Avtomobil bazarımız yerli maşınların ümidinə qala bilər

Tarix: 22.12.2015 / 06:10
Bölmə: İqtisadiyyat

Son bir neçə ay ərzində ölkənin maşın bazarında aktivliyin xeyli dərəcədə aşağı düşməsi özünü qabarıq formada büruzə verirdi. Prosesin hələ müəyyən müddət bu formada davam etməsi isə istisna olunmur.

Onu da bildirək ki, əvvəlki illərdə Azərbaycana hər ay 7-8 min avtomobil gətirildiyi halda, son aylar gətirilən avtomobillərin sayı 2 min ədədə çatmır. Bu, əhalinin avtomobil almadığına, rəsmi distribütor və dilerlərin də müvafiq olaraq avtomobil satışlarının dəfələrlə azaldığına işarə edir.

Dövlət Gömrük Komitəsinin məlumatlarından belə bəlli olur ki, 2015-ci ilin yanvar-noyabr aylarında Azərbaycana xaricdən cəmi 25 min 647 ədəd nəqliyyat vasitəsi idxal olunub. Bu say ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 31 min 157 ədəd və ya 54,8% azdır. Ötən ilin 11 ayı ərzində Azərbaycana 56 min 804 ədəd nəqliyyat vasitəsi idxal olunmuşdu. Ekspertlər bildirir ki, avtomobil idxalının azalması "Avro-4" standartına keçid, devalvasiya, kreditlərin sərtləşdirilməsi, aksiz vergisinin dərəcələrinin artırılması və əhalinin gəlirlərinin azalması ilə bağlıdır. Ölkəmizə 2012-ci ildə 101255 ədəd, 2013-cü ildə isə 104 min 385, 2014-cü ildə 63 min 368 ədəd avtomobil idxal olunub. Bu il avtomobil idxalının ötən illə müqayisədə təxminən 2 dəfə azalaraq 30 min ədəddən az olacağı gözlənir. O da aydındır ki, manatın kursu ətrafında baş verənlər idxal maşınlarını daha da bahalaşdıracaq. Məhz bu şəraitdə bazarda aktivliyin daha da azalması gözlənir. Eləcə də Gürcüstandan gələn işlənmiş maşınların da qiymətində artım proqnozlaşdırılır. Xatırladaq ki, bu günlərdə "Rezonansi" qəzeti yazırdı ki, 2016-cı ilin mart ayından Gürcüstanda avtomobillərin qiyməti orta hesabla 30% artacaq, bundan başqa, satılan avtomobillərin sayı, onların təkrar ixracı azalacaq. Qeyd olunurdu ki, hökumətin sağsükanlı avtomobillərin qeydiyyatına qoyduğu qadağa bu nəticələrə gətirib çıxaracaq, həm də daha ucuz yapon avtomobillərinin idxalı tam dayandırılacaq.

TRASEKA eksperti Gela Kvaşilava hesab edir ki, hazırda Gürcüstan parlamenti tərəfindən yeni avtomobillərin idxalını stimullaşdıracaq qərarın qəbul edilməsi vacibdir: "Əgər avtomobillərin idxalı aşağı gömrük rüsumu ilə stimullaşdırılsa, sağsükanlı avtomobillərin kəsirini aradan qaldırmaq mümkün olacaq. Yeni avtomobillər daha əlçatan olmalıdır. Maşın bazarının yenilənəcəyi halda istisna olunmur ki, Azərbaycana avtomobil ixracı yenidən aktivləşəcək. Hər şey parlamentdən asılıdır". Amma manatın növbəti devalvasiyası Gürcüstandan maşın gətirilməsini sərfəli etmir. Bu halda əsas ümid yalnız yerli maşınlara qalır. Gözlənir ki, baş verənlər yerli maşın istehsalını artıracaq.

Hələlik isə ekspertlər də təsdiq edir ki, avtomobil bazarında dinamika kəskin azalıb. Alqı-satqı əməliyyatlarının sayının azalması da belə deməyə əsas verir. Onu da bildirək ki, idxalın azalması daha çox təkrar bazar avtomobilləri üzrə müşahidə olunmaqdadır. İqtisadçılar hesab edir ki, avtomobil idxalının azalma səbəblərindən biri 2014-cü ildə "Avro" standartının tətbiq edilməsi ilə bağlıdır. Avtomobil idxalının azalmasına devalvasiyadan sonra bankların istehlak kreditlərinin verilişini kəskin azaltması da təsir edib. Bankların kreditləri dollar valyutası ilə verməyə başlaması isə insanları kredit götürməkdən çəkindirib. Bundan başqa, dolların manata nisbətən bahalaşması fonunda yerli bazarda qiymətlərin inzibati ucuzlaşdırılması xarici istehsal maşınlarının idxalına təsir edib. Rusiya maşınları istisna olmaqla, avtomobillər əsasən dollar və avro ilə alınır. Buna görə də əvvəlki qiymətə maşın idxal etmək sərfəli deyil. Rusiyadakı böhranla əlaqədar ölkəyə daxil olan vəsaitlərin azalması əhalinin alıcılıq qabiliyyətinə birbaşa təsir edir. Potensial alıcılar isə hələ də gözləmə mövqeyindədir. Bütün bunların nəticəsində alıcıların bazara müraciətlərində, eyni zamanda alqı-satqı əməliyyatlarının sayında çox kəskin azalmalar var. Hazırda bəzi avtomobillərdə endirimlər edilir ki, vəziyyətdən çıxış yolu tapılsın. Amma proseslər göstərir ki, yaxın tezlikdə maşın bazarında aktivliyin olmasını gözləmək əbəsdir. Yalnız yerli istehsalın artacağı təqdirdə bazarda yenidən dinamika müşahidə oluna bilər.

Tahir TAĞIYEV

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 09.07.2026 / 19:05

Azərbaycana diri heyvan idxal edən iri şirkətlər əsas məlumatları "gizli" saxlayır...

Tarix: 09.07.2026 / 17:56

Britaniya “Zəngəzur” tankerini sanksiya siyahısından çıxardı

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

Tarix: 07.07.2026 / 20:11

İran müharibəsi qlobal enerji təminatında yeni böhran yaradıb...

Tarix: 07.07.2026 / 16:35

Beyləqanın Əlinəzərli kəndində fermerlər üçün aqrar sığorta təlimi keçirilib

Tarix: 07.07.2026 / 12:56

Azərbaycanda vençur kapitalı fondları yaradılacaq...

Tarix: 06.07.2026 / 21:45

Ermənistan Azərbaycanla Türkiyənin elektrik şəbəkəsinə qoşulmaq istəyir...

Tarix: 06.07.2026 / 21:05

Avropanın daha bir dövləti Azərbaycanın Orta Dəhliz layihəsinə qoşulur...

Tarix: 06.07.2026 / 19:25

Ermənistan məhsullarının Avropaya çatdlrılmasında ağır problemlər yarandı...

Tarix: 06.07.2026 / 17:09

Rusiya Azərbaycan vasitəsilə Ermənistana 30 vaqon propan göndərdi

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 02.07.2026 / 20:10

Dövlət qurumlarının portal və mobil tətbiqləri birləşdirilir - Mehriban Əliyevanın rəhbərlik etdiyi Şura böyük islahatlar mesajını verdi...

Tarix: 02.07.2026 / 15:16

Xırdalan Xəstəxanasına qarşı kəskin iddia - orqan köçürülmüş xəstələr ölüm təhlükəsində?...

Tarix: 25.06.2026 / 20:33

Əmək pensiyası yaşına görə qonşular bizi bir neçə il qabaqlayır...

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...