İran hakimiyyətinə bağlı saxta informasiya resursları Azərbaycana qarşı növbəti dəfə təxribat törədib. İran mənbələrində "təcrübəli" amerikalı geoloq olduğu deyilən Ruben Burrelin, guya yaxın günlərdə Bakı şəhərində 6.9 bal gücündə zəlzələ olacağı barədə proqnoz verdiyi və bununla bağlı məlumatın guya express.co.uk saytında dərc edildiyinə dair informasiyalar tirajanıb.
Araşdırma zamanı məlum olub ki, yayılan məlumat tamamilə yalandır və Azərbaycana qarşı çirkin təxribat məqsədi daşıyır. Belə ki, təcrübəli və "tanınmış" geoloq olduğu iddia edilən Ruben Burrel haqqında internet resurslarında axtarış apararkən onunla bağlı heç bir məlumat aşkar edilməyib. Bundan əlavə, adıçəkilən saytda da belə bir məlumatın dərc edilmədiyi üzə çıxıb.
İranın belə panika yaymaqda başlıca məqsədi nə ola bilər?
Təhlükəsizlik məsələləri üzrə ekspert, Azərbaycan Sosialist Partiyasının sədri Elşən Həsənov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki,
İran hakimiyyətinə bağlı saxta informasiya resurslarının Azərbaycana qarşı növbəti dəfə təxribat törətməsi ümumi prosesin tərkib hissəsidir:
“Bu tip, belə xatakterli yazıların verilməsi konkret olaraq bir ölkənin təbliğat maşınının, digər – düşmən saydığı ölkəyə qarşı, daha doğrusu, ölkə əhalisinə qarşı törətdiyi psixoloji hücumdan savayı bir şey deyil. Təbii ki, bu tip xəbərlər məsələnin mahiyyətindən məlumatsız, elmdən uzaq olan sadə obıvatellər üçün nəzərdə tutulmuşdur. Məqsəd də bəllidir – ölkə ərazisində dezinformasiya yaymaq vasitəsilə panik situasiya və əhval-ruhiyyə yaratmaq, əhalini psixi gərginlik vəziyyətində saxlamaq və bundan doğa biləcək hallardan yararlanmaq.
Yadınızdadırsa, məlum Bakı zəlzələsindən sonra da oxşar xəbərlər yayılmış və nəticədə təsdiqini tapmayaraq zamanla unudulmuşdu.
Yəni zəlzələ hadisəsi elm aləmində hələ də əvvəlcədən proqnozlaşdırıla bilməyən təbii fəlakətlər sırasında yer alan hadisələrdən biridir. Gördüyünüz kimi, hadisənin baş verdiyi iqtisadi cəhətdən inkişaf etmiş ölkələrin özündə belə bu hadisənin əvvəlcədən proqnozlaşdırılması və əhaliyə əvvəldən xəbərdarlıq edilməsi vasitəsilə qarşısının alınması yolları mövcud deyil.
Təsəvvür edin. Uca dağın başında yerləşən qaya parçalarının altında yerləşərək qayanı saxlaya bilən kiçik bir daşın nə zaman qopub düşəcəyi və dağ uçqununun əmələ gələcəyini kim proqnozlaşdıra bilər? Yer altında gedən tektonik proseslər də bu sıradandır. Kilometrlərlə dərinlikdə yerləşən tektonik layların bir-birinə nisbətdə hansı zaman kəsimində və hansı səbəblərdən hərəkət edəcəyini kim əvvəlcədən dəqiq proqnozlaşdıra bilər?”
Ekspertin sözlərinə görə, maraqlı sual yaranır: “Özünü İslam dövləti adlandıran İranın özündə başına əmmamə qoyub alim adlandıran şəxslərin özləri Quranda zəlzələnin dağıntılara, insan fəlakətinə səbəb olan təbii hadisələr sırasında olduğunu bilmirlərmi? Əgər bilmirlərsə, o zaman əz-Zilzal, yəni Zəlzələ surəsini açıb sadəcə nəzərdən keçirsinlər. Birinci ayə belədir
- Yer, özünə məxsus bir şiddətlə lərzəyə gəlib titrəyəcəyi zaman;
Üçüncü ayə
- İnsan (təəccüblə): “Buna (bu yerə) nə olub? Deyəcəyi zaman.
Elə bu iki ayənin mətnindən də göründüyü kimi, zəlzələ heç vaxt proqnozlaşdırıla bilinməyən təbii proses olaraq və insan üçün müəmma olaraq qalacaq.
Bu, məsələnin bir tərəfidir. İkinci tərəfdən baxdıqda, məsələyə sırf konspiroloji don geydirməyə çalışan digər bir qrup şayiə yayıcıları da var ki, zəlzələ prosesinə süni yolla nail olunma ehtimalı üzərində diskussiyalar aparırlar. Guya Yerin dərin qatlarında hansısa üsulla rezonans – amplitud titrəyişlər həyata keçirərək zəlzələ yaratmaq mümkünmüş.
Bu yerdə də sizin nəzərinizə iki məqamı çatdırmaq istərdim.
Birincisi, elə İran düşüncəli insanların nəzərinə çatdırım ki, İslamda Dəccalın hökmdarlığı zamanı digər ölkələrə təzyiq mexanizmi olaraq baş verəcək proseslər zəlzələ hadisəsi üzərində deyil, onun törədə biləcəyi iqlimə təsir üsulları üzərində qurulmuşdur. Yəni özünü qüdrətli birisi olaraq təqdim edən dini personaj digər ölkələri işğal altında saxlamaqdan ötrü quraqlıq yaratmaq və bu kimi iqlim proseslərini idarə etmək qüvvətində olacaqdır. Burada zəlzələ kimi proseslərdən söhbət belə gedə bilməz.
İkinci məqam. Uzaq illərdə mətbuatda gedən məlumatlarda süni zəlzələ yaradılması ilə bağlı elmi araşdırmaların aparılması ilə bağlı xəbərlər dolaşmaqdaydı. Təcrübənin başında Azərbaycan mənşəli alimin adının çəkilməsi də maraq doğuran xəbərlərdən idi. Lakin təcrübə nəticəsində bu prosesin idarə edilməsinin mümkün olmadığı üzə çıxmışdı və layihənin sonrakı mərhələsinə xitam verilmişdi.
Zəlzələnin yer altında nüvə silahının partladımasından doğa biləcəyi ehtimalı da sıfır altındadır. Ona qalsaydı, yeraltı nüvə sınaqlarının həyata keçirildiyi Semipalatinsk və ona yaxın ərazilər çoxdan Yer üzündən silinmişdi.
Fikrimi yekunlaşdıraraq onu demək istəyirəm ki, zəlzələ prosesi əvvəlcədən proqnozlaşdırıla bilməyən, qarşısıalınmaz təbii prosesdir. Onun hansı regionda və hansı zamanda baş verə biləcəyi zamanı əvvəldən söyləmək qeyri-mümkündür. Sadəcə laylarda gedən prosesləri tədqiq edərək müəyyən ehtimallar söyləmək olar ki, bu da ehtimaldan o yana getmir.
İran tərəfinin yaydığı məlumata gəlincə isə bunları deyə bilərəm – digər ölkə vətəndaşları arasında şayiə yayb psixoz vəziyyəti yaratmaqdansa, öz ölkələrində baş vermis zəlzələnin nəticələrinin aradan qaldırılmasına daha çox diqqət ayırsaydılar, daha məqsədəuyğun olardı”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
