Cəbhə zonasında baş verənlər bir daha Ermənistanın Azərbaycan qarşısında duruş gətirməsinin mümkünsüz olduğunu, bu ölkənin istənilən təxribatının ən sərt cavab reaksiyası ilə üzləşəcəyini bir daha açıq şəkildə nümayiş etdirdi. Əslində, bunu erməni tərəfi 44 günlük müharibədən sonra daha yaxşı bilir.
Elə bu səbəbdən postmüharibə dövründə Ermənistanın əsas məqsədi Azərbaycanla son qoymaq istəmədiyi münaqişəyə beynəlxalq gücləri daxil etmək olub. Buna görə də təsadüfi deyil ki, tərətdiyi təxribatın ardınca dərhal Ermənistan hökuməti “suveren ərazisinə təcavüzlə əlaqədar” Rusiyaya, KTMT-yə və BMT-nin Təhlükəsizlik Şurasına müraciət etdiyini bildirir. Əslində Paşinyan Uzaq Şərq Forumundakı təxribatçı çıxışının davamı olaraq sərhədlərdə məlum hadisələri törətdi. Baş nazirin hakimiyyəti sülh sazişində maraqlı olmadığını hələ bir neçə gün Vladivostokda göstərmişdi.
Sabiq prezident Robert Köçəryanın rəhbəri olduğu parlamentin “Hayastan” müxalifət fraksiyası Rusiya, eləcə də digər dost saydığı ölkələrə müraciət edərək, Azərbaycanın “cinayət əməllərinin” qarşısının alınması üçün təcili tədbirlər görülməsinə çağırıb. Bununla bağlı fraksiyanın bəyanatında deyilir: “Biz strateji müttəfiqimiz Rusiya Federasiyasına müraciət edərək, Ermənistan-Rusiya hərbi-siyasi müqavilələrində nəzərdə tutulan hərəkətləri gözləyirik. Biz beynəlxalq ictimaiyyəti - BMT-ni, ATƏT-i, KTMT-ni, Qarabağ münaqişəsi üzrə danışıqlar prosesində iştirak edən həmsədr ölkələri - Rusiya Federasiyasını, Fransanı, Amerika Birləşmiş Ştatlarını baş verənlərin qarşısını almaq üçün dərhal tədbirlər görməyə çağırırıq”. O da qeyd olunur ki, “Hayastan” dost ölkələrin, xüsusilə də İran İslam Respublikasının prosesdə fəal iştirakını gözləyir: “Xalqımızı panikaya düşməməyə, ayıq-sayıq olmağa və hər şeyə hazır olmağa çağırırıq”. Eyni yanaşma Ermənistanın digər siyasi qüvvələri tərəfindən də sərgilənir. Bu, bir daha təsdiq edir ki, Ermənistan sülh prosesində maraqlı deyil, Azərbaycanla münaqişəni davam etdirmək və məsələyə beynəlxalq güclərin müdaxilə etməsini istəyir. İndiki halda Ermənistan bu hərəkətləri ilə Rusiyaya da xəyanət edir. Çünki o, öz təxribatları Rusiyanı Qafqzda yeni cəbhə açmağa sövq etməyə çalışır. Ukraynada başı qarışan Rusiya üçün Qafqaza diqqət cəmləmək problemdir. Bunu bilən erməni tərəfi əslində, regiona Qərb, ilk növbədə Fransa qüvvələrinin gəlməsini istəyir. Nikol Paşinyanın Fransa prezidenti Emmanuel Makrona zəngi bu mənada təsadüf hesab olunmur. Təbii ki, belə yanaşma Ermənistanın Rusiyaya xəyanətidir. Türkiyəli ekspert Ceyhun Bozkurt da məsələyə bu prizmadan yanaşır: “Azərbaycan Silahlı Qüvvələri erməni təxribatına tutarlı cavab verəndə Paşinyan hər dəfə gah Putinə, gah da Makrona zəng edərək dəstək axtarır. Bu isə Ermənistanda dövlətin oturuşmadığını, başqa ölkələrdən asılı olduğunu göstərir. Azərbaycan Qarabağ savaşından sonra Ermənistana şans verdi, normallaşma prosesinə qədəm qoyuldu. Amma Ermənistan bunu dəyərləndirmək istəmir. Diasporun təsirindən çıxa bilmir. Ona görə də bu cür təxribatlara əl atır. Ancaq Azərbaycan bu təxribata tutarlı cavabı ilə qətiyyətli mövqe nümayiş etdirir”.
İndiki yaranmış vəziyyətdə Rusiyadan istədiyini ala bilməyən Ermənistan hakimiyyəti ölkə daxilində Kremlin mənfi obrazını yaratmağa da xüsusi diqqət edir. Hətta maraqlıdır ki, sərhəddə baş verənlər fonunda Ermənistan paytaxtında rusların Rusiyadakı Putin rejimi və Ukraynaya təcavüz əleyhinə növbəti etiraz aksiyası keçirilib. İrəvan polisi nümayişçilərə “Azatutyun” meydanında Rusiya-Ukrayna müharibəsinə qarşı etirazlarını davam etdirməyə icazə verib. Etiraz aksiyası Azadlıq meydanında “Putin Haaqa məhkəməsində mühakimə olunmalıdır”, “Putin Rusiyanı satıb”, “Siyasi məhbuslara azadlıq”, “Monarxiya müharibədir”, “Müharibəyə yox” şüarlarının dalğalanması ilə davam edib. İndi bunlar fonunda rusiyalı hərbi ekspert, “Nasionalnaya oborona” jurnalının baş redaktoru İqor Korotçenko hesab edir ki, Ermənistan tərəfinin silahlı təxribatının məqsədi sülh sazişinin imzalanmasını pozmaqdır. “Ermənistan tərəfinin silahlı təxribatında məqsəd Bakı ilə İrəvan arasında sülh müqaviləsinin imzalanmasını pozmaqdır. Baş verənlərdə erməni tərəfinin məqsədi tamamilə aydındır”. Sülh müqaviləsinə qarşı addımlar əslində, Rusiyanın bu istiqamətdə səylərini “baltalamaqdır”. Amma belə hallar Ermənistanın özünə baha başa gəlir. Hərbi ekspert Ədalət Verdiyev bu xüsusda qeyd edir: “Ermənistanın davam edən təxribatları sonunda Azərbaycan Ordusunu ona adekvat və daha təsirli cavab verməyə məcbur etdi. Ordumuzun cavab tədbirləri nəticəsində düşmən böyük itkilər verib. Şanlı ordumuz düşmənin təxribat törədən bölmələrinin yerləşdiyi mövqelərinə və atəş mövqelərinə cavab zərbələri endirdi. Endirilən zərbələr nəticəsində düşmən ciddi itkilərə məruz qalıb. Hazırda düşmənin bir neçə döyüş texnikası, o cümlədən radiolokasiya stansiyası, S-300 kompleksləri məhv edilib və onlarla canlı qüvvə itkisi mövcuddur. Ordumuzun bir neçə yeni mövqe əldə etdiyi də şübhəsizdir. Eyni zamanda düşmənin Qafanda yerləşən bir hərbi hissəsi də darmadağın edilib”. Digər mənbələr də təsdiq edir ki, sərhədin müəyyən edilmiş hissəsində düşmənin hərbi infrastrukturu, o cümlədən sursat anbarları, hərbi hissələr və hava hücumundan müdafiə sistemləri sıradan çıxarılıb. Bunun ardınca tərəflər atəşin dayandırılması ilə bağlı razılıq əldə edilib. Amma “Qisas” əməliyyatının ardınca bu hal bir daha təsdiq etdi ki, Azərbaycan istənilən vaxt erməni tərəfinin başını əzməyə hazırdır.
Tahir TAĞIYEV
