Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan Praqada keçirilən görüşdə BMT Nizamnaməsinə və tərəflərin vaxtilə bir-birinin ərazi bütövlüyünü tanıdığı 1991-ci il Alma-Ata Bəyannaməsinə sadiqliklərini təsdiqləyiblər.
Lakin Ermənistan Ali Sovetinin 1990-1995-ci il çağırış deputatları İrəvanın bu bəyannaməni qeyd-şərtlə ratifikasiya etdiyini bəyan edərək, bunun Qarabağa aid olmadığını bildiriblər.
Erməni mediasının yaydığı bəyanatda deyilir:
“Bu barədə bizə Ali Şuranın sədr müavini Ara Saakyan, Suren Zolyan və Kim Balayan məlumat verib. Bu açıqlamalardan sonra səlahiyyətlilər səsvermənin bəyannaməsini və protokolunu Ermənistan parlamenti və ya Xarici İşlər Nazirliyinin arxivində axtarıblar, amma tapmayıblar. Ermənistan parlamentindən bildirilib ki, onların arxivində belə bir sənəd yoxdur, bəlkə də Milli Arxivdədir”.
Ermənistanın əlində belə bir “tarixi sənəd” ola bilərmi və olarsa nə baş verər?
Böyük Azərbaycan Partiyasının sədri Elşad Musayev “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, Ermənistan müxtəlif bəhanələrlə bütün öhdəliklərindən yayındığı kimi, bununla bağlı da söz oynatmağa keçib: “Sual belə qoyulmalıdır: Paşinyan və hazırkı Ermənistan hakimiyyəti hazırkı məqamda Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü tanıyırmı? Onlar yeni şərtlər əsasında bizimlə sülh müqaviləsi imzalamağa hazırdılarmı? Dəfələrlə erməni tərəfi öhdəlik götürüb, ancaq Paşinyan bunların heç birinə əməl etmir. Bundan əvvəl də deyiblər ki, biz ölkələrin ərazi bütövlüyünü tanıyırıq. Paşinyan dedi ki, 1991-ci ildəki sənədləri tanıyır, ancaq onun öz fraksiyasında olanlar və müxalifətdəkilər fərqli fikirlər səsləndirdilər. Açıq-aydın görünür ki, onlar Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü tanımaq istəmirlər. Hazırda Azərbaycanın anklav olan 7 kəndi ermənilərin nəzarətindədir. Onlar bizim ərazi bütövlüyümüzü tanıyırlarsa, niyə həmin kəndləri boşaltmırlar? Niyə qondarma quruma öz büdcələrindən az qala yarım milyard pul ayırırlar? Bu söhbət bir tələdir. Ona düşmək lazım deyil. Çalışmalıyıq ki, onlar Azərbaycanın irəli sürdüyü 5 şərtə əməl etməklə, sülh sazişini imzalasınlar. Bundan kənar edilən söhbətlər prosesi uzatmağa, diqqəti yayındırmağa xidmət edir. Hazırda sülh müqaviləsinin imzalanmamasında əsas iki səbəb var.
Birincisi, rəsmi İrəvan bizim ərazi bütövlüyümüzü tanımaq istəmir. İkincisi isə, 10 Noyabr razılaşmasının tərkibindəki bəndləri yerinə yetirmir. Bu da Ermənistanın başqa bir qərəzli yanaşmasıdır. Beynəlxalq hüquqda da bu məsələlərin həll olunması tələb olunur.
Çünki Qarabağ Azərbaycanın ərazisidir və bütün beynəlxalq təşkilatlar onu elə tanıyır. Ermənistan bilməlidir ki, indiki şəraitdə rəsmi Bakı İrəvana daha çox təzyiq edə bilər. Yenə də vaxt uzatma taktikası. Ermənistanın 2020-ci il noyabrın 10-da imzaladığı kapitulyasiya aktına əsasən, erməni silahlı qüvvələri Qarabağdan çıxarılmalı idi. Hələ də tam çıxarılmayıb. Ermənistan Azərbaycanın əsas hissəsi ilə Naxçıvan Muxtar Respublikasının birləşməsini təmin edən dəhliz verməli idi. Bugünə qədər nəinki dəhliz verilməyib, hətta dəhlizin marşrutu bizə deyilməyib. Heç bir praktiki iş aparılmayıb. Biz isə indi dəmir yolunu Zəngilana qədər çəkmişik. Avtomobil yolunu Zəngilana qədər çəkmişik. Biz gələn ilin sonunda Ermənistan sərhədinə həm dəmir yolunu, həm avtomobil yolunu gətirəcəyik. Ancaq Ermənistan ərazisində heç bir iş görülmür və görünür ki, heç bir iş görmək istəmirlər. Yenə də vaxt uzadırlar”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
