Fransa siyasətçilərinin, o cümlədən bu ölkə prezidenti Emmanuel Makronun Ermənistan sevgisi rəsmi Parisin Cənubi Qafqazda nüfuz və mövqeyini əhəmiyyətli dərəcədə sarsıdıb. Ümumiyyətlə, fransız siyasətçilər tərəfindən hadisələrin birtərəfli təsviri Azərbaycan və Ermənistan arasındakı sülh prosesinə və uzunmüddətli sülhün bərqərar olmasına ciddi zərər vurur.
Bundan ən çox zərər görən tərəflərdən biri isə elə ermənilərin özləridir. Çünki sülh müqaviləsinin imzalanmasının uzanması sonra Ermənistanda qonşularla normal münasibətlər qurub inkişaf yolunA qədəm qoymasının qarşısını alır.
Fransa hakimiyyəti indilikdə yalnız su bulandırıb, Avropa İttifaqı Şurasının Ermənistanla Azərbaycan arasında vasitəçiliyinİN üzərinə kölgə salmaqla məşğuldur. Rəsmi Paris saxtakarlıq və avantüra ilə məşğul olan rəsmi İrəvanın himayəçisi rolunda çıxış edir. Artıq görünən odur ki, tarixi qanlı cinayətlərLə dolu olan, sülhməramlıları terrorçuları himayə edən Fransa hakimiyyətinin Azərbaycanla Ermənistan arasında normallaşdırma prosesinə vasitəçilik etməsi mümkün deyil. Əksinə, görünən budur ki, Fransa Azərbaycan və Ermənistanın barışmasına qarşı çıxır. Bunu “Türkiyə” qəzetinin yazarı Yılmaz Bilginin yeni sensasion açıqlaması da təsdiq edir. O, məqaləsində Qafqazda Ermənistan və Aralıq dənizində Yunanıstanı oyuncağa çevirmək istəyən Fransanın sözün əsl mənasında odla oynadığını bildirib: “Makronun Qarabağı işğal planı var. O, bölgəyə 2000 əsgər göndərmək istəyir. Qarabağa 15 bəndlik işğal planı hazırlayan Fransa prezidenti Avropa İttifaqı ölkələrindən dəstək istəyib. O, həmçinin, Nikol Paşinyana danışıqlar prosesini uzatmağı tapşırıb”. Yazar qeyd edib ki, Makronun fikrincə, Azərbaycan-Türkiyə müttəfiqliyinin uğurlarının həm meydanda, həm də masada təkrarlanması Ərdoğana 2023-cü il seçkilərində böyük bir imkan verəcək. Qeyd edək ki, Yılmaz Bilgin iddiasının hardan qaynaqlandığı və “15 bəndlik işğal planı”nda nələrdən bəhs edildiyini açıqlamayıb. Lakin təbii ki, Azərbaycan Qarabağa fransız qoşunlarının gəlməsinə imkan verməyəcək və bunun üçün bütün gücə sahibdir. Lakin Fransanın antitürk mövqeyində olması ilə bağlı “Türkiyə” qəzetində yer alan bütün məlumatlar həqiqətdir. Bunu “axar.az” portalına müsahibəsində fransız ekspert, Avropada Perspektiv və Təhlükəsizlik İnstitutunun (IPSE) prezidenti Emmanuel Düpüy də təsdiq edir. Makronun ermənipərəst açıqlamalarının və ümumilikdə, ermənipərəst siyasətinin arxasında nə dayanması ilə bağlı o bildirir: “Qeyd etmək istərdim ki, bu siyasət Ermənistanı dəstəkləməklə bağlı deyil, intensiv və sərt antitürk mövqeyi, daha dəqiq desək, antiərdoğan siyasətidir. Aydındır ki, Emmanuel Makron Ərdoğana, Ərdoğan isə öz növbəsində Makrona nifrət edir. Ərdoğanın bütün tərəfdaşlarına “bullinq” tətbiq etməyimizin səbəblərindən biri də budur və Azərbaycan, Türkiyə ilə qardaşlıq bağları olduğundan, bu siyasətdən öz nəsibini alır. Bunu antiazərbaycan siyasəti kimi qəbul etməyiniz tamamilə normaldır ki, bu, əslində, antitürk siyasətinin nəticəsidir. İkinci bir gümanımı da bildirim ki, mənim fikrimcə, Emmanuel Makron Azərbaycanı deyil, Moskvanı hədəfə alıb. Moskvanın xaosa görə məsuliyyət daşıdığını deyərək, Rusiyanı son hadisələrin qarşısını almamaqda günahlandırıb. Çünki dəhlizin təhlükəsizliyini təmin etmək üçün bölgədə 2000-ə yaxın Rusiya sülhməramlısı xidmət göstərir. Fransa prezidenti bu çıxışı zamanı Moskvanı hədəfə alıb bildirib ki, bu gərginliyin artmasına imkan verən Rusiyadır. Düşünürəm, bu bəyanatın mahiyyəti və təfsiri ondan ibarətdir ki, Rusiya regionda öz sülhməramlı rolunun öhdəsindən gələ bilmir. Türkiyə Fransanı hazırda regionda hadisələrə mənfi təsir edən ölkə hesab etsə də, biz sadəcə Ermənistanın dayanıqlılığını təmin etməyə çalışırıq”.
Ekspert vurğulayır ki, Fransa Ermənistanın hərbi potensialını artırmağı planlaşdırır: “Silahlardan söz düşmüşkən, birincisi, Fransanın Ermənistana hansı silahları sata biləcəyini də bilmirəm, çünki biz onların hamısını Ukraynaya göndərmişik. İkincisi, Fransa və Ermənistan müdafiə nazirlərinin görüşü də bir sıra mətləblərdən xəbər verirdi və bu görüşlərin əsas mahiyyəti ondan ibarətdir ki, Türkiyənin Azərbaycana etdiyi kimi biz də Ermənistan ordusunu müasirləşdirib peşəkarlaşdıracağıq”. Halbuki, postmüharibə dövründə Ermənistanın hərbi imkanlarının artırlması sülhə imkan vermir, Azərbaycanla yeni toqquşma risqləri yaradır. İndiikdə görünən həm də budur ki, Fransa ilə erməniləri, erməniliyi və Ermənistanı birləşdirən başlıca amil türk millətinə, onun dövlətinə düşmənçiliyidir. Hələ Birinci Dünya müharibəsindən sonra Fransa erməni legionu ilə birlikdə Osmanlı dövlətinin tamamilə məhv olmasına çalışırdı. Ötən əsrin sonlarında da Cənubi Qafqazda Ermənistana yardım etməklə Azərbaycan torpaqlarının 30 il işğal altında qalmasına yardım edib. Fransa Senatında qəbul edilmiş “Dağlıq Qarabağ Respublikasının tanınması zərurəti” adlı qətnamə təklifi də Parisin türk düşmənçiliyini davam etdirdiyini göstərir. Bununla Fransa təkcə Qafqazda yox. Bütün türk dünyasında, eləcə də beynəlxalq sferada nüfuzuna ciddi zərbə vurur.
Tahir TAĞIYEV
