Milli mübarizə yolu ilə Quzey Azərbaycanın Sovet imperiyasının buxovlarını qıraraq yenidən müstəqilliyini bərpa etməsindən ən çox Tehran rejimi narahat oldu və dövlət müstəqilliyimizdən keçən 31 il ərzində suverenliyimizə qarşı təxribatlar həyata keçirdi.
Təbii, “şiə”liyi əlində bayraq edən Tehran rejimini narahat edən əsas səbəb bir gün Cənubi Azərbaycanın da müstəqil dövlət olmaq istəyini ortaya qoya bilməsi olub. Uzun illər molla rejimi soydaşlarımızın azadlıq mübarizəsinə qarşı amansız davranıb, nə qədər azadlıq aşiqini zindanlarda çürüdüb, amma onların, güneylilərin azadlıq, müstəqillik eşqini, əzmini sarsıda bilməyib. Soydaşlarımız öz tarixi köklərindən güc alaraq daim rejimə qarşı əyilmədən, sınmadan mübarizə aparıblar. Bu gün də küçələrə, meydanlara axışıb SEPAH-ın represiya maşını qarşısında mətanətlə davam gətirən soydaşlarımız Azərbaycanın Cənubinda milli hökmət qurmaq ərəfəsindədir. Onu da deyək ki, azadlıq, müstəqillik arzusu ilə Tehran rejiminə meydan oxuyan soydaşlarımızın milli azadlıq hərəkatına çevrilən addımlarına dünyanın çox yerindən ciddi şəkildə dəstək verilir. ABŞ prezidenti Co Bayden də ABŞ-ın tezliklə “İranı azad edəcəyini” deyib və əlavə edib ki, bu ölkənin xalqı “özlərini azad edəcək”.
“Narahat olmayın, biz İranı azad edəcəyik. Onlar tezliklə özlərini azad edəcəklər" - deyə, Bayden bəyan edib.
Bu gün Cənubi Azərbaycanda milli azadlıq hərəkatı başlayıb. 50 gündən artıqdır ki, orada baş verənlər, Baydenin məlum bəyanatı, dünyanın İranı təcrid saxlaması, Cənubda oyanış kimi halların şahidi olduq. Bütün bunların fonunda nə dərəcədə mümkündür ki, Səttarxan, Xiyabani, Pişəvəri inqilabından sonra milli dövlət qurmaq üçün soydaşlarımıza növbəti şans açılsın. Bu şans mümkündürmü?
“Biz artıq Azərbaycanımızın güneyində bir milli dövlətin qurulması ərəfəsindəyik”
AMEA-nın Fəlsəfə və Sosiologiya İnstitutunun aparıcı elmi işsiçi, fəlsəfə doktoru, BAO sədrinin müavini, siyasi şərhçi Faiq Ələkbərli “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildirdi ki, baş verən bütün proseslər “şiə”, “islam” donuna girən Xomeyniçi Tehran rejiminin ziyanına işləyir. Soydaşlarımızın milli mübarizəsinə həm quzey Azərbaycandan, həm dünya ictimaiyyətindən dəstək var, ABŞ prezidenti səviyyəsində dəstək göstərlir. Bütün bu amillərin mollaktariyanın yıxılmasına zəmin yaratdığını deyən F.Ələkbərli qeyd etdi ki, həm Səttar xan, həm Şeyx Məhəmməd Xiyabani, həm də Seyid Cəfər Pişəvəri güneyli soydaşlarımızın müstəqil dövlətə, azadlığa sahib olması üçün mübarizə aparıblar. 40 ildən artıq molla rejiminin represiya maşını altında əziyyət çəkən soydaşlarımızın milli hökumət quracağı şübhəsizidir, çünki bu onların haqqıdır. “Azərbaycanın quzeyində müstəqil Azərbaycan dövlətinin mövcudluğu hər zaman güneydəki soydaşlarımıza ciddi stimul verib. Onlar da bizim kimi üç rəngli bayrağımızla, müstəqil dövləyimizlə fəxr ediblər. Təbii ki, hər zaman olduğu kimi yenə də Tehran rejimi bütün vasitələrdən istifadə edərək təxribatla məşğul olub, amma siydaşlarımızın əzmini qıra bilməyib. Şübhəsiz ki, bütün bunların fonunda Güney Azərbaycanda milli azadlıq hərəkatı artıq öz sözünü deməlidir və deməyə başlayıb da. Güney azərbaycanlıların müstəqil dövlətə sahib olmaq arzusu yeni deyil, bu mübarizənin yüz ildən artıq yaşı var. Azərbaycanın güneyində Səttərxan hərəkatı baş verib. Səttərxan hərəkatının əsas qayəsi Qacar dövlətinin türklüyünü qorumaq, türklüyü, milli ideyaları önə çıxarmaq idi. Xiyabani hərəkatı da xalqın azadlığı amalına xidmət edirdi. Seyid Cəfər Pişəvəri hərəkatı fars-şovinist Pəhləvi hakimiyyəti dövründə baş verdi, məqsəd yenidən milli hökumətə sahib olmaq idi və bu yolda üçün mücadilər verdilər. Milli hökumət quruldu, təəssüf ki, ömrü qısa oldu, amma ideyaları yaşadı. Onu da vurğulayım ki, hətta 1978-1979-cu illərdə Məhəmməd Kazım Şəriətmədari də Azərbaycanın muxtariyyəti üçün bir savaş verdi. Xomeyni də gəldikdən sonra Şəriətmədarinin həbsinə və müəmmalı şəkildə ölümünə "fətva" verdi. İndi isə artıq yeni bir dövrdür
Biz artıq Azərbaycanımızın güneyində bir milli dövlətin qurulması ərəfəsindəyik. Çünki bu gün Güney Azərbaycanda da milli hökumətinin varlığının ortaya çıxması bir şərt halına gəlib”.
F.Ələkbərli hesab edir ki, soydaşlarımızın müstəqil dövlət, milli hökumət qurmaq istəyinin reallaşması üçün şans yaranıb və soydaşlarımız bu şansdan istifadə edərək arzularını gerçəkləşdirməlidirlər. F.Ələkbərlinin sözlərinə görə, soydaşlarımız yalançı molla rejimindən xilas olub düzgün yol seçəcəklər və öz hökumətlərini dünyəvi müstəvidə quracaqlar: “Soydaşlarımız quracaqları hökumətdə həm dövlətçilik, həm də dini məsələlərə türkçülük gözü ilə baxacaqlar. Güney Azərabaycanda qurulacaq dövlətin modeli də var, Azərbaycan Respublikasının dövlətçilik modelidir. Quzeydə olduğu kimi, güneydə də milli dövlət qurulacaq, milli, dini azadlıqlar, tolerantlıq mühiti mövcud olacaq. Dediyim kimi, model var. Bizim üçün çox böyük şans yaranıb. Şübhə etmirəm ki, yaranan bu şans nəticəsində güney Azərbaycanda milli istiqlal mücadiləsi müsbət nəticələnəcək. Çox ümid edirəm ki, bu dəfə başlanan milli azadlıq hərəkatının taleyi əvvəlkilərin taleyi kimi olmayacaq, bu hərəkat qalib gələcək. Çünki buna artıq ciddi zəmin yaranıb”.
F.Ələkbərli bildirdi ki, dünya əvvəlki dünya deyil, heç insanlar da molla rejiminin aldadacağı şəkildə deyil. O, vurğuladı ki, İran adlanan molla rejiminin mahiyyətinin nə qədər saxta olduğu dəfələrlə ifadə olunub. F.Ələkbərli xatırlatdı ki, Cənubi Azərbaycanda 1925-ci ildə qanunsuz şəkildə hakimiyyət dəyişikliyi baş verdi və bir türk dövlətinin yerində fars Pəhləvi rejimi yaradıldı. O, vurğulayır ki, fars rejiminin saxtakarlığının əsası bu zaman qoyuldu. Xarici qüvvələrin havadarlığı ilə Azərbaycan-türk dövlətini devirən Pəhləvi rejimi “demokratiya” pərdəsi altında saxtakarlığa, türklərə qarşı represiyaya başlayıb. Alim qeyd etdi ki, Pəhləvi rejiminə qarşı mübarizə aparan da məhz soydaşlarımız olub. Farsların ikinci dəfə saxtalaşdırma əməliyyatını 1978-1979-cu illərdə baş verən inqilab zamanı həyata keçirdiyini vurğulayan F.Ələkbərli bildirdi ki, Şəriətmədarinin rəhbərliyi ilə aparılan azadlıq mübarizəsinə Fransa xüsusi xidmət orqanlarının hazırlayıb ortaya atdığı Xomeyninin “islam inqilabı” donu geydirməsi ən böyük saxtalaşdırma oldu. “İran adlanan ölkədə şiəlikdən əsər-əlamət olmayıb. Xomeyniçilər saxtakarlıq edərək uzun illər "islam" və "şiəlik" adı altında siyasi oyunlar oynayıblar.
Əslində, 1978-1979-cu il inqilabında müsbət elementlər vardı. Pəhləvilərin devrilməsindən sonra bütün xalqlar, o cümlədən də Azərbaycan türkləri yeni normal bir hakimiyyətin, dövlətin yaranmasına ümid edirdilər. Ancaq bütün bunların hamısını alt-üst edən Xomeyni və onun arxasında dayanan qüvvələr oldu. Fransa və başqa ölkələr Xomeynini Fransadan, Parisdən məhz ona görə Tehrana göndərdilər ki, burda sözün həqiqi mənasında islami və dünyəvi dəyərlərə uyğun baş verən inqilabın mahiyyətini dəyişsin. Elə də oldu. Yəni Xomeynin gəldi və Azərbaycan türkləri başda olmaqla bütün xalqların istər dini, istər milli, istər şiəlik, istərsə də demokratik dəyərlərin üstündən bir xətt çəkərək fars ideologiyasını və Aryançılığı ortaya qoydu. Ancaq sözdə guya bunlar şiəliyin adından çıxış edirdilər, şiə təəssübkeşidir, islam təəssübkeşidir. Halbuki, Xomeyniçiliyin mahiyyətində şiəliyə və islama qarşı nifrət vardı. Ancaq bunu çox böyük ustalıqla gizlədirdilər. Bu məsələdə Fransa və digər Avropa dövlətləri mühüm rol oynadı. Lakin onlar bu nifrətlərini çox ustalıqla pədələnməyi bacardılar”.
F.Ələkbərlinin sözlərinə görə, beləliklə də, şiəlik adı aktında Xomeyniçiliyi yaymağa başladılar, bununla da Aryançılığı-İrançılığı yeni bir şəkildə ortaya qoydular. “Burada əsas silah kimi islam dinini və şiəliyi seçdilər, şiəlik libasına büründülər. Çünki bilirdilər ki, Azərbaycan türkləri və digər xalqların xeyli bir qismi bu məsələdə olduqca həssasdırlar. Yəni imamlara, Həzrət Əliyə, İmam Hüseynə, ümumiyyətlə əhli - beytə sevgiləri var. Və onların bu şəxslərə olan sevgisindən Xomeyniçilər çox ustalıqla istifadə etməyə qərar verdilər. Təxminən 40 il ərzində bunlar müxtəlif oyunlar otnadılar, təxribatlar qurdular, terror yuvaları yaratdılar. Azərbaycan müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra eyni oyunları Azərbaycanda oynamağa başladılar, burda da inancı zədəli insanlardan istifadə etməklə agentura şəbəkəsi yaratdılar. Təbii onlara qoşulanlar gerçək şiəliyə bağlı olanlar deyildilər. Molla rejimi burada agentura şəbəkəsi, beşinci kalon yaratmaqla istəklərinə az da olsa nail oldu. Şiəlik adı ilə Azərbaycanda da bir neçə dəfə təxribat törətməyə cəhd etdilər, lakin qarşıları alındı. Tehran rejiminin niyyəti bəllidir, bu çirkin üsuldan istifadə edərək Xomeyniçiliyi daha geniş yaymaqdır. Azərbaycanda da bu çirkin kampaniyanı ortaya atdılar. Molla rejimi nəinki Azərbaycanda eləcə də İraqda, Suriyada, Yəməndə, hətta Türkiyənin özündə belə bu cür davranışlar sərgiləyir, terrorçular yetişməsinə dəstək olur. ASALA, PKK və digər terror təşkilatlarına da mollakratiyanın maliyə yardımları etdiyi söylənilir”-deyə F.Ələkbərlivurğuladı.
İradə SARIYEVA
