Zaman dəyişdikcə, həyatımız da dəyişir, cəmiyyətdə, cəmiyyətin aynası olan media sektorunda dəyişikliklərin şahidi oluruq. Yeni texnologiyaların medaiada tətbiqi bu sahəyə böyük töhfələr verir. Müasir texnologiyaların gətirdiyi yeni baxış medianın həyatını, simasını dəyişir, ölçü sistemində yeni yanaşmaya səbəb olur.
Azərbaycanın milli rəqəmsal media platforması olan “Metrix” proqramının istifadəyə verilməsi ilə Azərbaycanda milli media sisteminin reytinqinin milli ölçü vahidi yaradılıb.
Qeyd edək ki, keçən ilin aprel ayının 29-da Medianın İnkişafı Agentliyinin (MEDIA) təşkilatçılığı ilə Azərbaycanın milli rəqəmsal media təhlili platforması - “Metrix.az” layihəsinin təqdimat mərasimi keçirilib. Məlum olduğu kimi, MEDIA-nın İcraçı direktoru Əhməd İsmayılov təqdimat mərasimindəki çəxışında qeyd edirdi ki, müxtəlif istiqamətlərdə həyata keçirilən islahatların davamı olaraq onlayn media subyektləri üçün əlavə reklam fürsətlərinin yaradılmasında media təhlili platformasının əhəmiyyəti böyükdür. Qurum rəhbəri həmin çıxışında bildirirdi ki, milli sayğac vasitəsilə veb-saytların reytinqinin müəyyənləşdirilməsi biznes strukturları üçün etibarlı data baza formalaşdıracaq.
Milli rəqəmsal media təhlil platforması - “Metrix”...
Artıq bir ilə yaxındır istifadəyə verilən Azərbaycanın ilk milli rəqəmsal media təhlil platforması öz bəhrəsini verir. Əlbəttə, hər ölkənin özünün bu cür platformasının olması vacibdir. Müasir medianın yeni çağırışlara uyğun olaraq yeniliklərə sahiblənməsi, rəqəmsal medianın inkişafı
müsbət nəticələrlə müşaiət olunur. “Media haqqında” Qanun 8 fevral tarixində təsdiqlənməsi, habelə çap mediasının rəqəmsal transformasiyasının dəstəklənməsi məqsədilə “E-köşk” qəzet və jurnalların rəqəmsal abunə və satış platformasının, eləcə də Azərbaycanın ilk milli rəqəmsal media təhlil platforması “Metrix” proqramı istifadəyə verilməsi bu sahədəki uğurların təzahürlərindəndir.
“Bu sistemin tətbiqi çox vacib amillərdən biridir”
Azərbaycanın ilk milli rəqəmsal media təhlil platforması olan “Metrix” proqramı milli strateji baxımdan nə kimi əhəmiyyətə malikdir? Media orqanlarının milli mediasının reytinqinin milli metodologiya, milli texnologiya ilə müəyyənləşdirilməsinin üstünlükləri nədən ibarətdir?
Media eksperti Müşfiq Ələsgərli bizimlə söhbətində bildirdi ki, KİV-in tirajı, auditoriyası, yayım dairəsi üçün məlumat almaq üçün müxtəlif ölkələrdə müxtəlif alətlərdən istifadə olunur. “Azərbaycanda onlayn media sferasının ölçülməsi üçün milli “Metrix” sistemi tətbiq olunub. Bu sistemin tətbiqi çox vacib amillərdən biridir. Çünki bu milli ölçü sistemi KİV-in auditoriyasına, yayım çevrəsinin müəyyən olunmasında, onun ictimai rəyə təsir imkanlarının bilinməsində, bu KİV qurumları ilə münasibətlərin müəyyən olunmasında mühüm əhəmiyyət daşıyır. Xüsusi olaraq reklam verənlərin öz reklamlarını yönləndirmək üçün seçim etdikləri zaman bu cür dərəcə ölçülərinə ehtiyacları yaranır ki, bizim bu milli “Metrix” sistemin tətbiq olunması da hər kəs üçün bu şəraiti yaradır. Biz orada təmsil olunan, iştirak edən KİV subyektlərinin yayımı, İP girişləri, auditoriya tutumu və sair barədə məlumatları əldə edirik. Bu ən azı reklam verənlərin öz partnyorlarını müəyyənləşdirmək üçün vacib olan amillərdən biridir”-deyə bildirən M.Ələsgərlinin sözlərinə görə, qəzetlərin tirajının ölçülməsi, nüfuzlarının bilinməsi, auditoriyasının müəyyən edilməsi üçün müxtəlif ölkələrdə müxtəlif sistemlər tətbiq olunur.
“Vahid sistemin tətbiq olunması artıq ədalətli bir ölçü meyarı ortaya gətirir”
“Bizdə də tətbiq olunan milli “Metrix” bu sistemlərin ən təkminləşdirililmişlərindən biridir. Hesab edirik ki, ayrı-ayrı KİV subyektlərinin tanınması, bilinməsi və auditoriyasının, yayım əhatəsinin bilinməsi üçün bu çox vacib elementlərdən biridir. Təəssüf ki, indiyə qədər Azərbaycanda bu cür sistem tətbiq olunmamışdı. Ona görə də, KİV qurumlarının yayım dairəsi, auditoriyası, çevrəsi barədə danışarkən adətən subyektivfikirlərə istinad olunurdu. Amma bu sahədə vahid sistemin tətbiq olunması artıq ədalətli bir ölçü meyarı ortaya gətirir. Hər halda KİV subyektlərinin durumu barədə müəyyən məlumat əldə etmək üçün obyektiv sistem formalaşdıra bilir”-deyə M.Ələsgərli vurğuladı.
Milli ölçü sisteminin tətbiq edilməsinin ən vacib strateji göstəricilərindən biri məhz həmin media quruluşları barədə obyektiv yanaşmanın, müşahidənin ortaya qoyulmasıdır. Sirr deyil ki, milli rəqəmsal media təhlil platforması “Metrix” proqramı istifadəyə verilənə qədər mediada bu sahədə ciddi problemlər, deyərdik ki, qarışılıq vardı. Bəzi media quruluşları heç bir ölçü şkalasına istinad etmədən öz oxucu auditoriyaları barədə şişirdilmiş məlumatlar verir, saxta İP-lər düzəldirdilər. Biz bu mərhələni keçmişik, bütün qeyri-obyektivliklərin şahidi olmuşuq. Ekspertimizin vurğuladığı kimi, artıq istifadəyə verilən sistemlə aşkar görmək olacaq ki, hansı media orqanının nə qədər oxucusu var, nə qədər İP toplaya bilib, yayım çevrəsi hansı həddədir. Reallıq odur ki, milli sistem artıq obyektiv yanaşmaları ortaya qoyur. Heç şübhəsiz ki, mediamız get-gedə yeni platformanın faydasını daha çox görəsəcək və media sahəsində daha çox yeniliklərə şahidlik edəcək. Hər yenilik düzgün tətbiq ediləndə mütləq mənada öz nəticəsini verir.
İradə SARIYEVA Yazı Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyilə çap olunur.
