Rusiya 31 avqustda Azərbaycan və Ermənistan liderlərinin Brüsseldə keçirdiyi növbəti görüşü qəzəblə qarşıladı. Xarici İşlər Nazirliyinin rəsmi nümayəndəsi münaqişə tərəfləri haqqında danışmasa da, Avropa İttifaqını Rusiyanın sülh təşəbbüsülərini oğurlamaqda ittiham etdi.
Bu bəyanatın ardınca sentyabrın 2-də Xankəndidə Rusiya tərəfindən himayə edilən erməni separatçı-cinayətkar qurumundan verilən təxribatçı açıqlamalar, mitinqlər, Rusiya vətəndaşı, erməni milyarder Vardanyanın Qarabağa köçməsi, habelə Kəlbəcərdə Azərbaycan hərbi avtomobillərinin atəşə tutulması xəbərləri gəldi. Bununla belə, Rusiya öz planlarından əl çəkmir və Ermənistanı və Qarabağdakı erməni azlığı öz maraqlarına naminə alət etməkdə davam edir. Brüsseldə Azərbaycan və Ermənistan liderlərinin görüşündən sonra Rusiya preizdenti V.Putin hər iki dövlət başçısına zəng etdi. Kreml Brüsselin vasitəçiliyindən narahatdır və sülh müqaviləsinin bağlanmasını yalnız Moskvanın iştirakı ilə məqbul görür. Rusiya Brüsselin vasitəçiliyindən kənar sülh müqaviləsinin bağlanmasını regionda möqelərinin zəifləməsi kimi qəbul edir. Ona görə də Brüssel görüşündən sonra V.Putin Bakı və İrəvanla əlaqələr saxlayır. Hər iki tərəfin mövqeyi ilə yaxından tanış olur.
Artıq Ermənistan xarici işlər naziri Ararat Mirzoyan Moskvaya çağırılıb. Yəqin ki, Moskva Ermənistanın Brüsseldəki razılaşmaya gedib-getməyəcəyini müəyyənləşdirmək istəyir. Həmçinin, Ermənistanın müdafiə naziri Suren Papikyan ABŞ-a gedir.
Ermənistanın Brüssel görüşündən sonra Moska ilə Vaşinqton arasında qalması sülh sazişini imzalamaqdan boyun qaçırması ilə nəticələnə bilərmi?
Demokratik Dəyişim Partiyasının sədri Əli Mustafa “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki,
Brüsselin təşkilatçılığı ilə bu sayca 4-cü görüş idi: “Bütün görüşlərdən sonra Moskva tərəflərə və əsasən də Ermənistana təzyiqlər etməyə çalışır. Çünki Ermənistan və Paşinyanın vəziyyəti elədir ki, Moskvanın onlara təzyiq etmək imkanları daha çoxdur. Buna görə də, ilk zərbə altına Ermənistan düşür. Sülh sazişinin hazırlanması ilə bağlı tərəflərin konkret vaxta yönəlik açıqlamalar verməsi Rusiyanın planlarına qətiyyən uyğun deyil. Çünki sülh sazişi ilin sonuna qədər masa üzərində olacağı təqdirdə Rusiyanın Qarabağdakı mövcudluğuna ehtiyac qalmayacaq. Rusiya prosesin onun nəzarətindən çıxmasını istəmir. Buna görə də Avropanın vasitəçilik səylərini qısqanır. Təəssüf ki, Ermənistan bu və ya digər formada Rusiyanın təzyiqlərinə davam gətirə bilmir. Görünən budur ki, sülh sazişi ilə bağlı tərəflərin də iradəsi var. Artıq Ermənistanın özü də anlayır ki, başqa yol qalmayıb. Bilir ki, bundan sonra inkişaf etməyin yeganə qarantı yaxın qonşularla normal münasibətlərin qurulmasından keçir. Bu baxımdan Rusiyanın təzyiqləri heç nəyi dəyişməyəcək. Ola bilər ki, sülh müqaviləsi bir az keçiksin, ancaq imtina etməyəcək”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
