan dəyişikliklərin dayanıqlılığı az olar. Ona görə də Paşinyan tədricən ictimai rəy formalaşdırmağa, cəmiyyəti buna psixoloji cəhətdən hazırlamağa çalışır.
Bununla yanaşı, Paşinyan sülh prosesini siyasi alət kimi də istifadə etmək fikrindədir. Paşinyan sülh prosesini həm daxili, həm də xarici siyasətdə təzyiq və legitimlik vasitəsi kimi istifadə edir. Əgər Ermənistan cəmiyyəti sülh müqaviləsini dəstəkləyirsə, ictimaiyyət ərazi iddialarından imtinanı qəbul etməyə hazırdırsa, onda Paşinyan bu dəyişikliyi güclü mandatla həyata keçirmiş olacaq. Əks halda, dəyişiklik onun siyasi sonunu gətirə bilər.
Beynəlxalq dəstəyi gücləndirmək də bu istiqamətdə önəmli məsələlərdəndir. Paşinyan istəmir ki, konstitusiya dəyişikliyi Ermənistan daxilində xaosa, siyasi qeyri-sabitliyə, yaxud müxalifət çevrilişinə səbəb olsun. O, bu prosesi beynəlxalq tərəfdaşların (AB, ABŞ) dəstəyi ilə nizamlı və mərhələli şəkildə aparmaq istəyir.
Nəticə olaraq qeyd edək ki, Paşinyan konstitusiya dəyişikliklərini seçkidən sonraya saxlamaqla seçki risqini azaldır, cəmiyyəti hazırlayır, müxalifəti neytrallaşdırmaq üçün zaman qazanır, sülh müqaviləsini daha sabit və davamlı əsaslara oturtmağa çalışır.
Bu, daha çox siyasi manevr və vaxt qazanmaq strategiyasıdır - həm daxili ictimaiyyətə, həm də beynəlxalq aləmdə balanslı görünmək məqsədi güdür.
Akif NƏSİRLİ
