“Freedom House” ("Azadlıq Evi") internet azadlığı ilə bağlı dünyanın 70 ölkəsini əhatə edən növbəti hesabatını açıqlayıb. Azərbaycan 38 balla dünyada azad olmayan ölkələr sırasına daxil edilib. “Freedom House”un hesabatına görə, Azərbaycan internet azadlığına görə “Qeyri azad” ölkələr sırasına daxil edilib.
"Freedom House" internet azadlığı reytinqini keyfiyyətli internetə əlçatanlıq və məhdudiyyətlərin olması, müstəqil tənzimləyici qurumun fəaliyyəti, internet trafikin, saytların və kontentin bloklanmasını, hüquqi bazanın mövcudluğu, internet istifadəçilərin hüquqlarının qorunması və izlənilməsi, internet resurslara kiber hücumlar və s. bu tip məsələləri dəyərləndirməklə müəyyən edir.
Ancaq Azərbaycanda insanların müstəqil şəkildə internetdən istifadə edə bildiyi hər kəsə bəllidir. Bu isə o deməkdir ki, “Freedom House”un hesabatında Azərbaycanla bağlı qeyd edilən məsələ qərəzlidir.
“Freedom House” təşkilatının bizi interneti “azad olmayan” ölkələr sırasına daxil etməsi ədalətli deyil”
Azərbaycan İnternet Forumunun prezidenti Osman Gündüz bildirdi ki, hesabat reallığı əks etdirmir: “Hesabatda həqiqətə uyğun olmayan və açıq-aşkar ikili yanaşma tətbiq olunan hissələr var. Keçmiş Sovetlər Birliyindən yalnız Gürcüstan (78 bal) və Ermənistan (74 bal) interneti azad olan ölkələr siyahısına daxil ola bilib.
Ukrayna (59 bal) və Qırğızıstan (53 bal) interneti “qismən azad” ölkələr siyahısına daxil edilib. Qazaxıstan 32, Belarus 28, Özbəkistan 27 və Rusiya 23 bal ilə “qeyri-azad interneti olan ölkələr” sırasına daxil edilib.
Hesabata görə, son bir ildə internet azadlığı 28 ölkədə pisləşib, 26 ölkədə yaxşılaşıb. Rusiya internet azadlığını daha çox məhdudlaşdıran ölkə olub. Azərbaycan, əvvəlki illərdən fərqli olaraq, daha çox bu il qəbul edilmiş media haqqında qanunun məhdudlaşdırıcı müddəlarına görə pislənib. Düşünürəm ki, Azərbaycan internetində müəyyən problemlər olsa da, Freedom House təşkilatının bizi interneti “azad olmayan” ölkələr sırasında daxil edilməsi ədalətli deyil. Qurum Azərbaycanı “azad olmayan ” ölkə sırasına daxil edib, amma “qismən azad” olan ölkələr sırasına baxanda görmək olar ki, ya açıq-aşkar Freedom House qərəzlidir, ya da metodologiyasında qüsurlar var”.
Həmsöhbətimiz onu da əlavə etdi ki, Azərbaycandan qat-qat pis vəziyyətdə olan, inkişaf etməyən, mühafizəkar internet mühiti olan ölkələr “qismən azad” ölkələr sırasına daxil edilib. Bu isə onu göstərir ki, son illərdə olduğu kimi, bu il də adıçəkilən qurum Azərbaycana qarşı ədalətli mövqe sərgiləmir, ikili yanaşmalara yol verir. Bununla belə düşünürəm ki, hesabatda Azərbaycan interneti ilə bağlı bir çox diqqət yetirməli, tənqidi məqamlar var ki, reallığı əks etdirir, onların araşdırılması və aradan qaldırılması vacibdir.
Günel CƏLİLOVA
