Milli mətbuatın 150 illiyi ilə əlaqədar “Azərsun Holdinq” sayt hazırlayıb. Amma sözügedən saytda mətbuat tariximizin kiçik bir mərhələsi əks olunub.
Qeyd olunur ki, ilin əvvəlində təqdim edilmiş təqvim dəsti çərçivəsində həyata keçirilən layihə Azərbaycanın mətbuat tarixinin müxtəlif dövrlərinə işıq tutaraq, mətbu orqanların inkişafı və cəmiyyətə verdiyi töhfələr barədə ətraflı məlumatları oxuculara təqdim edir.
Təqvim “Əkinçi” qəzeti ilə başlayıb “Molla Nəsrəddin”, “Şərqi Rus”, “Füyuzat”, “Kaspi”, “Dəbistan”, “Lək-lək”, “Hümmət”, “Açıq söz” və ən sonda “Həyat” qəzeti ilə tamamlanır.
Gördüyünüz kimi, “Azərsun Holdinq” Azərbaycan mətbuat tarixinə aid yarımçıq bir sayt hazırlayıb.
Bəri başdan onu deyək ki, Medianın İnkişafı Agentliyi Azərbaycan mətbuat tarixi ilə bağlı məzmunlu, maraqlı, faktları əks etdirən yığcam bir videoçarx hazırlayıb.
“Azərsun Holdinq”in Azərbaycan mətbuat tarixinə aid hazırladığı yarımçıq saytda bütövlükdə mətbuat tariximiz əks olunmur. Burda sovet dövrü mətbuat tariximizdən, müasir mətbuatdan bəhs olunmur. Yalnız keçmiş dildə desək, inqilabdan əvvəlki medianın tarixindən danışılır. Mətbuatımızın bu mərhələsi ilə bağlı qaranlıq qalan, yazılmayan nə var ki? İnqilaba, Cumhuriyyətə qədərki Azərbaycan mediasının tarixini lazımı qədər tədqiq ediblər. Şirməmməd Hüseynov və başqaları bu istiqamətdə kitablar yazıblar, Cumhuriyyət dövrünü Nəsiman Yaqublu və başqa alimlər tədqiq edib, Məhəmməd Əmin Rəsulzadə irsi ətraflı araşdırılıb. Burda qeyri müəyyən nə var? Yazırdılarsa, sovet dövrü Azərbaycan mətbuatının tarixini də, müstəqillik dövrü mediamızın tarixini də yazaydılar. Nədən çəkinirlər?
Yazmaq olmazdımı ki, Azərbaycan dövlət müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra filan qəzetlər çapa başladı, filan qəzetlər bağlandı? O illərdə nə qədər çapa başlayıb bağlanan qəzetlər var, bunlar bizim milli mətbuatımızın tarixinə aid olan məsələlərdir. O nəşrlər bizim müstəqilliyimizin ilkin tarixi faktlarıdır. Bunları da yazardılar. Hamının bildiyi şeyləri ora yazmağın nə mənası var idi ki?
Holdinqin gördüyü iş yarımçıqdır, çünki Azərbaycanın mətbuat tarixi yalnız Cumhuriyyətə qədərki dövrlə məhdudlaşmır, Azərbaycan mətbuat tarixinin sovet dövrü də, müstəqillik dövrü də var və bu müstəqillik dövrü daha zəngindir, çoxlu sayda qəzetlər olub, bu və digər səbəblərdən sıradan çıxıblar, amma bu bizim mətbuat tariximizdir. Bunu edirlərsə bütöv şəkildə etsinlər. Kimin gözündən pərdə asmaq istəyirlər? Bu yarımçıq iş kimə lazımdı?
Şakir Ağayev: “Azərsun Holdinq”in mətbuatla bağlı hazırladığı bu sayt qənaətbəxş deyil”
Məsələyə münasibət bildirən “Novoye vremya” qəzetinin baş redaktoru Şakir Ağayev "Bakı-Xəbər"ə “Birinci, “Azərsun Holdinq”in mətbuatla bağlı hazırladığı bu sayt qənaətbəxş deyil. Belə qənaətə gəlirəm ki, bu holdinqin müasir Azərbaycan mətbuatından xəbəri yoxdur. “Azərsun Holdinq”, səhv etmirəmsə, bir təqvim də hazırlayıb. Bu təqvim də kimlərə verilib, kimlərə çatıb, kimlərə verilməyib, kimlərə verilməlidir? Belə başa düşürəm ki, hətta hələ onu tam müəyyən etməyiblər ki, müasir Azərbaycan mətbuatında kimlərin yeri hardadır və kimlər hansı rolu oynayıb. İnqilaba qədər olan 3-5 qəzetin adı çəkilib, bu tarixdir, bunu hamı bilir və bu yazılıb, tədqiqa olunub. Amma sovet dövründə bizin böyük mətbuat tariximiz olub. Üzeyir Hacıbəyov təkcə o dövrdə yazmayıb, sovet dövründə də yazıb. Sovet dövründə Azərbaycan SSRİ-nin tərkibində olsa da, respublikamızın çox güclü jurnalistləri olub. Hətta dissident jurnalistlərimiz də vardı. O ölkənin tərkibində olmuşuq, Amma o dövrdə Azərbaycanın müasir mətbuat tarixinin yaranmasında, fəaliyyətində, inkişafında xidmətləri olan mətbuat orqanları, jurnalistləri olub. Çox təəssüf ki, “Azərsun Holdinq” bunları nəzərə almayıb. Onların özlərinin işlədikləri mətbu orqanlar var. Dövlət milli mətbuatın 150 illiyik yubileyini keçirir, bunlar da sıradan geri qalmamaq üçün kiçik bir şey hazırlayıblar ki, mətbuatın 150 illiyi ilə bağlı bu holdinq də bir iş görüb. Təbii ki, işi ya tam görürlər, ya da ümumiyyətlə görmürlər, yarımçıq iş ümuiyyətlə qəbul olunmayan işdir. Yaxşı olardı ki, normal iş görərdilər. Bu çətin bir şey deyil”.
Müasir mətbuat tariximizə saytda yer verilməməsinə gəlincə, Ş.Ağayev qeyd etdi ki, bununla bağlı qoyulan suallar tam yerindədir. Müasir Azərbaycan mətbuatının 30 ildən artıq tarixi olduğunu deyən Ş.Ağayev bildirdi ki, ölkəmizin müstəqil mətbuatı var. “Bunu Heydər Əliyev də dəfələrlə qeyd edib. Cənab Prezident də dəfələrlə bunu vurğulayıb. Müstəqillikdən bəri Azərbaycanın müxtəlif fəxri adlar, medallar alan jurnalistləri, mətbuat işçiləri var. İstər torpaqlarımız işğalda olduğu dövrdə, istərsə də 44 günlük müharibədə Azərbaycan həqiqətlərinin, dövlətimizin haqlı mövqeyinin dünyaya çatdırılmasında müasir mətbuatımız çox böyük oynayıb, çağdaş mətbu orqanlarımızın burda danılmaz xidmətləri olub. Çox təəssüflər olsun ki, bu layihədən heç nə anlaya bilmirəm. Bu layihənin rəhbəri kimdir, onu hansı şəxslər hazırlayıb, bunu deyə bilmərəm. Amma çox təəssüf ki, onlar 30 ildən çox yaşı olan müstəqillik dövrü mətbuatını unudublar. 150 illik milli mətbuat tariximizin 30 ildən çoxu müstəqillik dövrümüzə düşür. Bu 30 illik tarixi necə unutmaq, necə qeyd etməmək olar? Biz dünya tərəfindən qəbul olunan, dünyada gedən proseslərdə yaxından iştirak edən müstəqil bir dövlətik. Canlı orqanizm kimi bu dövlətin bir strukturu da milli mətbuatımızdır”.
Ş.Ağayev təəssüflə qeyd etdi ki, bu sayt başdansovdu hazırlandığı üçün burda 150 illik mətbuat tariximizin mənzərəsi tam əks olunmayıb. “Azərbaycan dövlət müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra ölkəmizdə fəaliyyətə başlayan ilk şirkətlərdən biri “Azərsun Holdinq” olub. Bu şirkət müstəqillik dövründən bəri mövcud olan Azərbaycan mətbuatını yaxşı tanımalıdır. Bu şirkətin Azərbaycanın müasir mətbuatını xoşlayıb-xoşlamadığını deyə bilmərəm. Amma biz tarixdən yazırıqsa burda müstəqillik dövrü mətbuatın da tarixi qeyd olunmalı idi. Dəb xatirinə, iş xatirinə yox, həqiqətən də mətbuat tarixinə töhfə verən bir sayt hazırlanmalı idi ki, bu da onların Azərbaycan Milli Mətbuatının 150 illiyinə bir hədiyyəsi olardı. Bunun üçün Medianın İnkişafı Agentliyi ilə əlaqə saxlamaq olardı, onlar çox gözəl bir çarx hazırlayıblar. Yaxud Azərbaycan mətbuat tarixini bilən şəxslərlə məsləhətləşmək olardı. Görünür ki, işə çox səthi yanaşılıb”-deyə Ş.Ağayev qeyd etdi.
Azər Həsrət: “Bu sayt deyil, “Əkinçi”nin 150 illiyinə həsr olunmuş təqvimdir”
Media eksperti Azər Həsrət isə “Bakı-Xəbər”ə verdiyi şərhdə məsələyə fərqli yanaşdı: “Azərsun Holdinq”in hazırladığı sayt deyil, təqvim layihəsidir. Bilmirəm, mətbuat bunu niyə sayt kimi təqdim edib? Onlar təqvim layihəsi hazırlayıblar. Onu da kağızda çap ediblər, elə mənə də göndəriblər. Çox gözəl bir şeydir. Divardan asmaq, masaya qoymaq üçündür, bir dənə də “bloknotdur”, içində də Zərdabidən başlamış Üzeyir Hacıbəyliyə, Məhəmməd Əmin Rəsulzadəyə qədər mətbuat və dövlət xadimlərimizin şəkilləri var və bu, 2025-ci ilin 12 ayını əhatə edir. Yəni bu sayt deyil, “Əkinçi”nin 150 illiyinə həsr olunmuş təqvimdir. Onun internet versiyası da var ki, kim istəsə əlçatan olsun. Gözəl bir şeydir. Bu, Azərbaycan mətbuat tarixi saytı deyil, heç ora elə bir şey yazılmayıb da, ora təqvim layihə yazılıb”.
İradə SARIYEVA
