Ermənistanda baş nazir Nikol Paşinyanın rəhbərliyi ilə Təhlükəsizlik Şurasının iclası keçirilib.
İclasda Təhlükəsizlik Şurasının üzvlərindən əlavə, respublika prezidenti Vaaqn Xaçaturyan və Milli Assambleyanın sədri Alen Simonyan iştirak edib.
İclasda Azərbaycanla sərhəddəki son vəziyyət müzakirə olunub.
Toplantıda Dostluq, Əməkdaşlıq və Qarşılıqlı Yardım haqqında Müqavilənin müddəalarının həyata keçirilməsi məqsədilə Rusiya Federasiyasına, həmçinin Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatına və BMT Təhlükəsizlik Şurasına rəsmi müraciət barədə qərar qəbul edilib.
Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatının (KTMT) Katibliyi Ermənistan-Azərbaycan sərhədində vəziyyətin gərginləşməsini şərh edib.
KTMT-nin şərhində qeyd olunub:
“2022-ci il sentyabrın 13-nə keçən gecə Ermənistan və Azərbaycan sərhədində ağır silahlar və PUA-ların istifadəsi ilə toqquşmalar olub. Nəticədə ölən və yaralananlar var.
Biz güc tətbiqini qəbuledilməz hesab edirik. Ziddiyyətlərin həlli üçün Azərbaycan, Ermənistan və Rusiya liderlərinin 10 noyabr 2020-ci il, 11 yanvar və 26 noyabr 2021-ci il tarixli bəyanatlarında əksini tapmış müstəsna olaraq siyasi və diplomatik üsullardan, həmçinin razılaşmalardan istifadə edilməlidir.
Bu il sentyabrın 13-də saat 09:00-dan etibarən təmas xəttində atəşkəs əldə edilməsində Rusiya Federasiyasının vasitəçilik səylərini yüksək qiymətləndiririk.
Ermənistan tərəfinin Ermənistan Respublikasına yardım üçün KTMT-nin Kollektiv Təhlükəsizlik Şurasına müraciəti ilə əlaqədar olaraq, Təşkilatın Katibliyi KTMT-nin Birgə Qərargahı ilə birlikdə yaranmış vəziyyətin nizamlanması üçün KTMT mexanizmlərinin aktivləşdirilməsi üzrə iş təşkil edib”.
Ermənistan bu instansiyalara müraciət etməkdə hansı məqsədləri güdür?
Politoloq Elşən Mustafayev “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, Ermənistanda KTMT dedikdə Rusiya başa düşülür: “Nikol Paşinyan hələ hakimiyyətə gəlməmişdən öncə demişdi ki, Ermənistanı KTMT-nin təsirindən çıxaracaq. İndiki vəziyyətdə isə Paşinyan yalnız Rusiyanın postsovet məkanında geosiyasi təsirini saxlamağa xidmət edən təşkilatın fəaliyyətini tənqid etməklə kifayətlənir. 44 günlük müharibədəki uğursuzluğun Ermənistanın KTMT-dən çıxması ilə bağlı qərarın verilməsi üçün ən əlverişli fürsət olmasına baxmayaraq, Paşinyan Moskvanın kəskin reaksiyasından qorxub bu addımı atmadı.
Ermənistanın baş naziri Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsinin imzalanmasının 30 illiyinə və Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatının yaradılmasının 20 illiyinə həsr olunan sammitdə şikayət xarakterli bəyanatla çıxış edib. O, Ermənistanın ötən illər ərzində yaranmış müəyyən problemlərlə bağlı KTMT-yə müraciətlərinin heç bir fayda vermədiyini, Ermənistanın gözlədiyi reaksiyanın gəlmədiyini deyib.
Nikol Paşinyan sammitdə guya ötən il Azərbaycan hərbçilərinin Ermənistan sərhədini pozması ilə bağlı iddialar irəli sürərək KTMT-ni bu məsələyə münasibətdə səssiz qaldığını bildirib. Halbuki Azərbaycan həmin vaxt beynəlxalq səviyyədə tanınmış sərhədlərini bərpa edirdi və Ermənistanın KTMT-ni ona aid olmayan işlərə qarışmağa sövq etməsi ilə bağlı çağırışları məsələni siyasiləşdirmə cəhdindən başqa bir şey deyil.
Hazırda KTMT-yə rotasiya əsasında sədrlik edən bir ölkənin rəhbərinin beynəlxalq tədbirdə digər üzv ölkələrə bu cür hörmətsizlik nümayiş etdirməsi ilk növbədə Rusiyanın aparıcı rol oynadığı hərbi-siyasi blokda Ermənistanın qalmasının nə dərəcədə məqsədəuyğun olmasını sualını doğurur.
Azərbaycan Ermənistan istisna olmaqla KTMT-yə üzv ölkələrin hamısı ilə səmərəli əməkdaşlıq qurub, Rusiya ilə hərbi-siyasi əməkdaşlığın səviyyəsinin artırılması istiqamətində bir sıra addımlar atıb. Ona görə də 44 günlük müharibədə Ermənistanın Azərbaycanın öz suveren ərazilərində apardığı müharibəyə digər ölkələri, xüsusilə də KTMT-ni cəlb etmək cəhdləri beynəlxalq hüquq cəhətdən yolverilməz idi, ancaq rəsmi İrəvan hələ də bu reallığı anlamır.
Rəsmi İrəvan yalnız KTMT-ni deyil, Avropa İttifaqını da onlara kömək etməməkdə ittiham edir. NATO-ya qarşı yaradılmış bir təşkilatda təmsil olunub, NATO-nu və Avropa İttifaqını yardım etməməkdə günahlandırmaq siyasi səbatsızlığın ən gözəl nümunələrindən biridir və bu, öz günahını başqasının üstünə atmağa bənzəyir.
Ermənistan rəhbərliyinin KTMT-yə etdiyi müraciətlər, qaldırdığı əsassız hay-küy bir daha onların acizliyini, qorxaqlığını və riyakar siyasətini göstərdi. Bunun əvəzində KTMT-nin xarici fondlardan maliyyələşən Ermənistan hakimiyyətinin çağırışlarına cavab verməməsi tamamilə haqlıdır. Çünki müharibəyə qədər Ermənistan hakimiyyəti bütün beynəlxalq davranış qaydalarını pozaraq, KTMT-nın baş katibini həbs etmişdi. Bununla da kifayətlənməyib bir il ərzində KTMT-ya rəhbər nəzərdə tutulmuş şəxsin namizədliyinə veto qoymuşdular. Bütün bunların müqabilində Ermənistanın təşkilatdan yardım umması yalnız ikrah doğurur və bunu KTMT-yə üzv ölkələrin dövlət başçıları da yaxşı bilir. KTMT-nin son cavabı onun bu məsələyə neytral qalacağına işarədir. BMT-yə edilən şikayət də əsassızdır. BMT-nin belə çevik təsir mexanizmi vardısa, niyə öz Təhlükəsizlik Şurasının qəbul etdiyi 4 qətnaməni icra etmədi. Onların icrasını Azərbaycan öz gücü ilə yerinə yetirdi”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
