Azərbaycanda media subyektləri vergidən azad edilir. Trend-in məlumatına görə, bununla bağlı Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin iclasında Vergi Məcəlləsinə dəyişiklik müzakirəyə çıxarılıb.
Dəyişikliyə əsasən, media subyektlərinin (audiovizual media subyektləri istisna olmaqla) öz fəaliyyətlərindən əldə etdikləri gəlirlər (o cümlədən reklam gəlirləri), habelə müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum) tərəfindən verilən maddi yardımlar – 2023-cü il yanvarın 1-dən 3 il müddətinə gəlir vergisindən azad edilir.
Bununla yanaşı, media subyektlərinin (audiovizual media subyektləri istisna olmaqla) öz fəaliyyətlərindən əldə etdikləri gəlirlər (o cümlədən reklam gəlirləri), habelə müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum) tərəfindən verilən maddi yardımlar – 2023-cü il yanvarın 1-dən 3 il müddətinə vergidən azad edilir.
Azərbaycanda media subyektlərinin bir sıra xidmətləri də vergidən azad edilir. Məcəlləyə edilən dəyişikliyə əsasən, media subyektləri tərəfindən istehsal olunan media məhsullarının təqdim edilməsi, habelə Azərbaycan Respublikasında daimi nümayəndəlik yaratmayan qeyri-rezident şəxslər tərəfindən media subyektlərinə media fəaliyyəti ilə bilavasitə bağlı olan işlərin görülməsi və xidmətlərin göstərilməsi 2023-cü il yanvarın 1-dən 3 il müddətinə vergidən azad edilir.
Dəyişikliklərlə “Media haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 4-cü maddəsində medianın inkişafının təşviqi və media subyektlərinin fəaliyyətini stimullaşdırması nəzərdə tutulur. Həmin qanuna uyğun olaraq Azərbaycan Respublikasının Vergi Məcəlləsinə dəyişikliklər edilməsi təklif olunur.
Media subyektlərinə vergi güzəştlərinin tətbiq edilməsi gələcəkdə media subyektlərinin daha çevik və iqtisadi fəallığa uyğun biznes fəaliyyəti həyata keçirməsinə imkan verəcək. Bunu Medianın İnkişafı Agentliyinin İcraçı direktoru Əhməd İsmayılov Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin media subyektlərinə güzəştlərin tətbiqi il bağlı Vergi Məcəlləsinə dəyişikliyin müzakirəsi zamanı deyib.
O qeyd edib ki, bu güzəştlər, eyni zamanda, jurnalistikanın peşəkarlığının artırılmasına imkan verəcək.
İcraçı director bildirib ki, Vergi Məcəlləsinə təklif olunan dəyişiklik qəbul edildikdən sonra medianın maliyyə sahəsində şəffaflanmasına, eləcə də reklam bazarında canlanmaya şərait yaradacaq.
Ə.İsmayılov bildirib ki, agentliyin biznes subyektləri və sahibkarlarla görüşü nəzərdə tutulub.
"Biz çalışacağıq ki, bu görüşdə sahibkarlarımızın, biznes subyektlərimizin reklama dəstək verməsi üçün onlara nə lazım olduğunu və qanunvericilikdə hansı mexanizmlərin öz əksini tapa biləcəyini müzakirə edək. Media subyektlərinin rəhbərləri ilə biznes subyektlərinin görüşlərini təşkil etmək istəyirik. Bu görüşlərdə biznes subyektlərinin mediaya dəstək olması üçün müzakirələr keçiriləcək. Düşünürəm ki, bu görüşlərdən sonra ortaq bir fikrə gələ bilərik", - deyə o qeyd edib.
Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin sədri Tahir Mirkişili isə bildirib ki, media subyektlərinə tətbiq edilən vergi güzəştləri dövlət büdcəsinə 10 milyon manata başa gələcək. O deyib ki, media subyektlərinə dəstək olaraq bu az məbləğ deyil, ancaq medianin inkişafı dövlət büdcəsinin digər sahələrdən gələn gəlirlərinin artmasına imkan verəcək.
Komitə sədri qeyd edib ki, Azərbaycandan xaricə milyonlarla reklam pulları axır. “Sosial şəbəkələrə baxsaq bunu görə bilərik. Bu gün sosial şəbəkələr reklam baxımından media subyeklərini üstələyir, onların daha çevik alətləri var. Vergi dyişiklikləri media subyektlərinə də daha çevik işləməyə imkan verəcək”, - deyə o qeyd edib.
Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin üzvü Mahir Abbaszadə isə deyib ki, media subyektlərinə tətbiq edilən vergi güzəştlərinin 3 ildən 5 ilə qədər uzadılması təklif edilir.
M.Abbaszadə qeyd edib ki, media subyektlərinə tətbiq edilən vergi güzəştləri media subyektlərinin iqtisadi vəziyyətini yaxşılaşdıracaq. “Hesa edirəm ki, vergi güzəştlərinin 5 il olması media subyektlərinə daha yaxşı imkan yarada bilər, onlar fəaliyyətlərini daha yaxşı planlaşdıra bilər. Biz də gələcəkdə vergi güzəştlərinin səmərəsin necə olduğunu daha yaxşı görə bilərik”, - deyə o qeyd edib.
Medianın vergidən azad edilməsinin faydası nədir?
“Vergidən azad olmalar, yardımların və digər gəlirlərin vergidən azad olunması məsələsi peşəkar KİV-lərin inkişafı üçün həqiqətən də ciddi bir mənbə rolunu oynayacaq”
Media eksperti Müşfiq Ələsgərli “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildirdi ki, yaşadığımız dövrdə peşəkar media qurumları sosial media ilə ədalətsiz rəqabət mühitində yaşayırlar. “Beynəlxalq investorlar özlərinin daha çox investisiyalarını sosial medianın inkişafına yönəldirlər. Amma peşəkar media sanki son illərdə bu cür investisiyalardan kənar qalıb. Bu isə ortalıqda sosial media ilə peşəkar media arasında ədalətsiz rəqabət mühiti yaradır. Məsələnin digər bir tərəfidir ki, sosial media, sosial şəbəkələr üzərindən verilən reklamlar, elanlar və digər fəaliyyətdən əldə olunan gəlirlər onların adminlərinə gedir. Yəni Azərbaycandan kənarda, xaricdə olan mənbələrə istiqamətlənir, Azərbaycan media subyektləri isə, belə deyək, böyük bir maliyə mənbəyindən məhrum olmuş olurlar. Bu baxımdan, uzun müddətdir ki, media ekspertləri Azərbaycanda peşəkar media subyektlərinə müəyyən güzəştlər tətbiq edilməsi ilə bağlı təkliflər veriblər. Bu təkliflər peşəkar medianın bu ədalətsiz rəqabət mühitində dayanıqlığını möhkəmləndirsin və onların imkanlarını, maddi mənbələrini gücləndirmiş olsun. Amma təəssüf ki, media məkanının özündə mövcud olan xaotik durum, yalançı kəmiyyət çoxluğu bu cür sosial proqramların həyata keçirilməsinə imkan vermirdi. Biz həmişə qeyd edirdik ki, Media Reyestrinin işə düşməsi media məkanındakı xaotik durumun aradan qaldırılması, dırnaqarası KİV-lə peşəkar medianın sərhədlərinin cızılması imkan yaradacaq ki, dövlət də peşəkar media qurumları üçün müəyyən güzəştlər tətbiq etmiş olsun. Biz artıq həmin dövrə gəlib çatmışıq və hazırda Media Agentliyi tərəfindən verilən təklif əsasında Milli Məclisdə müzakirə olunan onlayn və çap media üçün nəzərdə tutulan vergidən azad olmalar, yardımların və digər gəlirlərin vergidən azad olunması məsələsi peşəkar KİV-lərin inkişafı üçün həqiqətən də ciddi bir mənbə rolunu oynayacaq. Əlbəttə, bu bizim dövlət büdcəsinə böyük bir ağırlıq gətirmir. Belə ki, güzəştlər nəticəsində ümumi şəkildə ümumi dövriyyəsi 10 milyon manatdır. Amma 10 milyon manat bizim peşəkar KİV-lər üçün çox böyük rəqəmdir. Yəni dövlət büdcəsinə xüsusi bir ziyan vurmadan əslində peşəkar KİV-lərin gəlirlərinin artmasında böyük rol oynayacaq ki, nəticədə bizim informasiya məkanımız, bütövlükdə cəmiyyətimiz və mediamız bundan uduş əldə edəcək”.
M.Ələsgərlinin fikrincə, bu ölkədə peşəkar medianın maliyyə mənbələrinin inkişaf etməsi ilə paralel şəkildə peşəkar jurnalistika ilə məşğul olan şəxslərin də, jurnalistlərin də sosial durumunun yaxşılaşdırılmasına müsbət təsir edəcək, peşəkar medianın inkişafına təkan vermiş olacaq. O hesab edir ki, bu baxımdan, aparılan müzakirələr təqdirəlayqdir: “Bu müzakirələri alqışlayırıq. Nəticədə normal qərarların veriləcəyinə ümid edirik”.
İradə SARIYEVA
