Valyuta ehtiyatlarımızın azalmasını dayandırmaq yolları üzərində müzakirələr gedir

Tarix: 11.12.2015 / 01:36
Bölmə: İqtisadiyyat

Vahid Əhmədov: "Elə sahələri inkişaf etdirməliyik ki, oradan dövlət büdcəsinə çox vəsait daxil olsun"

"Qeyri-neft sektorunun strukturuna baxmaq lazımdır"

Mərkəzi Bankın statistik məlumatlarına əsasən, rəsmi valyuta ehtiyatlarının həcmində azalma baş verib. Belə ki, 2015-ci il 30 noyabr üzrə Mərkəzi Bankın sərəncamında olan rəsmi valyuta ehtiyatları 6 milyard 245.6 min dollar təşkil edib ki, bu da oktyabr ayının sonu ilə müqayisədə 589 milyon dollar azdır.

Keçən ilin analoji dövrü ilə müqayisədə bu göstərici 8750,7 mln. manat azalıb.

30 oktyabrda valyuta ehtiyatları 6 milyard 834.6 milyon dollar olub. Ümumiyyətlə isə, valyuta ehtiyatları 2014-cü ilin iyul ayından etibarən azalmaqda davam edir. Həmin dövr üzrə göstərici 15,193 mlrd. ABŞ dolları təşkil edib. Ölkədə valyuta ehtiyatlarının azalmasının təbii səbəbləri əslində məlumdur. Dünyada, qonşu ölkələrdə gedən istisadi proseslər, neftin qiymətinin kəskin düşməsi, devalvasiya burada səbəb olaraq götürülür.

Onu da qeyd edək ki, Dövlət Neft Fondunun ehtiyatları ilə birlikdə Azərbaycanın ümumi valyuta ehtiyatları 53 milyard dollar təşkil edirdi. Son məlumatlara görə, valyuta ehtiyatlarımız hazırda 42 milyard dollar təşkil edir. Görünən odur ki, ehtiyatlar azalmaqda davam edir. Bunun qarşısını necə almaq olar?

Məsələyə münasibət bildirən iqtisadçı millət vəkili Vahid Əhmədovun fikrincə, MB ehtiyatının kəskin azalmasının əsas səbəbi manatın kursunun qorunub saxlanması olub: "Uzun illərdir biz manatın məzənnəsini qoruyurduq. Neftdən xeyli gəlir əldə etdiyimiz üçün indiyə qədər bunu o qədər də hiss etmirdik. Ona görə də bu, mümkün qədər qorunub saxlanırdı. Bu da düzgün addım idi, çünki əhalinin həyat şəraitini nəzərə almaq lazım idi. Sosial vəziyyəti dövlət başçısı daha çox nəzərə aldığı üçün həmişə manatı qoruyub saxlamaq barədə göstəriş verirdi. Amma son vaxtlar neftin qiymətinin kəskin düşməsi, dünya bazarında neftin qiymətinə olan ciddi təsirlər, iqtisadi vəziyyətin pisləşməsi, əlbəttə, müəyyən qədər manata olan təzyiqləri də artırdı. Hələlik manatı həmin səviyyədə qoruyub saxlamaq üçün müəyyən qədər vəsait ayrılır. Ancaq gec-tez manat öz həqiqi qiymətini, bazar dəyərini almalıdır. MB indi buna start verib. Fikir verirsinizsə, artıq dollar manata nisbətən müəyyən qədər qalxıb. Manat yavaş-yavaş öz bazar qiymətinə yaxınlaşmaq ərəfəsindədir".

V.Əhmədovun fikrincə, qeyri-neft sektorunun gəlirli sahəsini inkişaf etdirmək lazımdır: "Qeyri-neft sektorunun strukturuna baxmaq lazımdır. Elə sahələri inkişaf etdirməliyik ki, oradan dövlət büdcəsinə çox vəsait daxil olsun. Kənd təsərrüfatından vergi alınmır. Yalnız torpaq vergisi verirlər, digərlərindən azaddırlar. Yeni yaradılan texnoparklar da 7 illik vergidən azaddır. Bu müddət hələ bitməyib. Azərbaycan qeyri-neft sektorunu inkişaf etdirmək üçün vergi sistemində müəyyən qədər güzəştə gedib. Kənd təssərrüfatı da qeyri-neft sektorudur. Daha çox gəlir əldə etmək üçün bu sturuktura baxmaq lazımdır. Azərbaycanda neft maşınqayırması tarix boyu fəaliyyət göstərib. Fikrimcə, Azərbaycanda üç-dörd bu cür yaxşı zavod tikmək lazımdır. Orada həm əhali işlə təmin olunar, həm də onlardan dövət büdcəsinə gələn gəlir çox olar. Hökumət bunun üzərində işləməlidir".

Vidadi ORDAHALLI

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 26.10.2026 / 21:46

Naxçıvanın büdcəsi 13 milyon kəsildi - maraqlı səbəblərdən danışılır...

Tarix: 26.10.2026 / 11:50

Kimlərin pensiyalarına əlavələr ediləcək? - AÇIQLANDI...

Tarix: 23.10.2026 / 16:05

Azərbaycanda islam maliyyəçiliyi nə deməkdir?..

Tarix: 23.10.2026 / 10:37

Sosial ödənişlərin artırılması üçün altıncı sosial islahat paketi hazırlanır...

Tarix: 23.10.2026 / 09:57

Gələn il şəhər və rayonlara dotasiya ayrılmayacaq - xərclərini öz gəlirləri hesabına ödəyəcəklər...

Tarix: 23.10.2026 / 09:26

Gələn ilin büdcəsi layihəsi Milli Məclisdə - gəlirlər və xərclər açıqlandı...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 10:36

Sabahdan vint, bolt və qaykaların ixrac tarifi 20 DƏFƏ ARTIRILIR...

Tarix: 21.10.2026 / 17:06

Azərbaycan daha bir rekord vurdu - "tranzitlərin rekordu"...

Tarix: 21.10.2026 / 16:50

Neft Fondumuzun çox valyuta qazanmasına mane olan tək səbəb var...

Tarix: 21.10.2026 / 13:35

Azərbaycanda yeni bank yaradıla bilər - Aİ-dən TƏKLİF...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 16:56

15 temmuz “FETÖ darbesində” bircə nəfər siyasətçi-deputatın adı çıxmadı...

Milli kimliyə bağlı gənclər uğurlu gələcəyin əsas təminatçılarıdır...