Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan “Mülki müqavilə” partiyasının qurultayında deyib ki, Qərb ölkələrinin Qarabağ məsələsinin həlli ilə bağlı təklifləri Ermənistan üçün qəbuledilməz deyil.
O əlavə edib ki, bir neçə təklif var. Birinciyə əsasən, Qarabağ məsələsinə diqqət yetirmədən Ermənistan-Azərbaycan məsələsinin tənzimlənməsi və hazırkı status-kvonun saxlanılması təklif olunur:
"Başqa bir yanaşma ondan ibarətdir ki, gəlin, Qarabağ məsələsini həll edək. Amma bu halda sual yarana bilər ki, bu tərəflərdən hansı onu Azərbaycanın tərkib hissəsi hesab edir, hansı etmir".
Paşinyan əlavə edib ki, dünya ictimaiyyəti, bütün ölkələr istisnasız olaraq Qarabağı Azərbaycanın bir hissəsi hesab edirlər.
Sülhün bərqərar olmasına gəlincə, Paşinyan qeyd edib ki, əvvəlcə hansı fövqəldövlətlərin sazişlərin həyata keçirilməsinə zəmanət verdiyini və sülhün yaradılmasına kömək etdiyini başa düşmək lazımdır.
Xatırladaq ki, bir müddət əvvəl “Valday” klubunun iclasında Rusiya prezidenti Vladimir Putin Ermənistanla Azərbaycan arasında aparılan danışıqlarda Qərbin vasitəçilik fəaliyyətinə toxunaraq bildirmişdi ki, sülh müqaviləsinin “Vaşinqton variantı” Azərbaycanın Qarabağ üzərində suverenliyinin tanınmasını nəzərdə tutur.
“Moskvanın özü Ermənistana heç nə diqtə edə bilməz və etməyəcək də” deyən Vladimir Putin qeyd edib ki, Ermənistan Rusiyanın strateji tərəfdaşı və müttəfiqidir, Moskva “Azərbaycanın maraqlarını nəzərə alaraq” Ermənistanın özünün nə təklif edəcəyinə diqqət yetirəcək.
Göründüyü kimi, artıq Paşinyanın özü də etiraf edir ki, Qarabağın müstəqilliyinə nail olmaq qeyri-mümkün bir məsələyə çevrilib. Çünki bütün dünya oranı Azərbaycanın tərkib hissəsi kimi tanıyır. Bu etiraf nələri söyləməyə əsas verir?
Politoloq Yeganə Hacıyeva “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, Ermənistanın özü və vasitəçilərdən heç biri keçmiş “Dağlıq Qarabağ münaqişəsi” ilə bağlı danışıqlar prosesinin heç bir mərhələsində Qarabağın Azərbaycan ərazisi olmadığı ilə bağlı fikir səsləndirməyib: “ Bu mövzu heç vaxt danışıqların predmeti olmayıb. Heç kim tərəfdən mübahisələndirilməyib. Keçmişdə qalan münaqişənin ilkin illərində, hələ biz nisbətən zəif ölkə olanda, bağlı qapılar arxasında Azərbaycanı hansısa güzəştlərə sövq etdirmək istəyiblər. Prosesdə nizamlayıcı tərəf kimi iştirak edən ölkələr hər zaman prosesdən dividend götürməyə çalışıblar. Bu gün də həmin maraqlarını gizlətmirlər. Cənubi Qafqazdakı yeni reallıqlar fonunda yaranacaq yeni kommunikasiyalardan pay istəyirlər. Ermənistan hər zaman həmin tərəflərin maraqlarlnın təmin edilməsində rol oynayıb. Bu gün də əldə edəcəyini İran və Fransa ilə bölüşməyə hazırdır. Həmin ölkələr də istədiklərini alandan sonra Azərbaycanla xoş münasibətlərini davam etdirirlər. Biz dəfələrlə belə halların şahidi olmuşuq. Son iki ildə dəfələrlə İran və Fransa ilə yaşanan gərginliyin sonradan normal münasibıtlər fazasına keçdiyini görmüşük. Hamını bir sual maraqlandırır: sülh sazişi imzalanmayacaqsa, bu proseslırin axırı necə olacaq? Belə olan təqdirdə, yaxşı nəsə vəd edilmir. Çünki biz mövcud status-kvo ilə razı deyilik. Bizim ölkəmizdə də çox adamlar sülh sazişinin imzalanmayacağına dair təbliğat aparırlar. Ancaq mən optimistəm, inanıram ki, sülh sazişi imzalanacaq. Görüş öncəsi belə mesajların verilməsi təsadüfi deyil. Avropa Birliyinin moderatorluğu ilə keçirilən görüşdə ilkin müsbət nəticə var. Tərəflər bir-birinin ərazi bütövlüyünü tanıyıb. Bu o deməkdir ki, Soçi görüşü də nəticə ortaya qoymalıdır. Yoxsa belə düşünülər ki, Moskva yaxşı vasitəçi deyil və bu səbəbdən də nəticə əldə edə bilmir. Hesab edirəm ki, kommunikasiyalarla bağlı razılaşma olacağı ehtimalı böyükdür. Artıq Ermənistan rəhbərliyi, QHT sektoru, müxalif partiyalar Qarabağın Azərbaycana məxsus olduğu və onlara heç bir müstəqilliyin verilməyəcəyi amili ilə barışıblar. Yalnız erməni lobbisi ara qatır. Paşinyan bu fikri ona görə səsləndirir ki, cəmiyyət prosesə hazır olsun. Başa salmaq istəyir ki, mümkün olmayan çoxu istəməklə, mümkün azı da əldə etməkdən mərhum olarıq. Bir vaxtlar Levon Ter-Petrosyan dediyi kimi”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
