Azərbaycanla Gürcüstan arasında əlaqələr artıq özünün daha dinamik yüksəliş mərhələsini yaşayır. Ötən dövr ərzində Gürcüstan ölkəmiz tərəfindən həyata keçirilən irimiqyaslı beynəlxalq iqtisadi layihələrin fəal iştirakçısı olub və özünü etibarlı tərəfdaş kimi təsdiq edib. Azərbaycan və Gürcüstanın indiyədək birgə həyata keçirdikləri meqalayihələr regionun, eləcə də Avropanın enerji təhlükəsizliyinə böyük töhfə verib.
Bu gün də Azərbaycanla Gürcüstan arasında siyasi, iqtisadi, ticari, mədəni və bir çox digər sahələrdə əməkdaşlıq nünasibətləri dinamik inkişaf edir. Azərbaycan şirkətləri qonşu dövlətə ciddi sərmayə yatıran şirkətlər sırasında olmaqla, həm də bu ölkədə ən böyük vergi ödəyiciləridir. Azərbaycan prezidenti İlham Əliyevin Gürcüstana işgüzar səfəri qarşılqlı münasibətlərin daha da güclənməsinə yeni mühüm təkan olacaq. Elə gürcü ekspertlər də məsələyə bu prizmadan yanaşırlar. “Geocase” beyin mərkəzinin sədri Viktor Kipiani bildirir ki, bu səfər ölkələr arasındakı ikitərəfli əlaqələrin daha da möhkəmləndirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır: “Düşünürəm ki, bu səfər Cənubi Qafqazda son dövrlərdə baş vermiş hadisələrdən sonra çox vaxtındadır və bunu ləngitmək hadisələrin gələcək inkişafının trayektoriyasına təsir edə bilərdi. Cənab İlham Əliyev Tiflisə səfərindən öncə müxtəlif təşəbbüslər səsləndirib. Regionda uzunmüddətli sülh və sabitliklə bağlı bu təşəbbüslər Tbilisi tərəfindən çox xoş və isti qarşılanıb, dəstəklənib. Biz, həmçinin Gürcüstanın yüksək vəzifəli rəsmilərinin Bakıya səfərlərini də nəzərə almalıyıq. Düşünürəm ki, Azərbaycan prezidentinin bu səfəri ölkələr arasında əməkdaşlığın daha da güclənəcəyinə dair çox doğru siqnal və doğru mesajdır. Bu çox təqdir edilir və alqışlanılır. Ümid edirik ki, bu səfərlər vasitəsilə regional sülhün, həmçinin ikitərəfli əlaqələrin təməllərini daha da möhkəmləndiriləcək”. Viktor Kipiani yeni reallığın ölkələrin yeni birgə biznes layihələri həyata keçirməsini zəruri etdiyini qeyd edib: “Bizim artıq müəyyən infrastruktur layihələrimiz var. Lakin biz yeni sərhədlərarası biznes layihələri həyata keçirəcəyik. Bu, əlaqələrimizin dinamikasını sürətləndirəcək. Ölkələrimizin birgə həyata keçirdiyi Bakı-Tiflis-Ceyhan, “Cənub Qaz Dəhlizi” kimi önəmli layihələr mövcuddur. Lakin yeni dövr yeni reallığı diqtə edir. Ona görə də yeni layihələrin, yeni təşəbbüslərin müzakirəsi regionumuzun qlobal biznes xəritəsindəki mövqeyinin gücləndirilməsi üçün gündəlikdədir”.
Gürcüstanın “Rondeli” Strateji və Beynəlxalq Elmlər Fondunun nümayəndəsi Zurab Batiaşvili də APA-ya açıqlamasında bildirib ki, ölkələr arasında ticarət dövriyyəsinin 1 milyard dolları ötməsi əlaqələrin müsbət dinamikasını göstərir. Ekspertin sözlərinə görə, Gürcüstan və Azərbaycan mövcud beynəlxalq geosiyasi vəziyyət fonunda Avropanın enerji təminatında böyük rol oynaya bilər: “Gürcüstanla Azərbaycan arasında hər zaman yaxın əlaqələr olub və heç vaxt ikitərəfli əlaqələrdə bir problem olmayıb. Əksinə, ikitərəfli əlaqələr inkişaf edir. Məsələn, ticarət dövriyyəsi 1 milyard dolları ötüb. Əlbəttə, bunun davam etdirilməsi lazımdır. Prezident İlham Əliyevin səfəri bu baxımdan da önəmlidir. Bundan başqa, son zamanlarda Rusiya-Ukrayna müharibəsi səbəbi ilə Avropanın enerji ehtiyacı yaranıb və Azərbaycan bu ehtiyacın böyük bir hissəsini qarşılayacaq. Təbii ki, bu enerji, bu təbii qaz Gürcüstan üzərindən keçəcək. Bu səfər bu baxımdan da önəmlidir. Eyni zamanda, bu il diplomatik əlaqələrimizin 30-cu ildönümüdür. Rəsmi olaraq təbii ki, 30 il keçir. Lakin biz tarixən qonşuyuq, biz əsrlər boyunca bu torpaqlarda yaşamışıq və yaşayacağıq. Əlbəttə diplomatik əlaqələr müstəqillik qazanıldıqdan sonra yaradıldı, ümid edirəm ki, bu əbədiyyən belə davam edəcək”.
Azərbaycan və Gürcüstan arasında dinamik inkişaf edən münasibətlər Ermənistanda qorxuya səbəb olub. Məsələ ilə bağlı “armenianreport” portalı yazır: “Gürcülər düşünməsinlər ki, antierməni siyasəti onlara asan başa gələcək. Ermənistanın Gürcüstana təzyiq rıçaqları var. Gürcüstanla heç vaxt bəxtimiz gətirmədi. 1918-ci ildə gürcülər Ermənistana “hücum edərək” ermənilərin məskunlaşdığı Axalkalakini işğal ediblər. SSRİ dağılandan sonra gürcülər tez bir zamanda öz mövqelərini bildirib Azərbaycan və Türkiyənin tərəfini tutdular. Bu gün Gürcüstan iqtisadiyyatının bir çox sahələri azərbaycanlıların əlindədir. Gürcüstanın regionda Bakı və Ankaranın peykinə çevrildiyini söyləmək olar. Tiflis sözdə mehriban qonşuluqdan danışsa da, antierməni siyasət yeridir. 44 günlük müharibə zamanı gürcülər Rusiyadan gələn hərbi yüklərin Ermənistana keçməsinə icazə vermədilər... Gürcüstanın Ermənistana qarşı qeyri-dost münasibəti kontekstində Azərbaycan prezidentinin Tiflisə işgüzar səfəri də nəzərə alınmalıdır. Etiraf etmək lazımdır ki, gürcülər Əliyevi çox səmimi qarşıladılar. Bu başadüşüləndir - o, Gürcüstan iqtisadiyyatına böyük sərmayə qoyur (təxminən 3 milyard dollar), iqtisadiyyatın bir çox sahələri azərbaycanlıların əlindədir. Gürcüstanın baş naziri Əliyevi sevindirmək üçün az qala hər şeyi etdi. Qaribaşvili bildirdi ki, Gürcüstan Azərbaycan üçün ən vacib ölkələrdən və dostlardan biridir. Azərbaycan isə Gürcüstanın ən mühüm strateji tərəfdaşıdır. Əliyev və Qaribaşvili “Qarabağ xanlığının irsi” sərgisində oldular. Bununla da tərəfini seçən gürcülər özlərini sadəcə donuz kimi apardılar. Erməni tərəfi gürcü qonşuların bu cür nalayiq davranışından müəyyən nəticələr çıxaracaq. Gürcülər düşünməsinlər ki, onlar antierməni siyasətinə görə belə asan qurtula bilərlər. Ermənistanın Gürcüstana təzyiq rıçaqları var, xüsusən də Cavaxetiya məsələsində. Bu bölgənin əhalisinin böyük əksəriyyətini Ermənistana meyl edən ermənilər təşkil edir. Onlar üçün gürcülərin boyunduruğu altında yaşamaq ildən-ilə çətinləşir. Üstəlik, Tiflis bölgə ilə heç maraqlanmır və hətta orada narazılıq yaradır. Ermənistanın Cavaxetiyanın bizə qaytarılması məsələsini gündəmə gətirməsinin vaxtı çatıb”. Qeyd edək ki, ermənilərin “özününkü” saydığı Samtsxe-Cavaxetiya torpaqlarında qədimdən gürcü xalqının tərkib hissələrindən olan cavaxlar və mesxeti türkləri məskunlaşıb. Ermənilər bu diyarlara 1829-cu ildə rusların dəstəyi ilə köçüblər. Cavaxetiya həmişə Ermənistan tərəfindən Gürcüstana təsir etmək məqsədilə ağrılı nöqtələrdən biri olub və bu, Gürcüstanın sabitliyində maraqlı olmayan ölkələr tərəfindən də istifadə edilən kartdır. Görünür, ermənilər yenidən bu kartı işə salmağı düşünürlər.
Ramil QULİYEV
