Ermənistan və İran birləşərək yenə də Zəngəzur dəhlizinə qarşı çıxıblar. Onlar hər cür təxribata əl atırlar ki, Zəngəzur dəhlizi açılmasın. Zəngəzur dəhlizi açılmağa yaxınlaşdıqca və bu layihəni dünya dövlətləri arasında dəstəkləyənlərin sırası genişləndikcə, qlobal əhəmiyyətini qeyd edənlər artıqca molla rejiminin də, terrorçu Ermənistanın da yuxusu ərşə çəkilib. Bu səbəbdən də mollalarla qriqoryan keşişi birləşib bu möhtəşəm və vacib layihəyə qarşı çıxıblar.
“İran və Ermənistan öz aralarında heç bir dəhlizin yaradılmasına imkan verməyəcəklər”. Bunu İranın İrəvandakı səfiri Abbas Bədəxşan Zohuri fevralın 9-da ikitərəfli münasibətlərə həsr olunmuş konfransda deyib.
Azərbaycana qarşı düşmən münasibətini açıq bəyan edən Zohuri “Biz gözləməməliyik ki, kimsə, məsələn, dəhliz yaratmaq ideyası ilə çıxış etsin, sonra hansı mövqe tutacağımıza qərar versin. Biz buna imkan verməməliyik” deyə sayıqlayıb (buna məhz sayıqlamaq demək olar-Ə.T).
O, Qafanda İran konsulluğunun açılmasını “düzgün qərar” adlandırmaqla yanaşı iddia edib ki, Təbrizdə də yaxın vaxtlarda Ermənistan konsulluğu açılacaq.
Erməni mediası yazır ki, Tehran Bakının Zəngəzur dəhlizi layihəsinə qarşı çıxmaqda davam edir, bunun baş tutmaması üçün addımlar atır. Erməni mediası, həmçinin, 2022-ci ilin oktyabrında Qafanda İranın Baş Konsulluğunun açılışı zamanı bu ölkənin xarici işlər naziri Hüseyn Əmir Abdullahiyanın üzdəniraq bəyanatını xatırladıb. Sözügedən bəyanatda qeyd edilirdi ki, İran Ermənistanın və regionun təhlükəsizliyini öz təhlükəsizliyi hesab edir.
Erməni mediası Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı başqa qeyri-real, qeyri-məntiqi ifadələr işlədib və bildirib ki, İranla Ermənistan bu dəhlizin açılmasına imkan verməyəcək.
Bəli, İranla Ermənistan Azərbaycana qarşı düşmən münasibətlərini hər vasitə ilə bəyan ediblər və birgə deyiblər ki, “biz Zəngəzur dəhlizinin açılmasına imkan verməyəcəyik”. Bununla da İran və Ermənistan Zəngəzur dəhlizinə açıq müharibə elan ediblər.
“Hər iki ölkənin təxribatçı addımları onların özlərinə böyük ölçüdə zərər verə bilər”
Beynəlxalq Münasibətlərin Təhlili Mərkəzinin aparıcı məsləhətçisi, siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru Mətin Məmmədli “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildirdi ki, İran bölgədə və başqa regionlarda hər zaman pozuculuqla məşğul olub, səfirin açıqlaması da buna hesablanıb. “Doğrudan da İranın Ermənistandakı səfiri Zəngəzur dəhlizinin açılması ilə bağlı təmsil etdiyi ölkənin mövqeyini tam çılpaqlığı ilə ortaya qoyub. Əslində müxtəlif formalarda İran rəsmiləri Zəngəzur dəhlizinin açılması ilə bağlı mövqe ifadə ediblər. Yəni prezidentləri də, ali siyasi, dini liderləri də, xarici işlər nazirləri də və sair bu barədə danışıblar. Amma bu dəfə İranın Ermənistandakı səfiri bir qədər “barıtı artıraraq” daha kəskin şəkildə məsələyə münasibət bildirib. O bir daha İranın regionumuzla, Azərbaycanla bağlı niyyətini, siyasətinin mahiyyətini ifadə edir. İran bu siyasətlə, bu mövqe ilə Cənubi Qafqazda təhlükəsizlik mühinə nə qədər neqativ təsir göstərdiyini bir daha təsdiq edir. Bu dövlət bu siyasətlə bölgədə sülhə, əminamanlığa, inkişafa deyil, təəssüf ki, regionda münaqişəli vəziyyətin qalmasına, yaxın qonşu dövlətlər arasında münasibətlərin pis olmasına xidmət edir. Təbii, İran diplomatının səsləndirdiyi fikirlər heç bir məntiqə uyğun deyil, Zəngəzur dəhlizinin açılması heç bir halda İran və Ermənistan arasında əlaqəyə maneə yaratmır. Baxın, regional kommunikasiyaların açılması, təbii ki, regional iqtisadi inkişafa təkan verə bilər. Bundan da ən çox qazanc götürən məhz region dövlətləridir. İran da onun əleyhinə gedirsə, bunun məntiqi izahı ondan ibarətdir ki, o regionda davamlı iqtisadi inkişafın olmasında maraqlı deyil. Təəssüf ki, İran həm Cənubi Qafqazla, eyni zamanda da digər regionlarla bağlı özünün pozucu, qeyri-konstruktiv mövqeyi ilə vəziyyətin qeyri-stabil olmasına səbəb olur”.
M.Məmmədlinin fikrincə, ola bilsin, bu gün qardaş Türkiyənin üzləşdiyi ağır sınaqlardan dolayı İranda və Ermənistandakı müəyyən dairələr düşünürlər ki, Azərbaycanın əsas strateji müttəfiqi çətin vəziyyətdədir, başı özünə qarışıb və hər hansı formadasa Azərbaycana kömək edə bilməz: “Onlarda belə bir fikir yarana bilər ki, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə qarşı hansısa təxribatçı addımlar atsınlar. Hesab edirəm ki, İranda və Ermənistanda belə düşünənlər varsa onlar çox böyük yanlışa yol verirlər. Azərbaycan dövləti də ordusu da, eyni zamanda Türkiyə dövləti də, ordusu da yerindədir, düşmənlərin təxribatlarına cavab vermək qabiliyyətindədirlər. Mən nəzəri baxımdan o ehtimalı qəbul edirəm ki, İrandan da, Ermənistan hökumətindən də belə bir addımın atılması mümkündür. Bilirsiz ki, son günlərdə Azərbaycan mediasında bu barədə məlumatlar yayılıb. “Praktiki olaraq onlar bunu həyata keçirmək istəyindədirlər” kimi fikir irəli sürmək mənim üçün çətindir. Çünki belə bir informasiyam yoxdur. Amma nəzəri baxımdan ehtimal kimi qəbul etmək olar ki, müəyyən dairələr orada öz çirkin planlarını həyata keçirmək üçün müəyyən addımlar ata bilərlər. Ancaq istənilən halda, düşünmürəm ki, bu addımlar atılsa belə, bu qüvvələr nisbətilə bölgədə status-kvonu dəyişmək gücündədir”.
M.Məmmədlinin sözlərinə görə, düşünmək olmaz ki, bu, İkinci Qarabağ müharibəsindən sonra yaranan geosiyasi reallıqları dəyişmək gücündədir: “Qeyd etdiyimiz kimi, Azərbaycan Cənubi Qafqazın hərbi, iqtisadi-siyasi baxımdan ən güclü dövlətidir, eyni zamanda onun Türkiyə kimi strateji müttəfiqi, həmçinin bir sıra başqa strateji tərəfdaşları var”.
Müsahibimiz vurğuladı ki, ölkəmizlə bu dildə danışmağın perspektivi yoxdur, həmçinin də indiki şəraitdə dövlətimizə qarşı hər hansı bir addımın atılması, hansısa planların reallaşması ehtimalları yoxdur. O hesab edir ki, İran-Ermənistan birliyinin Azərbaycana qarşı planları həyata keçə bilməz, bu mümkün deyil. “Ermənistandakı revanşist qüvvələr, İran daxilindəki müəyyən mühafizəkar, radikal dairələr ola bilsin ki, müəyyən planlar ətrafında düşünürlər. Amma düşünürəm ki, onlar qərar verməmişdən əvvəl son anda düşünməlidirlər. Əks halda hər iki ölkənin təxribatçı addımları onların özlərinə böyük ölçüdə zərər verə bilər. Ermənistan, nəhayət, öz üzərinə düşən öhdəlikləri həyata keçirməlidir. O cümlədən də, Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı Ermənisan üçtərəfli bəyanata uyğun olaraq öhdəlik götürüb və bu öhdəliyini həyata keçirməlidir. Yəni Zəngəzur dəhlizi açılmalıdır. İnanıram və ümid edirəm ki, həmin dəhliz çox uzaq olmayan gələcəkdə açılacaq” - deyə M.Məmmədli qeyd etdi.
Əli TURABOV
