31 il əvvəl keçmiş sovet ordusunun Xankəndi şəhərində yerləşən hərbi birləşməsi olan 366-cı motoatıcı alayın köməyi ilə erməni separatçılarının törətdiyi Xocalı soyqırımına hələ beynəlxalq ictimaiyyət lazımı reaksiyanı verməyib. Bundan əlavə, qonşu dövlətlərdən də hələ Xocalı hadisəsini genosid kimi tanımayanlar var. Elə götürək, Rusiyanı. Bu ölkə hələ də Xocalı soyqırımını tanımayıb.
Rusiya niyə Xocalı soyqırımını rəsmən tanımır, niyə indiyə qədər buna reaksiya verməyib? 31 ildir susan Rusiya niyə Xocalı soyqırımını tanımaq istəmir?
Qeyd edək ki, Rusiyanın daxilində müəyyən adamlar Rusiya Dövlət Dumasının bu məsələ ilə bağlı qərar verməsini istəyir. Məsələn, rusiyalı jurnalist və hərbi ekspert İqor Korotçenko “Rusiya Dövlət Duması Xocalı faciəsini rəsmən soyqırımı kimi tanımalıdır”-deyə bildirib.
“Erməni daşnakları Xocalı soyqırımını SSRİ-dən qalma 366-cı alayın köməyi ilə həyata keçirdi”
AMEA-nın Qafqazşünaslıq İnstitutunun ermənişünaslıq şöbəsinin müdiri, professor Qasım Hacıyev “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildirdi ki, Rusiya Romanovlar sülaləsi dövründən bugünə qədər, hətta XIII-XIV əsrlərdə belə Qafqaza daim maraq göstərib. “Şirvan hökmdarı Fərrux Yasarın dövründə yaşamış III İvanın, sonra III Vasilinin, onlardan sonrakı çarların məqsədi Azərbaycandan, Qafqazdan xeyir götürmək olub. Hər sifətə düşüb bizim torpaqlardan nə isə qoparmaq Rusiya imperiyasına xas olan xüsusiyyətdir. Konkret desək, I Pyotrdan tutmuş Yeltsinə qədər elə bir rus dövlət başçısı yoxdur ki, Azərbaycanın başına gətirilən faciələrin, bəlaların başında durmasın. Cənubi Qafqaz ölkələri arasında Azərbaycana və Gürcüstana ən çox zülm edən ölkə kimi Rusiyanın adı qeyd edilir. Bunu obyektiv tarixçilər də, hətta subyektiv yanaşma sərgiləyənlər də etiraf ediblər. 1992-ci ildə Krasnodarda bir sərgi açılmışdı, gedib baxdım. Sərgi keçirilən binanın ikinci mərtəbəsində Rusiya impersiyasının Şərqə yürüşlərini əks etdirən eksponatlar sərgilənirdi. Burada ən çox material Qafqaza yürüşlə bağlı idi. Orada Yemelyan Puqaçovun, Stepan Razinin, Zubovun, Sisyanovun, o canişinlıərin hamısının həyat və fəaliyyətini əks etdirən eksponatlar, əşyalar nümayiş olunurdu. Maraqlıdır, bu sərgini təşkil edən erməni imiş, çox hirsləndim və sərgi salonunu tərk edib getdim.
Birinci Pyotrdan tutmuş Yeltsinə qədər Rusiya rəhbərlərinin çoxu Azərbaycana işğal nöqteyi-nəzərindən baxıblar. Rusiyanın Şərq siyasətində əsas rol oynayan, mühüm yer tutan dövlətlərdən biri də Azərbaycandır. Ona görə də, bizə dəyən zərbələrin hamısı Rusiyadandır”.
Q.Hacıyev qeyd etdi ki, erməniləri Cənubi Qafqazda, xüsusən də Azərbaycan torpaqlarında yerləşdirən Rusiya olub. “Bütövlükdə, Ermənistanı yaradan elə Rusiyadır. Bunu rus tarixçiləri də, siyasətçiləri də deyir, hətta ermənilər arasında da etiraf edənləri var. Amma Azərbaycan tarixçilərinin də hamısı Ermənistan dövlətinin necə yarandığını bilir. Putinə qədər olan bütün hadisələrin içində, başında Rusiya dayanıb. Azərbaycanda ermənilərin həyata keçirdiyi qırğınları da, soyqırımları da təşkil edən Rusiya olub. Erməniləri silahlandırıb azərbaycanlıların üstünə salan da bu ölkədir. Xocalı soyqırımında Rusiyanın 366 motoatıcı alayı da iştirak edib. Bu da bir daha sübut edir ki, bu genosid aktının təşkilində Rusiyanın rolu olub.
Rusiyanın bizə yeganə xeyri o olub ki, 2020-ci il əks-hücum əməliyyatı zamanı qarşımıza qoşun çıxarmadı, Azərbaycana qarşı Ermənistana hərbçi dəstələri ilə kömək etmədi. Amma əvvəlki dövrlərdə edib. Rusiyanın bizə qarşı qoşun çıxarmamasının da səbəbi Prezident İlham Əliyevin apardığı siyasətin nəticəsidir. Bu siyasət nəticəsində, nəhayət, Rusiya hərbi diktaturasını bu işdən kənarlaşdıra bildi. Biz ermənilərlə döyüş meydanında üzbəüz qalan kimi onlar diz çölüb kapitulyasiya aktını imzaladı”.
SSRİ-dən qalmış silahlarla 366-cı motoatıcı alayın köməyi ilə ermənilər Qarabağın kəndlərində tükürpədici qətliamlar, cinayətlər törədib. “Qaradağlıdan, Cəmillidən, Malıbəylidən və başqa kəndlərdən əliyalın azərbaycanlıları silahla qovub çıxaran kim idi? Rusiya dövlətinin ordusu idi. Erməni daşnakları Xocalı soyqırımını SSRİ-dən qalma 366-cı alayının köməyi ilə həyata keçirdi.
Əgər 366-cı alay olmasaydı, erməni separatçıları nə Xocalıya girə bilərdilər, nə də Xocalı soyqırımı baş verərdi. Bu, tarix boyu unudulası məsələ deyil.
Rusiya heç olmasa bu gün ədalətli yol tutub Xocalı genosidini tanımalıdır. Bugünkü Rusiya hakimiyyəti, Rusiya Dövlət Duması bu addımı atmalıdır. 31 ildir ki, bu dövlət susur, amma dillənməlidir”.
Q.Hacıyev qeyd etdi ki, Rusiya və Azərbaycan arasında müxtəlif istiqamətlərdə çox dərin əməkdaşlıq əlaqələri var, bu əlaqələrə görə bu ölkə, nəhayət, sözünü deməlidir.
İradə SARIYEVA
