Məlum olduğu kimi, bu gün Fransa Cənubi Qafqazda təxribatçı fəaliyyətlə məşğuldur. Əsas məqsəd Ermənistan vasitəsilə regionda gərgin vəziyyət yaratmaq, sülh əldə edilməsini əngəlləməkdir. Bunu Fransanın Ermənistandakı səfiri Olivye Dekotinyinin bu günlərdə Ermənistanın “İctimai radiosuna” müsahibəsində Azərbaycan əleyhinə səsləndirdiyi əsassız iddialar bir daha təsdiqlədi.
Qeyd edək ki, Azərbaycan artıq buna müvafiq cavab verib.
Xarici İşlər Nazirliyinin mətbuat katibi Ayxan Hacızadə məsələ ilə bağlı bildirib: “Fransanın Ermənistandakı səfiri Olivye Dekotinyinin növbəti dəfə ərazilərimizin işğalına və separatçılığa son qoyan Azərbaycanın legitim tədbirlərini sual altına alması, Azərbaycanı Ermənistanın ərazilərini işğalda təqsirləndirməsi, Ermənistanın hərbiləşməsini təşviq etməsi, Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin qərarlarına yanlış istinadlar verməsi, Ermənistanın “yarımçıq sülh” fikirlərini dəstəkləyən açıqlamalar və bir sıra digər absurd yanaşmalar sərgiləməsi, ilk növbədə, Fransa tərəfinin reallıqları necə təhrif etdiyini, bölgədə dayanıqlı və həqiqi sülh quruculuğunda maraqlı olmadığını bir daha nümayiş etdirir”. Onun sözlərinə görə, Fransa səfirinin açıqlamaları təmsil etdiyi ölkənin həm münaqişə, həm də postmünaqişə dövründə güddüyü niyyətin və apardığı siyasətin əsl mahiyyətini sübut edir: “Səfirin Ermənistan-Fransa münasibətlərindən daha çox Azərbaycan əleyhinə qarayaxma kampaniyasına köklənməsinin qarşısının alınması istiqamətində Fransanın Avropa və Xarici İşlər Nazirliyi tərəfindən tədbir görülməməsi, ilk növbədə, Fransa xarici siyasətinin uğursuzluğunun nəticəsidir. Xüsusilə qeyd edək ki, sülh müqaviləsinin Almatı Bəyannaməsinin prinsiplərinə söykənməsi zərurətinə istinad edən Fransa səfirinin Ermənistanın bu bəyannaməyə irəli sürdüyü qeyd-şərtində Azərbaycan ərazilərinə qarşı hələ də davam edən iddialarını, Azərbaycan ərazilərini işğal etdiyini unutdurmağa çalışması qəbuledilməzdir. Bununla yanaşı, 33 il müddətində Ermənistan tərəfindən işğal altında saxlanılmış Qazaxın dörd kəndinin qaytarılmasına Azərbaycan tərəfindən qarşılıq verilməsinin vacib olduğu barədə səslənmiş əsassız fikir Fransa tərəfinin beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinə göstərdiyi hörmətsizliyin bariz nümunəsidir”. XİN rəsmisi vurğulayıb ki, Fransa tərəfi əgər sülh və sabitlikdə maraqlıdırsa, bu kimi absurd yanaşmalara və açıqlamalara son qoymalıdır. Rusiyalı qafqazşünas Stanislav Tarasov hesab edir ki, Fransanın Ermənistandakı səfirinin iddiasının iki səbəbi var. Onun sözlərinə görə, birinci səbəb Fransanın erməni və regional maraqları çərçivəsindədir.
Ekspert hesab edir ki, Ermənistanın hazırkı hakimiyyətinin siyasəti Fransanın regional maraqları ilə üst-üstə düşür və bu, bəlkə də Fransanın hazırkı hakimiyyətə dəstəyini ifadə etməli olması deməkdir: “Ermənistan hakimiyyətinin etməyə çalışdığı əsas məsələ Ermənistanda, deməli, regionda Rusiyanın təsirini zəiflətməkdir ki, bu da təbii olaraq Fransanın maraqlarından irəli gəlir. Fransa bu yolda yaranan ən problemli məsələlərdə Ermənistan hakimiyyətini dəstəkləyir”.
Tarasov bildirib ki, Fransa üçün Praqa dördtərəfli görüşünün nəticələrindən sonra regionda baş verən və baş verəcək hər şey vacibdir, lakin Fransa hələ də belə incə məsələnin məsuliyyətini öz üzərinə götürmək istəmir. Ermənistanın birinci prezidenti Levon Ter-Petrosyanın dövründə spikerlik etmiş Levon Zurabyan isə qeyd edir: “Fransaya və onun nümayəndələrinə bütün hörmət və rəğbətimlə deməliyəm ki, bu məsələdə səfir səhv edib. Görünür, onun xəbəri yoxdur, belə olan halda mən ona məsləhət görərdim ki, həmin vaxtın sənədlərini ortaya qoysun”. O, Fransa səfirini əvvəlcə Ermənistan Ali Sovetinin Almatı Bəyannaməsində qanunsuz olsa da ratifikasiya etdiyi Qarabağla bağlı qeyd-şərtlə tanış olmağa çağırıb. Burada bir daha qeyd edkək ki, müsahibəsində səfir Ermənistanın hələ 1991-ci ildə Almatı Bəyannaməsinə imza atmaqla Qarabağı Azərbaycanın tərkib hissəsi kimi tanıdığını bildirib. Bu, erməni müxalif dairələrində narazılıq yaradıb. “Ana Ermənistan” hərəkatının lideri Andranik Tevanyan da səfirin 30 il əvvəlki siyasi proseslərdən xəbərsiz olduğunu söyləyib: “Səfirin ya Almatıdan əvvəlki və sonrakı proseslərdən xəbəri yoxdur, ya da özünü elə göstərir. Əgər Qarabağ o bəyannamə ilə 1991-ci ildə Azərbaycanın tərkib hissəsi kimi tanınıbsa, o zaman 44 günlük müharibədən əvvəl ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədrləri 30 il nə ilə bağlı danışıqlar aparırdılar? Həqiqət budur ki, baş nazir Nikol Paşinyan Qarabağı 2022-ci ildə Fransa prezidenti Emmanuel Makron və Avropa Şurasının keçmiş prezidenti Şarl Mişelin v ilə ABŞ-ın o zamankı rəhbəri Co Baydenin himayəsində Azərbaycanın tərkib hissəsi kimi rəsmən tanıdı. Xarici qüvvələr, sadəcə, Rusiya sülhməramlılarının nə yolla olursa-olsun Qarabağdan çıxmasına çalışırdılar. Ermənilərin başına nələr gələcəyi isə heç kimə maraqlı deyildi. Makron ermənilərin yaşadıqlarına görə şəxsən günahkar olduğunu bilir və özünü təmizə çıxarmaq üçün ölkəmizdəki səfirinə belə sözlər deməsini tapşırıb. Fransa prezidenti və digərləri etdiklərinə görə cavab verməlidirlər”. Erməni siyasi şərhçi Akop Badalyan isə qeyd edir ki, belə bir bəyanat səfirin Qarabağ hərəkatının bütün hüquqi trayektoriyasını və nizamlanma prosesini başa düşə bilməməsi ilə bağlıdır. O hesab edir ki, Fransanın rəsmi nümayəndəsi kimi Dekotinyi ilk növbədə öz ölkəsinin maraqlarından çıxış edir. Erməni politoloqun fikirincə, Fransa səfirinin bu mövqeyi özünü vasitəçilik məsuliyyətindən kənarlaşdırmaq istəyi ilə bağlıdır.
Nahid SALAYEV
