Manat rublu sürətlə "öldürməyə" başlayır

Tarix: 16.12.2015 / 01:59
Bölmə: İqtisadiyyat

Məlum olduğu kimi, şimal qonşumuzun valyutası yeni devalvasiya mərhələsinə daxil olub. Bu fonda rubl manat qarşısında da sürətlə dəyər itirməkdədir. Azərbaycan Mərkəzi Bankının məlumatına görə, dekabrın 14-ü və 15-də 1 Rusiya rublu 0,0149 manata bərabər olub. Bu 1000 rublun 14,9 manata dəyişdirildiyi deməkdir. Rubl manat qarşısında sonuncu dəfə bu səviyyəyə 25 avqustda düşmüşdü. Həmin gün 1 rubl 0,0148 manata bərabər idi.

Ümumiyyətlə, 2014-cü ilin sonlarından etibarən rubl manat qarşısında ucuzlaşmağa başlamış, bu ilin 2 fevral tarixində 0.0113 manata qədər düşmüşdü. Mərkəzi Bank 21 fevraldaki devalvasiya ilə rublu qaldıraraq 0.0170 manata bərabər etmişdi. Bu ilin aprel- may aylarında rubl 0.0211 manata qədər qalxmışdı. Həmin məzənnə ilə müqayisədə, bu gün 1000 rubl 6,2 manat daha ucuz alınır. Əlbəttə, belə vəziyyət Azərbaycan ixracatçıları və Rusiyadan pul göndərən soydaşlarımız üçün əlverişli deyil. Digər tərəfdən proqnozlaşdırılır ki, rubl manat qarşısında daha çox dəyər itirməkdə davam edəcək. Ekspertlər rublun dollar və avroya nisbətdə məzənnədən düşməsinin, məlum səbəblərdən Moskvaya qarşı tətbiq edilən iqtisadi sanksiyalarla əlaqədar olmaqla yanaşı, neftin ucuzlaşması ilə də bağlı olduğunu bildirir. Belə ki, neftlə bağlı olaraq sözügedən ölkəyə, demək olar, hər gün bir qədər də az dollar daxil olur. Bunun nəticəsi olaraq dövriyyədə rubl artıqlığı yaranır. Bu isə rublu daha da ucuzlaşdırır. Rubl manat qarşısında da, qeyd olunduğu kimi, bu gedişlə dəyər itirməkdə davam edəcək. Baş verənlər isə manatın dollara nisbətdə sabit mövqedə qalması ilə müşayiət olunacaq. Ona görə ki, əvvəla, Rusiyada olduğu kimi, ölkəmizə qarşı iqtisadi sanksiyalar tətbiq edilməyib. İkincisi, Azərbaycanın sahib olduğu və iqtisadi "təhlükəsizlik yastığı" sayılan valyuta ehtiyatı daha uzun müddət üçün yararlı xüsusiyyət kəsb edir. Rubldan fərqli olaraq, manatın əslində daha uzun müddət dollar qarşısında sabit qalacağı proqnozlaşdırılır. Digər tərəfdən, dolların güclənməsinə qarşı artıq ABŞ da müəyyən addımlar atmağa hazırlaşır. İlin əvvəlindən dünyanın digər əsas valyutaları qarşısında 20%-ə yaxın güclənən dollar ABŞ iqtisadiyyatına zərər vurur. Dolların güclü olması ABŞ-a da sərf etmir. Belə ki, dollar digər valyutalar qarşısında güclü olduğundan, ABŞ-ın ixracı, müvafiq olaraq da şirkətlərin gəlirləri azalır. Gəlirlərin azalması şirkətləri xərclərini azaltmağa, yeni işçi götürməməyə, istehsalı azaltmağa məcbur edir. Bu hal ABŞ-ın iqtisadi artımını şübhə altına alır. Eləcə də neftin qiymətinin ucuz olması artıq Qərb ölkələrinə sərf etmir. Çünki neft hasil edən ölkələrdən onlara sərmayə qoyuluşu azalır.

İndiki halda isə rublun dəyərdən düşməsi ilə Rusiyada ağırlaşan mövcud iqtisadi durum Azərbaycan əhalisinin bu ölkədə muzdla işləməyə gedən və yaxud pul gəlirləri məhz bu ölkədən asılı vəziyyətdə olan ailələrin sosial durumuna mənfi təsir göstərir. Əslində, Rusiyanın öz əhalisi də bu durumdan əziyyət çəkir. Artıq son aylarda rublun devalvasiyaya uğraması rus ailələrinin dollar ekvivalentində maddi rifahlarını 40% azaldaraq 2005-ci ildəki həddinə salıb. İsveçrənin "Credit Suisse" bankı bildirir ki, son bir il ərzində devalvasiya səbəbindən rusiyalıların dollar ifadəsində maddi rifahı 19 590 dollardan 11 726 dollara enib. Bankın hər il dərc etdiyi "Global Wealth Report" məruzəsində deyilir ki, rusiyalıların məcmu maddi rifahı 2014-cü ilin ortasından etibarən 2,2 trilyon dollardan 1,3 trilyon dollara qədər azalıb. "Credit Suisse" analitikləri maddi rifah kimi məcmu maddi və maddi olmayan aktivlərlə borcların fərqini nəzərdə tutur.

Bankın hesablamalarına görə, hər bir rus vətəndaşının 11 300 dollar maddi olmayan aktivi, 2 490 dollar maliyyə aktivi və 2 000 dollar borcu var.

Ötən ildən etibarən borcların aktivlərdə xüsusi çəkisi 12%-dən 15%-ə qədər artıb. Bank qeyd edib ki, 2007-ci ildən etibarən rus ailələrin maddi rifahı rubl ekvivalentində illik orta qiymətlə 13% artsa da, dollar ifadəsində 50% azalıb. Bu fonda gözləmək olar ki, rublun ucuzlaşmasına qarşı Rusiya hökuməti müəyyən addımlar atsın. Əks təqdirdə rus rublu dəyərsiz kağız parçasına çevriləcək.

Tahir TAĞIYEV

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 09.07.2026 / 19:05

Azərbaycana diri heyvan idxal edən iri şirkətlər əsas məlumatları "gizli" saxlayır...

Tarix: 09.07.2026 / 17:56

Britaniya “Zəngəzur” tankerini sanksiya siyahısından çıxardı

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

Tarix: 07.07.2026 / 20:11

İran müharibəsi qlobal enerji təminatında yeni böhran yaradıb...

Tarix: 07.07.2026 / 16:35

Beyləqanın Əlinəzərli kəndində fermerlər üçün aqrar sığorta təlimi keçirilib

Tarix: 07.07.2026 / 12:56

Azərbaycanda vençur kapitalı fondları yaradılacaq...

Tarix: 06.07.2026 / 21:45

Ermənistan Azərbaycanla Türkiyənin elektrik şəbəkəsinə qoşulmaq istəyir...

Tarix: 06.07.2026 / 21:05

Avropanın daha bir dövləti Azərbaycanın Orta Dəhliz layihəsinə qoşulur...

Tarix: 06.07.2026 / 19:25

Ermənistan məhsullarının Avropaya çatdlrılmasında ağır problemlər yarandı...

Tarix: 06.07.2026 / 17:09

Rusiya Azərbaycan vasitəsilə Ermənistana 30 vaqon propan göndərdi

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 02.07.2026 / 20:10

Dövlət qurumlarının portal və mobil tətbiqləri birləşdirilir - Mehriban Əliyevanın rəhbərlik etdiyi Şura böyük islahatlar mesajını verdi...

Tarix: 02.07.2026 / 15:16

Xırdalan Xəstəxanasına qarşı kəskin iddia - orqan köçürülmüş xəstələr ölüm təhlükəsində?...

Tarix: 25.06.2026 / 20:33

Əmək pensiyası yaşına görə qonşular bizi bir neçə il qabaqlayır...

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...