Azərbaycan və İtaliya arasında dostluq münasibətləri 44 günlük Vətən müharibəsi dövründə də rəsmi Roma tərəfindən açıq şəkildə bəyan olundu. İtaliyanın ayrı-ayrı rəsmi orqanlarında müxtəlif səviyyələrdə Azərbaycanın suverenliyi, ərazi bütövlüyü və beynəlxalq səviyyədə tanınmış sərhədlərinin toxunulmazlığına hörməti əks etdirən sənədlər qəbul olundu.
İtaliya mediası Azərbaycanla bağlı məsələlərdə obyektivliyini qorudu. Hərbi əməliyyatlar dövründə həmrəylik və dəstək mövqeyi İtaliya mətbuatında daha intensiv xarakter aldı. Ermənistanın Azərbaycana qarşı təcavüz və etnik təmizləmə siyasəti nəticəsində Dağlıq Qarabağ və ətraf yeddi rayon da daxil olmaqla, torpaqlarımızın 20 faiz ərazilərinin işğal olunduğu, 1 milyondan çox soydaşımızın qaçqın və məcburi köçkün vəziyyətinə düşdüyü, azərbaycanlılara qarşı müharibə cinayətləri və Xocalı soyqırımının törədildiyi xatırladılırdı. Faktdır ki, müharibə dövründə Avropanın timsalında təcavüzkara münasibətdə İtaliya kimi dövlətlər sayca çox olmadı.
“Ölkə mediası Qarabağ həqiqətlərini, 30 illik işğalın törətdiyi fəsadları xüsusi qabartdı”
Sözügedən məsələni “Bakı-Xəbər”ə şərh edən politoloq Məhəmməd Əsədullazadə bununla bağlı bir sıra məqamlara aydınlıq gətirdi: “Əvvəla, İtaliya ilə Azərbaycan arasında siyasi, iqtisadi əlaqələr xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Məhz Avropa İttifaqı çərçivəsində İtaliya Azərbaycanla daha sıx tərəfdaşlıq edir. Hətta deyərdim ki, iki ölkə strateji müttəfiqlik əlaqələrinə malikdilər. Yəni münasibətlər o dərəcədə yaxın və yüksək səviyyədədir. İkincisi, Avropa İttifaqında Azərbaycan qazının əsas alıcısı məhz İtaliyadır. Cənub Qaz Dəhlizinin əsas seqmentlərindən biri olan TAP kəməri məhz İtaliyaya qazın çatdırılmasını təmin edir. O zaman bir sıra ekoloji təşkilatlar TAP-ın çəkilişi ilə bağlı ciddi əngəllər yaratdılar. Bu səbəbdən kəmərin çəkilişi bir qədər yubandı. Məhz İtaliya hökumətinin yardımı və səyi nəticəsində yaradılan bu maneələr aradan qaldırıldı. O vaxt İtaliya hökuməti məsələyə ciddi müdaxilə etdi. Məhz bu və digər faktorlara görə İtaliya Vətən müharibəsində Azərbaycanın yanında oldu. İtaliya mediası Qarabağ həqiqətlərini, 30 illik işğalın törətdiyi fəsadları xüsusi qabartdı. Deməyim odur ki, o vaxt bütün bunlar heç də təsadüfi deyildi. Belə baxanda, İtaliyada da güclü erməni diasporası var. Ancaq İtaliyanın Azərbaycanla olan yaxın əlaqələri onların planlarını əngəllədi. Başqa bir tərəfdən, Azərbaycan hazırda Balkan ölkələri ilə sıx əlaqələrə malikdir. Siyasi-iqtisadi əlaqələr inkişaf edir. Söhbət Albaniya, Serbiya, Bolqarıstan və Rumunıya ilə genişlənən əlaqələrdən gedir. Fikrimcə, bu amilin də sözügedən məsələdə rolu var. Çünki İtaliya Balkan ölkələri ilə əlaqələrə xüsusi önəm verir. Təsadüfi deyil ki, İtaliya 44 günlük Vətən müharibəsindən sonra Azərbaycanın qeyri-neft sektoruna xüsusi önəm verir. Hətta hərbi sahədə iki ölkə arasında əməkdaşlıq var”.
Bir sözlə, politoloq əlaqələrin inkişafını və hazırkı səviyyəsini müsbət dəyərləndirdi.
Vidadi ORDAHALLI
