Ruben Vardanyanın Qarabağda yarımçıq fəaliyyəti ermənilər arasında ciddi məyusluq yaradıb. İlk dövrlər onunla bağlı gözləntilər böyük idi. Hesab edirdilər ki, Vardanyan layihəsinin arxasında Rusiya dayandığı üçün son nəticədə separatçılar öz məqsədlərinə çatacaqlar. Ancaq bu gözləntilər çox keçmədən suya düşdü.
Vardanyanın proseslərdən uzaqlaşdırılması Rusiyaya yönəlik ittihamları daha da artırıb. Erməni mediası gör nə qədər xəstə təxəyyülə malikdir ki, Vardanyanın istefeya göndərilməsini Rusiyanın son 40 ildə öz müttəfiqlərinə xəyanət etməsi ilə müqayisə edirlər: “Görünür, nə vaxtsa Ankara və Bakı Moskva ilə anlaşa bildi və onun üçün xarakterik olduğu kimi, heç bir vicdan əzabı çəkmədən öz himayədarı ilə asanlıqla və sadəcə olaraq ayrıldı. Tanışdır, hə? Moskva son 40 ildə ümumiyyətlə öz müttəfiqlərinə, dostlarına, tərəfdaşlarına və əlaltılarına asanlıqla xəyanət etdi. Xatırladaq? Əlbəttə ki, Məhəmməd Nəcibullah, Erix Honeker, Fidel Kastro, Müəmmər Qəddafi, Səddam Hüseyn, Əsgər Akayev yada düşür. İndi Vardanyan da bu sıraya qoşulub”.
“Vardanyanı bir sıra dövlət başçıları ilə eyni tərəziyə qoymaq sadəcə gülüncdür”
Məsələyə münasibət bildirən Yeni Yol Partiyasının sədri Ramil Hüseynovun fikrincə, Vardanyanın bir sıra dövlət xadimləri ilə eyni sıraya qoyulması gülüncdür: “Prinsipcə, bəli, Rusiya himayə etdiyi bir sıra dövlətləri son məqamda qurban verir. Bununla bağlı çoxsaylı tarixi faktları göstərmək olar. SSRİ 1979-cu ildə Əfqanıstana daxil oldu, amma 1989-cu ildə oranı tərk etdi. 1992-ci ildə Rusiya prezidenti Yeltsin Əfqanıstan prezidenti Nəcibullahı ortada buraxdı. Nəcibullahın, Səddam Hüseynin, Qəddafinin aqibəti çox faciəli oldu. Ancaq bu o demək deyil ki, Rusiya hər zaman bilərəkdən himayə etdiyi liderlərə xəyanət edir. Hesab edirəm ki, bu belə deyil. Rusiya bir sıra hallarda bəzi dövlətləri qoruya bilmədiyi üçün bu addımı atır. Çünki Rusiyanın zəngin sərvətləri, böyük ordusu, atom bombası olsa da, əksər sahələrdə Qərbə uduzur. Söhbət idarəçilikdən, texnologiyalardan və digər sahələrdən gedir. Korrupsiya Rusiyada bütün idarəçiliyi bürüyüb. Putinin avtoritar idarəçiliyi ölkədə əhalini zombiləşdirib. Rusiyanın gücü çatsaydı, Suriyada vətəndaş müharibəsini önləyərdi. De-fakto Suriya parçalanıb və Bəşər Əsəd bütün ölkəyə nəzarət edə bilmir. Vardanyanı bir sıra dövlət başçıları ilə eyni tərəziyə qoymaq sadəcə gülüncdür. Ən azından ona görə ki, o dələduz və qaranlıq keçmişi olan bir personadır. 90-cı illərin xaosunda bir sıra şəxslər Rusiyada dövlət əmlakını mənimsəyərək milyoner oldu. Bir çoxlarının sonrakı faciəli aqibəti də bəllidir. Bu baxımdan Vardanyan da onlardan biri idi. Onun hansısa özünəməxsus bacarığı, xarizması yox idi ki, separatçıları toparlasın. Vardanyan Qarabağa gələn kimi, separatçılar arasında fikir ayrılıqları özünü göstərdi. Onun milyonları bu məsələdə nəyəsə yaramadı. Bəlli oldu ki, Vardanyan siyasi arenaya atılmış bir qumarbazdır. Deməyim odur ki, bu kimi məsələlərdə heç də hər şey Rusiyadan asılı deyil. Rusiya bacarsaydı, nəinki Vardanyan sayəsində, istənilən “yan” hesabına Qarabağda vəziyyəti öz xeyrinə dəyişə bilərdi. Ancaq bunların heç biri baş tutmadı. Prezident İlham Əliyevin Vardanyanla bağlı qəti mövqeyi öz sözünü dedi”.
Vidadi ORDAHALLI
