Ermənistan xarici işlər naziri Ararat Mirzoyan ATƏT-in Polşa sədrliyinin nümayəndəsi, polkovnik Robert Arkadiuş Tkaçikin rəhbərlik etdiyi ATƏT-in ehtiyacların qiymətləndirilməsi missiyasını qəbul edib.
Mirzoyan vurğulayıb ki, ATƏT-in Ermənistandakı Ehtiyacların Qiymətləndirilməsi Missiyasına ehtiyac 13-14 sentyabrda Azərbaycanın Ermənistanın ərazi bütövlüyü və suverenliyinə qarşı təcavüzündən sonra yaranmış mandat və təşkilatın məqsədlərə tam uyğundur.
Qeyd edək ki, Ermənistan hökumətinin dəvətilə ATƏT bu ölkəyə tələbatın qiymətləndirilməsi üzrə qrup göndərib. Səfərin məqsədi ATƏT-in mandatı və təcrübəsi əsasında bir sıra sərhəd rayonlarında təhlükəsizliklə bağlı vəziyyəti qiymətləndirməkdir. Beynəlxalq ekspertlərdən və ATƏT Katibliyinin nümayəndələrindən ibarət texniki qrup Ermənistan-Azərbaycan sərhədi boyunca rayonlara səfər edəcək, müvafiq dövlət və yerli maraqlı tərəflərlə, həmçinin yerlərdə beynəlxalq tərəfdaşlarla məsləhətləşmələr aparacaq.
Mirzoyan görüşdə onu da deyib ki, bu missiya sonda Azərbaycanın Ermənistana təcavüzü nəticəsində yaranmış vəziyyətlə bağlı ən obyektiv informasiyaları özündə əks etdirən hesabat hazırlayacaq.
Görünən odur ki, Ermənistan artıq o komissiyanın da işini bu başdan müəyyən edib. Bundan əvvəl Avropa İttifaqı Şurası regionda vəziyyətin monitorinqi, təhlili və hesabat üçün Azərbaycanla beynəlxalq sərhədin Ermənistan tərəfi boyunca 40-a yaxın monitorinq üzrə ekspertin göndərilməsi barədə qərar qəbul edib. Mirzoyan həmin monitorinq komissiyası ilə bağlı da bənzər fikirlər səsləndirib. Deyib ki, Aİ-nin komissiyası Ermənistanın haqlı olduğunu sübut edəcək. Bütün bunlar indidən onu göstərir ki, Ermənistan ölkəyə gələn bu missiya nümayəndələrini açıq-aşkar idarə etmək və beynəlxalq ictimaiyyəti azdırmaq məqsədi güdür.
“Məqsəd odur ki, indidən sözügedən missiyaların hesabatlarını Ermənistanın mövqeyi ilə uzlaşdırsınlar”
Məsələyə münasibət bildirən politoloq Elşən Manafovun fikrincə, bütün bunlar Ermənistanın məkrli siyasətindən irəli gəlir: “Məqsəd odur ki, indidən sözügedən missiyaların hesabatlarını Ermənistanın mövqeyi ilə uzlaşdırsınlar. Ermənistan diplomatlarının Avropa institutlarının təmsilçiləri ilə apardıqları danışıqlar göstərir ki, rəsmi İrəvan Moskva razılaşmasının şərtlərini yerinə yetirmək istəmir. Hazırda onun sərgilədiyi mövqe bir tərəfdən ölkədaxili siyasi qüvvələr arasında münasibətlərdəki gərginlikdən, digər tərəfdən isə Paşinyan iqtidarının son dərəcə güclü geosiyasi pressinq altında olmasından irəli gəlir. Bir ay əvvəl rəsmi İrəvanın Azərbaycanla təmas xəttində növbəti dəfə təxribat törədərək atəşkəs barədə razılığın şərtlərini kobud şəkildə pozması Azərbaycan Silahli Quvvələrini dövlətin ərazi bütövlüyünü və suverenliyini qorumaq üçün beynəlxalq hüquqla təsbit olunmuş addımlar atmağa məcbur etdi. Nəticədə təxribatın qarşısı alındı, erməni silahlı birləşmələri geri oturduldu. Erməni tərəfi bu hadisələr zamanı, guya ki, Azərbaycan qüvvələrinin Ermənistan sərhədlərini keçərək onun ərazisinin işğal olunması ilə bağlı səs-küy qaldırıb. Məqsəd bəllidir, beynəlxalq birliyin nəzərində Azərbaycanın sülh danışıqlarını pozması barədə feyk xəbərləri informasiya məkanına öturmək, rəsmi Bakıya Qərb tərəfindən təzyiq və təhdidlərin gücləndirilməsinə nail olmaq. Daha sonra KTMT üzrə müttəfiqlərini Bakı ilə qarşıdurmaya sürükləmək, Rusiyanın sülhməramlı kimi öz missiyasının öhdəsindən gəlməməsi ilə bağlı ittihamları irəli sürmək, onu danışıqlar prosesindən kənarlaşdırmaqdır. Azərbaycanla danışıqlarda təşəbbüsün Qərb institutlarının ixtiyarına keçməsinə nail olmaq, ATƏT-in Minsk Qrupunu danışıqlara qaytarmaq”.
Politoloq hesab edir ki, bütün bunlar təsadüfi deyil: “Bəllidir ki, bu ssenari Paşinyan iqtidarı üçün Qərbdəki bəlli institutlar tərəfindən cızılıb. Bu ssenarinin realizə edilməsi Paşinyan və onun Qərbdəki havadarlarının ümumi maraqlarından irəli gəlir. Ermənistan sərhədinə Aİ-nin mülki şəxslərdən ibarət monitorinq qrupunun göndərilməsi, təbii ki, Rusiyada bəlli qıcıq yaradir. Zira, bu onun nüfuz dairəsinə Qərb tərəfindən müdaxilə kimi qiymətləndirilir. Rəsmi Bakı Aİ-nin bu təklifinə qarşı çıxmamaqla, birincisi, sülhün əldə edilməsi üçün müxtəlif tərəflərlə əməkdaşlığa hazır olduğunu göstərir. Digər tərəfdən isə, Paşinyan iqtidarının bu təşəbbüsünün Rusiya ilə münasibətlərdə gərginlik yarada biləcəyini nəzərə alir. Öz növbəsində, müttəfiqləri arasında münasibətlərdə çatın dərinləşməsi üçün çalışır. Ermənistanla sərhədlərin demarkasiyası indiyədək keçirilmədiyindən, rəsmi Bakı istər Qərb, istərsə də Rusiya ilə aparılan danışıqlarda, erməni tərəfinin iddia etdiyi kimi, guya ki, silahlı qüvvələrimiz tərəfindən Ermənistan sərhədlərinin pozulması ilə bağlı iddiaları əsassiz sayır. Digər tərəfdən isə, ATƏT-in Minsk Qrupunun yenidən danışıqlara qaytarılması üçün heç bir lüzumun olmadığını bəyan edir. Qarabağ və burada yaşayan erməni əsilli vətəndaşların problemləri Azərbaycanın daxili işidir və rəsmi Bakı bu problemi özü beynəlxalq qanunvericiliyin tələbləri səviyyəsində həll etmək əzmindədir. Paşinyanın danışıqlarda sərgilədiyi qeyri-konstruktivlik həm də daxili auditoriyaya hesablanmiş bir fənddir. Bəllidir ki, erməni ictimaiyyətinin nəzər-diqqətini ölkənin sosial-iqtisadi problemlərindən yayındırmaq, müxalifət tərəfindən gözlənilən pressinqlərdən qurtulmaq üçün belə bir mövqe Paşinyanın korporativ maraqlarına cavab verir”.
Vidadi ORDAHALLI
