Yadigar Məmmədli: “Son illər əsasən Avropa ölkələri insan haqlarından öz maraqları üçün bir maşa kimi istifadə edirlər”
ABŞ BMT İnsan Hüquqları Şurasının sessiyasının açılışına öz təmsilçilərini göndərməyib. Belə bir hadisə ilk dəfə baş verir.
BMT-nin İnsan Hüquqları Şurasının 58-ci sessiyasında Birləşmiş Ştatların bir nəfər də olsun nümayəndəsi iştirak etmir. BMT Şurasının iclas zalında Amerikanın nümayəndə heyəti üçün ayrılmış yer boş qalıb. İsrailin də nümayəndə heyəti iclasda iştirak etmir. BMT İnsan Hüquqları Şurasının mətbuat katibi Paskal Sim Rusiya mətbuatına açıqlamasında şuranın qapılarının həmişə açıq olduğunu, ABŞ qayıtmaq istəyərsə, onun yerinin saxlanıldığını bildirib.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp Birləşmiş Ştatların BMT-nin İnsan Hüquqları Şurasından çıxması barədə fərman imzalayıb. Trampın bu qərarından sonra İsrailin XİN rəhbəri Qideon Saar da ölkəsinin BMT şurasından çıxdığını bəyan edib. BMT İnsan Hüquqları Şurasının mətbuat katibi Paskal Sim Rusiya mətbuatına açıqlamasında bildirib ki, ABŞ ilə İsrail BMT İnsan Hüquqları Şurasının üzvü olmadıqları üçün onların həmin qurumdan çıxmaları texniki olaraq mümkün deyil.
ABŞ-ın ilk dəfə BMT İnsan Hüquqları Şurasına nümayəndə göndərməməsi halı dünyada insan haqları, demokratiya məsələsinin, Birləşmiş Ştatların dünya dövlətləri arasında münasibətlərdə rolunu, indiki vəziyyətini dəyişəcəkmi? Beynəlxalq münasibətlərdə insan haqlarının vəziyyətinin həlledici bir məsələ olmasında dəyişiklik olacaqmı? Çünki bəzi ölkələr bunu əlində bayraq edib başqa dövlətlərin daxili işinə müdaxilə edirlər. Bir sözlə, ABŞ-ın atdığı bu addımdan sonra dövlətlərin insan haqları məsələsində bir-birinin daxili işinə müdaxiləsi məsələsini dayandırmaq olarmı?
“Trampın qərarı insan hüquqlarından başqa ölkələrin daxili işlərinə müdaxilə üçün vasitə kimi istifadə edənlərə güclü zərbə olacaq”
Sözügedən məsələyə aydınlıq gətirən media eksperti Yadigar Məmmədli “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bunu istisna etmədi: “ABŞ-ın BMT İnsan Hüquqları Şurasının sessiyasına nümayəndə göndərməməsi sıradan bir hadisə deyil. Bu, sözügedən məsələ ilə bağlı Birləşmiş Ştatların tutumunu göstərir. Nəzərə almaq lazımdır ki, Tramp səlahiyyətlərini icra etməyə başlayandan sonra beynəlxalq təşkilatlarla bağlı bir sıra radikal addımlar atır. O, ABŞ-ın Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatından çıxarılmasına və bu qurumun maliyyələşdirilməsinin dayandırılmasına qərar verib. Ümumilikdə, insan haqları geniş bir anlayışdır. Yəni ümumbəşəri ideyalardır. Ancaq çox təəssüflər olsun ki, son illər əsasən Avropa ölkələri insan haqlarından öz maraqları üçün bir maşa kimi istifadə edirlər. Bundan sui-istifadə hallarına çox yol verilir. Qərb hansı dövlətdən xoşu gəlmirsə, oranın sərvətlərinə yiyələnə bilmirsə, o dəqiqə insan hüquqlarını əsas gətirib həmin ölkənin daxili işinə müdaxilə edir. Bu minvalla hakimiyyətlərə təzyiq göstərirlər. Bu nəticə verməyəndə hakimiyyəti ixtişaş yolu ilə devirməyə cəhd göstərirlər. Xüsusən də Avropada bir sıra təsisatlar bilavasitə insan hüquqları adı altında bir sıra dövlətlərin daxili işlərinə kobud şəkildə müdaxilə edir və bundan öz konyunktur məqsədləri üçün istifadə edirlər. Çox vaxtı da arxalarına Birləşmiş Ştatları alaraq bu işlərlə məşğul olurdular. Artıq bundan sonra belə bir imkan olmayacaq. Olsa belə, əvvəlki kimi sui-istifadə hallarına yol verə bilməyəcəklər. Çünki Birləşmiş Ştatlar kimi nəhəng dövlət bu işin içində olmayacaq. Ona görə də bəli, Trampın məlum qərarı insan hüquqlarından başqa ölkələrin daxili işlərinə müdaxilə üçün vasitə kimi istifadə edənlərə güclü zərbə olacaq”.
Vidadi ORDAHALLI
