“Bir daha xəbərdarlıq edirik ki, Ermənistan tərəfindən Azərbaycan ərazisinə hərbi təyinatlı yüklərin daşınmasına, Ermənistan silahlı qüvvələrinin şəxsi heyətinin göndərilməsinə və rotasiyasına dərhal və birdəfəlik son qoyulmalı, Ermənistan qoşunları ölkəmizin ərazisindən tam çıxarılmalıdır”. Bu fikirlər Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinin məlumatında yer alıb.
Qurum qarşı tərəfə sərt xəbərdarlıq edərək onu da diqqətə çatdırıb ki, əks təqdirdə Azərbaycan tərəfi bütün imkanlardan istifadə etməklə qeyri-qanuni silahlıların tərk-silah edilməsi və zərərsizləşdirilməsi istiqamətində qəti zəruri tədbirlər görmək məcburiyyətində qalacaq. Qarabağda qalan ermənilərin “rəhbəri” kimi özünü təqdim edən Araik Arutyunyan da Azərbaycandan xəbərdarlıq aldıqlarını təsdiqləyir: “Azərbaycan bildirib ki, Xankəndi Bakının inteqrasiya siyasətini qəbul etməzsə, Qarabağın indiki problemlərini həll edilməmiş qoyacaq və daha sərt və daha kəskin addımlar atılacaq”. “Azatutyun” radiosu bildirir ki, Qarabağ ermənilərinin “prezidenti” kimi təqdim olunan Araik Arutyunyan Xankəndidə keçirdiyi iclasda başqa məqamlara da diqqət edib. O, martın 1-də Azərbaycan tərəfi ilə keçirilmiş görüşün bəzi təfsilatlarını açıqlayıb. Bildirib ki, ikinci görüşdə Azərbaycan nümayəndəsi siyasi mövzuları müzakirə etmək istəyib və bu zaman inteqrasiya sözü işlədib. Araik Arutyunyan bildirib ki, bundan sonra Azərbaycan tərəfi öz kanalları ilə onlara mesaj verib: “Ya biz inteqrasiya siyasətini qəbul edirik, ya da mövcud problemlər həll olunmayacaq, əksinə, daha sərt və daha kəskin addımlar atılacaq”. Araik Arutyunyan iddia edib ki, Qarabağ ermənilərinin əksəriyyəti öz müqəddəratını təyinetmə və özünüidarədən geri çəkilmək niyyətində deyil. Bununla belə, Arutyunyan Qarabağın erməni əhalisi arasında başqa rəylərin də olmasını istisna etməyib: “Bu isə o deməkdir ki, yaxın gələcəkdə bizdə öhdəsindən gəlməli olacağımız müxtəlif hadisələr baş verəcək. Bizim seçimimiz var: ya seçdiyimiz mübarizə yolunu davam etdirmək, ya da əgər cəmiyyətdə Azərbaycanın təkliflərini qəbul etmək kimi əhval-ruhiyyələr varsa, bu adamların öz vətəndaş hüquqları çərçivəsində bunu etmək və demək imkanları var ki, “biz düzgün yol seçməmişik”. Onların imkanları var ki, belə mövqeləri formalaşdırıb Qarabağda yeni hökumət təşkil etsinlər. Lakin biz mübarizə yolu seçdiyimizdən, bizim qərarımıza hörmətlə yanaşsınlar və buna daxili siyasi rəng verməsinlər”. Beləliklə, bu açıqlamadan sonra aydın görünür ki, Qarabağ erməniləri arasında Aərbaycan cəmiyyətinə inteqrasiya olunmaq istəyənlər var. Xüsusən də martın 5-də Qarabğda məlum insidentdən sonra ermənilər başqa çıxış yollarının olmadığını daha dəqiq görürlər. Ermənistanın “Demokratik Alternativ” partiyasının sədri, erməni politoloq Suren Surenyants da başqa çıxış yolunun olmadığını qeyd edir: “İndi Qarabağın “müstəqilliyi” real deyil, indi o gündəmə xidmət etmək olmaz. Bu yaxınlara qədər Bakı-Xankəndi dialoqunun beynəlxalq mexanizmindən danışılırdı. İndi onlar beynəlxalq səviyyədə görünən mexanizmə çox rəvan keçid ediblər ki, bu da tamamilə fərqli bir şey deməkdir. Qorxuram ki, ayrılıq olarsa, Xankəndi-Bakı dialoqunda beynəlxalq mexanizm işləməz, biz daha çox imitasiya ilə məşğul olarıq. Artıq bunun əlamətləri var. Azərbaycanlı deputat Ramin Məmmədov Qarabağ erməniləri ilə görüşür. Həmin görüşlər texniki və ya humanitar məsələlərlə bağlıdır, lakin bu, Bakıya onların Xankəndi ilə reinteqrasiya mövzusunda dialoq apardığını fəal şəkildə təbliğ etməyə mane olmur. Bu faktdır ki, Avropa İttifaqının xüsusi nümayəndəsi Klaar da bu prosesi alqışlayır”.
Rusiyanın “Vestnik Kavkaza” nəşri də yazır ki, ermənilərin inteqrasiyadan başqa çıxış yolu yoxdur: “Ermənistandan Azərbaycanın Qarabağ iqtisadi rayonuna qaçaqmalçılıq yolu ilə silah və yaraqlıların daşınması aşkarlandıqdan sonra sərhəddə və Rusiya sülhməramlılarının müvəqqəti yerləşmə zonasında atəşkəsin pozulması qaçılmaz idi. Bu hücumların hərbi məqsədi yoxdur, yalnız emosional və siyasi xarakter daşıyır. Emosional olaraq hər şey aydındır: Azərbaycanla müharibədə qisas tərəfdarları Qarabağ separatçılarını silahlandırmaq üçün təkcə Laçın yolunun deyil, ona bitişik olan torpaq yolun da bağlanmasından, bütövlükdə Azərbaycan hərbçilərinin bu dolama yolu aşkar edib qarşısını kəsməsindən qıcıqlanırlar. Üçtərəfli bəyanata əsasən, Xankəndini Ermənistanla birləşdirməyə yalnız Laçın yolunun icazəsi olduğu üçün indi torpaq yolda hərəkət tamamilə dayandırılacaq, bu da separatçıların silahlanmasının da dayandırılacağı deməkdir. Bundan narazı qalan silahlılar atəş açıblar. Siyasi məqsəd daha mürəkkəbdir. Azərbaycan Ermənistanı üçtərəfli bəyanatı kobud şəkildə pozarkən cinayət başında yaxaladı və sübut etdi ki, Paşinyanın, eləcə də onun tabeliyində olanların sülhlə bağlı son aylar səsləndirdiyi bütün sözlər ağ yalandır. İndi Rusiyada da, Avropada da, ABŞ-da da bilirlər ki, Paşinyan İrəvanın Cənubi Qafqazda sülhə nail olmaq istədiyini, Bakının isə maneələr yaratdığını deyəndə bütün vasitəçilər qarşısında yalan danışıb. Əslində Ermənistan hakimiyyəti Qarabağ separatçılarını silahlandırır, onları yeni müharibəyə hazırlayır. Paşinyan üstü açılan yalanla nəsə etməlidir. İrəvan “humanitar fəlakət” haqqında qışqırırdı, özü isə Xankəndiyə yemək əvəzinə gizli şəkildə silahlılar göndərirdi. Ermənistan hakimiyyətinin bu cür ikiqat ifşası sərhəddə və Rusiya sülhməramlılarının müvəqqəti yerləşdirildiyi zonada gərginliyi artırdı. Aİ “mülki missiyası”nın rəhbəri Ritter Ermənistan-Azərbaycan sərhədində hər hansı pozuntunun olmadığı barədə məlumat verib. Və bu açıqlamada bir gün əvvəl Azərbaycanın üç sərhəd rayonundakı mövqelərin atəşə tutulması nəzərə alınmayıb. Avropalılar bununla da bildirirlər ki, Ermənistanla Azərbaycan arasındakı sərhəddə vəziyyətin əsl mahiyyətini izləmək niyyətində deyillər. Çox güman ki, Ermənistan hakimiyyəti onları Azərbaycan mövqelərini atəşə tutmağı planlaşdırdıqları ərazilərə buraxmayacaq. Plan Azərbaycanı genişmiqyaslı əməliyyata təhrik etmək və ora “missionerlər” gətirməkdir ki, onlar İrəvan üçün əlverişli olan məlumatları qeydə alsınlar. Bu sadə məntiqi başa düşən Bakı təxribatlara adekvat cavablar verəcək ki, Paşinyan dünya ictimaiyyətinin diqqətini aydın faktdan yayındıra bilməsin: Ermənistan hakimiyyəti sülhə can atmaqdan danışanda yalan deyir”.
Tahir TAĞIYEV
