Həkimlər cəmiyyətimizdə psixoloji pozuntu hallarının artmasından narahatdır

Tarix: 26.11.2015 / 01:34
Bölmə: İqtisadiyyat

Könül Vaqifqızı: "Son illər insanların psixoloji sağlamlığının pozulması nəticəsində bir çox xəstəliklərin sayı artıb"

"Psixi pozuntular, ələlxüsus depressiv mənşəli pozuntular qadınlarda kişilərə nisbətən daha yüksəkdir"

Son illər həyəcan Azərbaycan cəmiyyətinin az qala təbii psixoloji durumuna çevrilib. Həyəcan hər yerdə var - küçədə, metroda, avtobusda, işdə, hətta evdə də. Təhlükəsizliyin hər zaman təmin olunmaması, maddi təminatın yarıtmazlığının doğurduğu stress cəmiyyətin psixi sağlamlığının başlıca təhdid mənbəyinə çevrilib.

Açıqlanan statistik rəqəmlərə əsasən, Azərbaycanda təşvişli və panik psixi pozuntulardan əziyyət çəkənlərin sayı artıb. Azərbaycan Səhiyyə Nazirliyi Psixi Sağlamlıq Mərkəzinin direktoru, Azərbaycan Tibb Universitetinin Psixiatriya kafedrasının professoru, tibb elmləri doktoru Fuad İsmayılov mətbuata açıqlamasında deyib ki, əvvəllər təşvişli və panik psixi pozuntulu xəstələrin sayı az olduğu halda, son vaxtlar belə müraciətlərin sayı artıb: "On il bundan əvvəl bir ildə 3-4 belə xəstə görərdim. Amma indi, demək olar, hər həftə ən azı bir belə xəstə müraciət edir".

Mərkəz direktoru qeyd edib ki, təşvişli psixi pozuntulardan əziyyət çəkən insanlar özlərində daim emosional gərginlik hiss edir, daim nə isə pis bir hadisənin baş verəcəyini gözləyirlər. Belə xəstələrdə, eyni zamanda, təngnəfəsliyin yaranması, ürək döyüntüsünün dəyişməsi, tərləmə halları baş verir.

Ölkədə təşvişli psixi pozuntulardan əziyyət çəkənlərin sayının artması barədə fikir bildirən psixoloq Könül Vaqifqızı bizimlə söhbətində qeyd etdi ki, son illər insanların psixoloji sağlamlığının pozulması nəticəsində bir çox xəstəliklərin sayı artıb: "Bu xəstəliklər ilk növbədə depressiyalardır, həyəcan, təşviş xarakterli nevrozlardır. Stressdən, xüsusən travmalardan, adaptasiya pozuntuları, ailədaxili münaqişələr, bədbəxt hadisələr, həyatın digər zərbələrindən sonra yaranan psixi pozuntulardır. Posttravmatik stress pozuntuların müxtəlifliyi çox böyükdür. O ki qaldı şizofreniya, epilepsiya və s. klassik psixi xəstəliklərə, onların faizi o qədər də artmayıb. Bunlar adətən 1-3 faiz təşkil edir".

Həmsöhbətimizin bildirdiyinə görə, Qərb ölkələrində insanların psixoloji durumu və müalicə tələbatı Azərbaycandan yaxşıdır: "Lakin Avropadakı psixoloji yardımlar Azərbaycanda olmasa da, bizdə çox böyük qohumluq əlaqələri olub. Yəni bir-birinə qarşı istiqanlılıq, ünsiyyət, bir-birinin dərdinə və sevincinə şərik çıxmaq elə əslində ən gözəl psixoterapiyadır. Qərb ölkələrinin əhalisi özlərinə qapalı insanlardır. Onlar işdən evə, evdən işə gedir. Azərbaycanda kimin problemi olsa, qohumlar, dostlar tökülüşüb dəstək olur, dərdini bölüşürlər. Elə hansısa qohumun evinə gedib 1 stəkan çay içib dərdini, ürəyini boşaltmaq özü psixoterapevtik seansdır. Bizdə xaricdəki keşişlərin, psixoloqların rolunu qohumluq, dostluq əlaqələri əvəz edirdi. Təəssüf ki, müasir elmi-texniki tərəqqi, kompyuterləşmə və sair faktorlar bizə müsbətilə yanaşı, mənfi təsirini göstərir. Belə ki, insanlar getdikcə qapalılaşır. Kimdən soruşursan, o öz qohumlarını toyda-yasda gördüyünü deyir. İnsanlar ola bilsin maddi qazanca, sosial problemlərə daha çox vaxt ayırır. Qohumlarla, köhnə dostlarla ünsiyyətə vaxt tapmırlar. Belə olanda isə depressiyalar artır, psixoloji vəziyyət gərginləşir".

K.Vaqifqızı qeyd etdi ki, psixi pozuntular, ələlxüsus depressiv mənşəli pozuntular qadınlarda kişilərə nisbətən daha yüksəkdir. Bu, 1:2 nisbətindədir. Lakin şizofren mənşəli problemlərin görünmə sıxlığı baxımından cinslər arasında çox böyük fərq yoxdur: "Hiperaktiv olaraq adlandırdığımız pozuntular təqribən 1:3 nisbətində kişilərdə daha çox müşahidə olunur.

Elmi ədəbiyyatda antisosial şəxsiyyət pozuntusu olaraq adlandırılan problemlər də kişilərdə daha çox özünü büruzə verir. Nitq pozuntusu kişilərdə daha yüksək, qadınlarda isə daha aşağı səviyyədədir. Yəni psixi pozuntunun növündən asılı olaraq, onun qadın və kişilər arasında özünü büruzə vermə sıxlığı fərqlidir".

Günel CƏLİLOVA

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 09.07.2026 / 19:05

Azərbaycana diri heyvan idxal edən iri şirkətlər əsas məlumatları "gizli" saxlayır...

Tarix: 09.07.2026 / 17:56

Britaniya “Zəngəzur” tankerini sanksiya siyahısından çıxardı

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

Tarix: 07.07.2026 / 20:11

İran müharibəsi qlobal enerji təminatında yeni böhran yaradıb...

Tarix: 07.07.2026 / 16:35

Beyləqanın Əlinəzərli kəndində fermerlər üçün aqrar sığorta təlimi keçirilib

Tarix: 07.07.2026 / 12:56

Azərbaycanda vençur kapitalı fondları yaradılacaq...

Tarix: 06.07.2026 / 21:45

Ermənistan Azərbaycanla Türkiyənin elektrik şəbəkəsinə qoşulmaq istəyir...

Tarix: 06.07.2026 / 21:05

Avropanın daha bir dövləti Azərbaycanın Orta Dəhliz layihəsinə qoşulur...

Tarix: 06.07.2026 / 19:25

Ermənistan məhsullarının Avropaya çatdlrılmasında ağır problemlər yarandı...

Tarix: 06.07.2026 / 17:09

Rusiya Azərbaycan vasitəsilə Ermənistana 30 vaqon propan göndərdi

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 09.07.2026 / 21:52

İrandan Trampa “İrəvan mesajı” - sülh olmasa, TRIPP marşrutuna dözmərik...

Tarix: 09.07.2026 / 19:38

Vətəndaşın məmurlarla birbaşa ünsiyyətində sıfır hədd - rəqəmsallaşma dövrünün hədəfi...

Tarix: 09.07.2026 / 18:51

Çin və ABŞ-ın mübarizə apardığı Gürcüstan limanında Azərbaycan həlledici söz sahibinə çevrilir...

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...