Ermənistanın işğal etdiyi Azərbaycan ərazilərində qəbiristanlıqlarımızı dağıtması, məscidlərimizi viran qoyması təkzibolunmaz faktlardır.
Bir neçə gün əvvəl “Əl-Cəzirə” kanalına Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan müsahibə verib, o, müsahibəsində utanmadan yenə də yalan danışıb.
“Əl-Cəzirə”nin müxbirinin “...etnik təmizləmədən bəhs etdiniz. Azərbaycanlılar sizi Qarabağın tarixi adını dəyişərək onu “Artsax”a çevirməkdə, qəbiristanlıqları və məscidləri dağıtmaqda günahlandırır” sualına Paşinyan “qəbiristanlıqlar dağıdılmadı. Bu yaxınlarda Dağlıq Qarabağda Şuşa şəhərindəki bir məscid ən müasir texnologiyalardan istifadə edilərək təmir edildi. Və məscidlər “Dağlıq Qarabağ rəhbərliyinin” xüsusi diqqətindədir. Şuşaya getsəniz, əlbəttə ki, bərpa olunmuş möhtəşəm bir məscid görəcəksiniz...” cavabını verib. Paşinyanın fikirlərinin yalan üzərində qurulduğunu verilişin aparıcısı dərhal onun üzünə vurub və bildirib: “Artıq Şuşada olmuşam, bir məscid görmüşəm, şəkillər çəkmişəm. Azərbaycan sizi məscidi bərpa etməkdə və dini deyil, tarixən dəyişdirməkdə günahlandırır. Azərbaycana görə, onun öz tarixi kimliyi var idi”.
Paşinyan isə ona bildirib: “Məscidin şiə ruhanilərinin və mütəxəssislərinin nəzarəti altında yenidən tikildiyini bilirəm. Və başqa cür ola bilməzdi. O, tövsiyələrinə və layihələrinə görə müsəlman din xadimlərinin, ilahiyyatçıların və mütəxəssislərin nəzarəti altında bərpa edildi”.
“Əl-Cəzirə”nin müxbirinin “Azərbaycanlılar orada idimi” sualı qarşısında çaşan Paşinyan isə yenə də nala-mıxa vurub: “Yenə deyirəm, bütün bunlar mütəxəssislərin nəzarəti altında baş verdi.
Bu mütəxəssislər Ermənistandan və ya Qarabağdan deyildi, xaricdən idilər. Onların arasında azərbaycanlıların olub-olmadığını deyə bilmərəm. Ancaq, bildiyim qədər, bu sahədəki məlumatım, təəssüf ki, çox da böyük deyil - bu bir şiə məscididir və şiə ruhanilər və mütəxəssislər bu bərpanın həyata keçirilməsində bizə kömək etdilər”.
Paşinyan “Əl-Cəzirə”yə Şuşa məscidini təmir etdiklərini dedi, amma bildirmədi ki, burada hansı ölkənin şiə mütəxəssisləri iştirak ediblər. Paşinyan məscidin dini identikliyini vurğulasa da, onun tarixi identikliyini qeyd etmədi. Bu da onu göstərir ki, Ermənistan Şuşa məscidinin tarixi Azərbaycan məscidi olduğunu qeyd etmək istəmir. Paşinyan müsahibəsində mümkün qədər müxbirin tutarlı, faktlara əsaslanan sualları qarşısında öz acizliyini, savadsızlığını və saxtakarlığını ortaya qoydu.
“...onun tarixi-milli identikliyini qəsdən pozdular, “fars məscidi” kimi qələmə verdilər”
Azərbaycanın İşğal Olunmuş Ərazilərindəki Tarix və Mədəniyyət Abidələrini Müdafiəsi İctimai Birliyinin sədri Faiq İsmayılov “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, Paşinyanın bu dəfə yalanı keçmədi, çünki qarşısında kifayət qədər məlumatlı, Azərbaycanın ədalətli mövqeyini dəstəkləyən jurnalist dayanmışdı. “Nikol Paşinyan, ümumiyyətlə, çox savadsız birisidir. O elə bildi ki, öz uydurma və yalanlarına “Əl-Cəzirə” kanalının müxbirini də inandıra biləcək, amma alınmadı. Paşinyan hazırlıqlı müxbirin suallarına necə cavab verə bilərdi ki, o və onun rəhbərlik etdiyi hakimiyyət məscidlərimizə qarşı amansız soyqırımlar ediblər, Şuşa məscidlərindən bizim tarixi izlərimizi siliblər. Bu, təkzibolunmaz cinayət faktıdır. O, cinayətkar olduğunu dilə gətirməsə də, artıq ərəb dünyasının tamaşaçıları da onun cinayətkar olduğunu bildilər. Ümumiyyətlə, ermənilər işğal altında olan torpaqlarımızda məscidlərimizin, demək olar ki, hamısını ya dağıdıblar, ya da yararsız hala salıblar. Paşinyan bunu demək istəmədi, amma müxbir ona dedi ki, siz məscidləri, qəbiristanlıqları dağıtmısınız. O bu sualın qarşısında çaş-baş qaldı və ağlına gələni danışdı. Ermənilər Şuşada iki məscidi təmir ediblər. Burada heç bir bərpadan söhbət getmir. Paşinyan şiə mütəxəssislərindən danışdı, amma heç bir ölkə adı çəkmədi. Deyim ki, o vaxt ermənilər İrana yaltaqlanmaq üçün Şuşadakı Yuxarı Gövhər ağa və Saatlı məscidlərini “fars məscidi” adı altında təmir etdilər. Buna görə də İrandan mütəxəssislər dəvət etdilər. Bu barədə bizim sizinlə bir neçə dəfə söhbətimiz olub. Bu məscidlər “fars məscidi” kimi təmir edilib və içindəki bütün yazılar, bizə aid olan elementlər, ornamentlər məhv edilib. Bu məscidlər təmir edilərkən biz ona qarşı etirazlar etmişik ki, bu məscidlərin “fars məscidi” kimi qələmə verilərək təmir edilməsi yolverilməzdir. Ermənilər əvvəlcə o məscidləri dağıtdılar, sonra da İrana xoş gəlmək üçün bu ölkənin mütəxəssislərinin iştirakı ilə onu təmir etdilər və onun tarixi-milli identikliyini qəsdən pozdular, “fars məscidi” kimi qələmə verdilər.
Ermənilər Şuşa məscidlərinin tarixi-milli identikliyi pozmaqla, onu itirməklə çox böyük cinayət ediblər. Bilirsiniz, bu gün bütün dünyanın bundan xəbəri var. Nə Yuxarı Gövhər ağa məscidi, nə də Saatlı məscidi fars məscidi deyil, bunlar Azərbaycan məscidləridir. Ermənilər bu məscidlərin dini identikliyini İrana yarınmaq üçün saxlayıblar, yoxsa, o məscidləri də o biri məscidlər kimi yerlə-yeksan edərdilər. Bu məscidləri təmir etməklə həm də onu göstərmək istədilər ki, guya bunlar məscidlərə, din ocaqlarına toxunmurlar. Əslində isə o məscidləri saxlamaqda və təmir etməkdə məqsədləri vardı. Bilirsiniz ki, onların İrandan həm iqtisadi, həm də digər asılılıqları var”.
F.İsmayılovun sözlərinə görə, ermənilər hər iki məscidin minarələrinə toxunmasalar da, onların içini tamamilə dəyişdiriblər. “Bu məscidlər Ermənistanın maraqlarına uyğun şəkildə təmir edilib. Bu məscidlərdə qətiyyən bərpa işləri aparılmayıb. Paşinyan yaxşı bilir ki, məscidlərimizin tarixi identikliyini məhv etmələri böyük cinayətdir. Odur ki, erməniləri günahsız çıxarmaq üçün şiə mütəxəssislərinin adını qeyd edir. Şiə dövləti də qonşu İrandır, Səudiyyə Ərəbistanı və başqa ölkələr şiə deyillər. Məscidlərimizdə ermənilərin apardığı təmir işləri saxtakarlıqdır və bütün bunlar bizim tarixi irsimizin məhv edilməsi məqsədilə edilib. Guya ki, burada azərbaycanlılar yaşamayıb, farslar yaşayıb və bu məscid də onlarındır (?). Paşinyanın göstərişi ilə bizim məscidlərə, dini abidələrimizə qarşı həyata keçirilən saxtalaşdırma işlərinə görə o da, bu işdə iştirakı olanlar da nə vaxtsa cavab verməli olacaqlar. Bizim izimizi Dağlıq Qarabağdan silmək cəhdləri artıq iflasa uğrayıb. Çünki müzəffər ordumuz artıq ədaləti bərpa edir” - deyə F.İsmayılov bildirdi.
İradə SARIYEVA
