Neftin 40 dollardan aşağı düşməsi...

Tarix: 10.12.2015 / 01:43
Bölmə: İqtisadiyyat

Qubad İbadoğlu: "Xam neftin qiymətlərinin ucuzlaşmasının Azərbaycan iqtisadiyyatına və manatına neqativ təsirlərini neytrallaşdırmaq üçün..."

"İqtisadi azadlıqlar bir qədər də genişləndirilməlidir"

Neftin qiyməti dünya bazarında ucuzlaşmaqda davam edir. Son məlumatlara görə, qiymətlər 41 dollardan da aşağı düşüb. OPEK-in kvotaları artırması, İranın sanksiyalardan sonra neft ixracını artırması bazarda neft bolluğu yaradıb.

Başqa bir tərəfdən, Avropa Birliyi və digər ölkələrdə müşahidə olunan böhran tələbatın azalmasına gətirib çıxarıb. Bu da qiymətlərin ucuzlaşmasını şərtləndirir. Güman olunur ki, qiymətlər daha da ucuzlaşacaq.

Azərbaycanın büdcə gəlirlərinin formalaşmasında neft gəlirlərinin əsas rol oynadığını nəzərə alsaq, bu amil narahatlıq doğurmaya bilməz. Bir müddət əvvəl Azərbaycan Mərkəzi Bankının sədri Elman Rüstəmov parlamentdə çıxışında qeyd edib ki, 2014-cü ildən bəri neftin qiymətinin iki dəfə ucuzlaşması yeni bir fenomendir. Onun fikrincə, ekspertlərin, beynəlxalq investisiya təşkilatlarının qiymətləndirməsinə görə, bu ucuzlaşma 80-ci illərin əvvəlində baş vermiş ucuzlaşmadı: "Həm ekspertlərin, həm beynəlxalq investisiya banklarının proqnozuna görə, neftin ucuzlaşması hələ davam edəcək". Baş bankirin açıqlamasından o da məlum olmuşdu ki, qiymətlər 40 dollar olsa, balans mənfi zonaya keçəcək: "Neftin qiymətinin 50 dollar olacağı təqdirdə ölkənin xarici balans profisiti 5 dəfə azalacaq, 40 dollar olacağı təqdirdə mənfi zonaya keçəcək".

Qeyd edək ki, 2016-cı il dövlət və icmal büdcələrin gəlirlərinin hesablamaları zamanı xam neftin satış qiyməti 1 barrel üçün 50 ABŞ dolları götürülüb. Görünən odur ki, ucuzlaşma mənfi zonaya keçir. Belə olan halda, bunun təsirlərini azaltmaq üçün hansı addımlar atılmalıdır?

Sözügedən məsələni dəyərləndirən iqtisadçı-ekspert Qubad İbadoğlu bir sıra məqamlara diqqət etməyi tövsiyə edir: "Müşahidə olunan ucuzlaşma nəticəsində neftin qiyməti 2009-cu ilin fevral ayından sonra ən aşağı səviyyəyə düşüb və uzun müddətdir gözlənilən 1 barrel/40 dollar psixoloji baryerini aşıb. Beləliklə də yeni qiymət bu ilin əvvəli ilə müqayisədə 1 barrelə görə 10 dollardan çox aşağı düşüb.

Xam neftin qiyməti hansı səviyyəyə qədər enəcək sualı bu gün beynəlxalq analitikləri ciddi düşündürür. Onların qiymətləndirmələrinə və proqnozlarına görə, dünya bazarlarında hazırda xarakterizə olunan yüksək təklif şəraitində qiymətlərin ucuzlaşması qarşısıalınmaz olacaq və ucuzlaşma davam edəcək. Bəzi ekspertlər qiymətin 20 dollaradək ucuzlaşacağını proqnozlaşdırır. Hazırda bazara gündəlik 92 milyon barrel tələbə qarşı ən azı 1 milyon barrel artıq neft təklif olunur. Odur ki, qiyməti ucuzlaşdıracaq başlıca səbəb kimi təklifin artması qeyd olunur. Xam neftin qiymətlərinin ucuzlaşmasının Azərbaycan iqtisadiyyatına və manatına neqativ təsirlərini neytrallaşdırmaq məqsədilə əlavə maliyyə qaynaqlarının formalaşdırılması iqtiqamətində təxirəsalınmaz tədbirlər görülməlidir. Fikrimcə, bu istiqamətdə qısamüddətli effektə yalnız biznes mühitinin yaxşılaşdırılması yolu ilə nail olmaq mümkündür. Bu isə təcili olaraq ciddi qərarların, o sıradan da inhisarçılıqla və korrupsiya ilə mübarizə və paralel surətdə də iqtisadi azadlıqların genişləndirilməsi sahəsində tədbirlərin həyata keçirilməsini zəruri edir".

Vidadi ORDAHALLI

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 26.10.2026 / 21:46

Naxçıvanın büdcəsi 13 milyon kəsildi - maraqlı səbəblərdən danışılır...

Tarix: 26.10.2026 / 11:50

Kimlərin pensiyalarına əlavələr ediləcək? - AÇIQLANDI...

Tarix: 23.10.2026 / 16:05

Azərbaycanda islam maliyyəçiliyi nə deməkdir?..

Tarix: 23.10.2026 / 10:37

Sosial ödənişlərin artırılması üçün altıncı sosial islahat paketi hazırlanır...

Tarix: 23.10.2026 / 09:57

Gələn il şəhər və rayonlara dotasiya ayrılmayacaq - xərclərini öz gəlirləri hesabına ödəyəcəklər...

Tarix: 23.10.2026 / 09:26

Gələn ilin büdcəsi layihəsi Milli Məclisdə - gəlirlər və xərclər açıqlandı...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 10:36

Sabahdan vint, bolt və qaykaların ixrac tarifi 20 DƏFƏ ARTIRILIR...

Tarix: 21.10.2026 / 17:06

Azərbaycan daha bir rekord vurdu - "tranzitlərin rekordu"...

Tarix: 21.10.2026 / 16:50

Neft Fondumuzun çox valyuta qazanmasına mane olan tək səbəb var...

Tarix: 21.10.2026 / 13:35

Azərbaycanda yeni bank yaradıla bilər - Aİ-dən TƏKLİF...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 16:56

15 temmuz “FETÖ darbesində” bircə nəfər siyasətçi-deputatın adı çıxmadı...

Milli kimliyə bağlı gənclər uğurlu gələcəyin əsas təminatçılarıdır...