ATƏT-in Minsk Qrupunun həmsədrləri İqor Popov (Rusiya), Stefan Viskonti (Fransa) və Endryu Şeffer (ABŞ) Azərbaycan Xarici işlər naziri Elmar Məmmədyarov və Ermənistan Xarici işlər naziri Zöhrab Mnatsakanyan arasında keçirilən videokonfrans formatında görüşlə bağlı bəyanat yayıb. Bu barədə ATƏT-in saytında məlumat verilib.
Bildirilib ki, həmsədrlər 29-30 iyun tarixlərində bölgədəki ictimai səhiyyə vəziyyətini, Dağlıq Qarabağ münaqişəsindəki mövcud dinamikanı və sülh prosesindəki növbəti addımları müzakirə etmək üçün E.Məmmədyarov və Z.Mnatsakanyanla videokonfrans vasitəsilə ayrı-ayrılıqda və birgə şəkildə bir araya gəliblər. Bu müzakirələrdə ATƏT-in fəaliyyətdə olan sədrinin şəxsi nümayəndəsi Anjey Kasprşik də iştirak edib. Həmsədrlər sülhə şərait yaradan və əsaslı danışıqlar üçün əlverişli bir atmosferin təşviq olunmasının və saxlanmasının vacibliyini vurğulayıblar. Onlar regiondakı nisbi sabitliyi müsbət qiymətləndiriblər. Həmsədrlər tərəflərin gərginliyin artmaması üçün mövcud birbaşa rabitə əlaqələrindən istifadə etməyə davam etmələrindən məmnunluqlarını ifadə ediblər.
2019-cu il martın 9-da verilən bəyanatı xatırladan həmsədrlər son təxribat xarakterli bəyanatların, təhrikedici ritorikanın və regiondakı vəziyyəti nəzərəçarpan yollarla dəyişdirmək üçün mümkün addımların atılmasının münaqişənin nizamlanma prosesinə xələl gətirə biləcəyini narahatlıqla qeyd ediblər. Həmsədrlər münaqişənin hərbi həllinin olmadığını bildiriblər.
Tərəfləri atəşkəs rejimini möhkəmləndirmək və xalqları sülhə hazırlamaq üçün əlavə addımlar atmağa çağıran həmsədrlər şərtlər imkan verən kimi ATƏT-in fəaliyyətdə olan şəxsi nümayəndəsinin rəhbərliyi altında monitorinqlərin yenidən bərpasının vacibliyini vurğulayıblar. Həmsədrlər və Xarici şlər nazirləri iyul ayında daha bir birgə videokonfrans keçirmək və ən qısa zamanda birbaşa görüş barədə razılığa gəliblər.
Həmsədrlərin müraciətində diqqət çəkən məqamlardan biri onların xalqları sülhə hazırlamaq üçün əlavə addımlar atmaqla bağlı çağrışları oldu. Məgər bu istiqamətdə hər hansı tədbir görülüb ki, əlavə tədbirlərə də ehtiyac olsun?
AMİP funksioneri, politoloq Rəşad Bayramov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, həmsədrlərin yenə əvvəlki amplualarında olması onların əməli işlə məşğul olmadığına bir sübutdur:“Artıq uzun illərin təcrübəsi göstərir ki, Minsk Qrupu formatı heç nəyə nail ola bilmədi. Yaxşı olardı ki, məsuliyyəti bərabər şəkildə tərəflərin üzərinə qoyan növbətçi bəyanatlar verməkdənsə, həmsədrlər barışdırıcı missiyadan imtina etsinlər. Onların XİN rəhbərlərinin görüşü ilə bağlı səsləndirdikləri son bəyanat növbəti rəzalətin göstəricisidir. Birgə bəyanatda müzakirə predmeti olan məsələlərə toxunulmur. Görünən budur ki, həmsədrləri Ermənistanın işğal altındakı torpaqlar üzərindən Dağlıq Qarabağa qanunsuz çəkdiyi yol narahat etmir. Onların özlərinin hazırladıqları plana bu amillər ciddi maneə törədirsə, niyə bundan danışmırlar? Həmsədrlər, həmişəki kimi, iki fikrin üzərində xüsusi dayanıblar:“Münaqişənin hərbi həlli yoxdur” və “xalqları sülhə hazırlamaq lazımdır”. Niyə demirlər ki, Ermənistanın baş nazirinin nümayişkaranə şəkildə Şuşaya gəlişi, orada qondarma andiçmə mərasimi keçirməsi, o cümlədən məskunlaşdırma siyasətinin davam etdirilməsi müharibə ehtimalını ortadan qaldırmadığı kimi, xalqları da sülhə yaxınlaşdırmır. Növbəti dəfə həmsədr ölkələrin münaqişənin saxlanmasında və işğalın davam etməsində maraqlı olması öz təsdiqini tapdı. Onlar Paşinyan hakimiyyətə gələndən sonra cəbhədə əldə olunmuş nisbi sakitlikdən məmnun olduqlarını ifadə ediblər. Həmsədrlər bildiriblər ki, münaqişənin hərbi yolla həlli yoxdur, xalqları sülhə hazırlamaq lazımdır və cəbhə bölgəsində monitorinqlər keçirilməlidir. Bir cümlə ilə belə işğal olunmuş ərazilərin məskunlaşdırılması və işğalın davam etməsi pislənməyib. Xalqların sülhə hazırlıq prosesinin davamını tələb etmək isə daha da gülüş doğurur. Gərək bir proses başlasın ki, onun davamı da olsun. Bu istəklər yalnız kağız üzərində qalıb. Bütün bunlara mane olan amilin aradan qaldırılması tələb edilməyincə, sülh yolu ilə münaqişənin həllində irəliləyişdən danışmağa dəyməz. Bunun bir adı var: mövcud status-kvonun qorunub saxlanması, müharibənin qarşısını almaq. Təbiidir ki, belə mövqe Azərbaycanın maraqlarına tam ziddir və biz bununla barışmamalıyıq”.
Bir daha şahidi olduq ki, həmsədrlər ciddi cəhdlə münaqişənin nizama salınması ilə yox, onun “konservləşdirilməsi” ilə məşğuldurlar. Hətta vəziyyət o həddə çatıb ki, onlar başlanmayan bir prosesin davamını da tələb edirlər.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
